W pergoli występują typowe elementy konstrukcji drewnianej: elementy pionowe (słupy), poziome (belki/rygle, w tym oczep) oraz elementy ukośne służące do stężenia. Odpowiedź "zastrzał" jest poprawna, gdy numer na ilustracji wskazuje ukośną podporę między słupem a belką.
Dlaczego "zastrzał"?
Zastrzał jest elementem montowanym pod skosem, aby usztywnić narożnik lub połączenie i przenieść część obciążeń w sposób ograniczający odkształcenia (np. kołysanie się konstrukcji na wietrze). W małej architekturze ogrodowej spotyka się go często w pergolach i altanach właśnie przy połączeniach słup–belka.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "oczep" – to z reguły górna belka obwodowa oparta na słupach (element poziomy). Jeśli oznaczenie na rysunku dotyczy elementu ukośnego, nie jest to oczep.
- "słup" – słup pracuje pionowo i stanowi podstawowy element nośny. Element ukośny nie spełnia roli słupa, nawet jeśli ma podobny przekrój.
- "poprzeczkę" – poprzeczka (rygiel/poprzeczny element) jest zasadniczo pozioma i łączy słupy lub stanowi oparcie dla części górnej. Ukośny element usztywniający nie jest poprzeczką.
Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu elementów na ilustracji najpierw oceń kierunek elementu (pion/poziom/skos), a potem jego funkcję (nośna, łącząca, usztywniająca). Element ukośny przy narożu prawie zawsze oznacza stężenie, czyli zastrzał.
