Poprawna odpowiedź: polarymetr. Jest to przyrząd optyczny służący do pomiaru skręcalności optycznej, czyli kąta skręcenia płaszczyzny polaryzacji światła po przejściu przez próbkę. Zjawisko to występuje dla substancji optycznie czynnych (np. wielu związków organicznych, w tym cukrów). W praktyce zakładowej i laboratoryjnej polarymetria bywa używana do kontroli jakości, identyfikacji lub oceny stężenia roztworów (zależnie od procedury badawczej).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Refraktometr to przyrząd do pomiaru współczynnika załamania światła (a pośrednio m.in. stężenia roztworów). Choć także jest urządzeniem optycznym, jego konstrukcja i zasada działania opierają się na załamaniu i granicy światło–ciecz, a nie na analizie polaryzacji.
- Konduktometr mierzy przewodnictwo elektryczne roztworu za pomocą elektrody/układu elektrod. Jest to metoda elektrochemiczna, więc typowo nie ma toru optycznego charakterystycznego dla polarymetrów i nie służy do oceny zjawisk polaryzacji światła.
- Spektrofotometr służy do pomiaru absorbancji lub transmitancji w funkcji długości fali (UV-Vis, IR itp.). Wymaga doboru długości fali i detekcji natężenia promieniowania, a nie ustawiania analizatora/polaryzatora do wyznaczania kąta skręcenia.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniach pojawiają się przyrządy "optyczne", najpierw ustal, jaki parametr ma być mierzony (skręcalność, współczynnik załamania, widmo absorpcji). Dopiero potem dopasuj nazwę aparatu. To ogranicza ryzyko pomylenia polarymetru z refraktometrem lub spektrofotometrem.
