KWALIFIKACJA TWO1 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 12.
Na ilustracji przedstawiono
Ilustracja przedstawia kruszarkę, która jest maszyną używaną w budownictwie wodnym do rozdrabniania materiałów, takich jak
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kruszarka służy do mechanicznego rozdrabniania materiału (np. kamienia/żużla) i zwykle ma wyraźną komorę kruszenia oraz układ podawania/odbioru urobku. Taśmociąg rozpoznaje się po długiej taśmie na bębnach, a przesiewacz po pokładzie sitowym. Rozsypywarka ma układ równomiernego rozrzutu materiału.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna jest odpowiedź "kruszarkę", ponieważ kruszarka jest maszyną przeznaczoną do rozdrabniania materiału na mniejsze frakcje. Na typowych ilustracjach kruszarki można rozpoznać elementy związane z procesem kruszenia, takie jak komora kruszenia (szczękowa, stożkowa lub udarowa), masywny korpus oraz wlot i wylot materiału. Często kruszarka pracuje jako część ciągu technologicznego z podajnikiem i odbiorem urobku.

Odpowiedź "taśmociąg" jest niepoprawna, gdyż taśmociąg (przenośnik taśmowy) służy głównie do transportu materiału. Jego cechą charakterystyczną jest długa, ciągła taśma oparta na rolkach i nawijana na bębny napędowe/zwrotne, bez elementów kruszących.

Odpowiedź "przesiewacz" jest niepoprawna, ponieważ przesiewacz rozdziela materiał na frakcje za pomocą sita (pokładu sitowego) i wibracji/oscylacji. Zamiast komory kruszenia kluczowe są powierzchnie przesiewające i układ zasypu/odbioru kilku frakcji.

Odpowiedź "rozsypywarkę" również odrzucamy: rozsypywarka służy do równomiernego rozprowadzania materiału (np. kruszywa, piasku) po podłożu. Zwykle ma zasobnik oraz mechanizm dozowania i rozrzutu, a nie strefę zgniotu/udaru typową dla kruszenia.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu maszyn najpierw ustal proces (kruszenie, transport, przesiewanie, rozsypywanie), a dopiero potem szukaj elementu "diagnostycznego" (komora kruszenia, taśma, sito, układ rozrzutu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kruszarka to maszyna do mechanicznego rozdrabniania materiału (np. kamienia, gruzu) na mniejsze frakcje. Stosuje się ją, gdy trzeba uzyskać kruszywo o określonym uziarnieniu do podbudów, zasypek lub mieszanek. Charakterystyczna jest strefa kruszenia i masywny korpus.
Kruszarka ma element kruszący (komorę kruszenia: szczęki/stożek/rotor udarowy). Przesiewacz zamiast tego ma pokład sitowy i zwykle kilka wyjść frakcji. Jeśli widać powierzchnie sitowe i wibratory, to typowe dla przesiewacza, nie dla kruszarki.
Taśmociąg rozpoznasz po długiej taśmie biegnącej po rolkach oraz po bębnach na końcach przenośnika. Jego funkcją jest transport, więc nie ma masywnej komory kruszenia. W kruszarce kluczowe są elementy rozdrabniające, a nie ciągła taśma na całej długości.
Po kruszeniu materiał ma różne rozmiary. Przesiewacz pozwala oddzielić frakcje wymagane (np. 0–31,5) od nadziarna, które można zawrócić do ponownego kruszenia. Taki układ poprawia kontrolę uziarnienia i ogranicza straty materiału, co jest ważne w robotach ziemnych i hydrotechnicznych.
Rozsypywarkę stosuje się, gdy trzeba równomiernie rozłożyć warstwę materiału na podłożu, np. przy przygotowaniu warstw filtracyjnych, podsypek lub podbudów. Jej zadaniem nie jest rozdrabnianie ani sortowanie, tylko dozowanie i rozrzut na zadaną szerokość oraz grubość warstwy.
Najczęstszy błąd to wybór "na skojarzenie" (np. wszystko z kruszywem = kruszarka) bez szukania cech diagnostycznych. Drugi to mylenie transportu z przeróbką: jeśli widać ramę, uczniowie dopisują taśmociąg, choć brak taśmy. Pomaga porównanie: kruszenie vs sito vs rozrzut.
Typowe są: pokład sitowy (jedno- lub wielopokładowy), skrzynia przesiewacza, sprężyny/amortyzatory oraz napęd wywołujący drgania (wibrator). Na ilustracjach często widać też kilka zsypów dla różnych frakcji. Brak jest natomiast komory kruszenia znanej z kruszarek.
Tak, w praktyce taśmociągi często współpracują z kruszarką jako przenośniki podające materiał do wlotu lub odbierające urobek z wylotu. To jednak nie znaczy, że sama maszyna na ilustracji jest taśmociągiem. W pytaniach egzaminacyjnych zwykle rozpoznaje się urządzenie główne po jego funkcji.
Ucz się "po funkcji i po detalach": dla każdej maszyny zapamiętaj 2–3 elementy rozpoznawcze (kruszarka: komora kruszenia; przesiewacz: pokład sitowy; taśmociąg: taśma i bębny; rozsypywarka: zasobnik i rozrzut). Pomaga też oglądanie katalogów producentów i zdjęć z opisami.
Kluczowe są: wyznaczenie stref niebezpiecznych, osłony ruchomych części, zakaz czyszczenia i usuwania zatorów przy pracującym napędzie oraz procedura odłączenia zasilania przed serwisem. Ważna jest też ochrona przed pyłem i hałasem. Na egzaminie zwracaj uwagę, że kruszarki generują duże siły i odrzut urobku.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Kruszarka służy do mechanicznego rozdrabniania materiału (np. kamienia/żużla) i zwykle ma wyraźną komorę kruszenia oraz układ podawania/odbioru urobku."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kruszarka" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kruszarka (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Przenośnik taśmowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_ta%C5%9Bmowy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Przesiewacz" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Przesiewacz (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii robót ziemnych i przeróbki kruszyw
  • Instrukcje/DTR producentów kruszarek, przesiewaczy i przenośników taśmowych (część: budowa i zasada działania)
  • Katalogi maszyn budowlanych (rozdziały: przenośniki, przesiewacze, kruszarki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego