KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 2.
Na ilustracji przedstawiono
Ilustracja przedstawia wirówkę laboratoryjną, co jest zgodne z podaną odpowiedzią do pytania egzaminacyjnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wirówka laboratoryjna służy do rozdzielania składników próbki dzięki działaniu siły odśrodkowej (np. oddzielenie osadu od cieczy). Na ilustracjach rozpoznaje się ją zwykle po zamykanej pokrywie oraz rotorze z miejscami na probówki. Pozostałe urządzenia służą głównie do ogrzewania lub suszenia.

Pełne wyjaśnienie:

Wirówka laboratoryjna jest urządzeniem wykorzystywanym w przygotowaniu próbek do badań analitycznych, gdy trzeba rozdzielić składniki mieszaniny (np. zawiesinę na osad i ciecz nadosadową) lub szybko sklarować próbkę. Mechanizm działania opiera się na ruchu obrotowym: próbki umieszczone w probówkach są rozpędzane w rotorze, a różnice w gęstości i wielkości cząstek powodują ich rozdzielenie pod wpływem siły odśrodkowej.

Dlaczego poprawna jest "wirówka laboratoryjna"?
W kontekście rozpoznawania aparatury na ilustracji wirówkę najczęściej identyfikuje się po typowych elementach konstrukcyjnych: zamykanej pokrywie bezpieczeństwa oraz układzie na probówki (rotor z gniazdami). To cechy odróżniające ją od sprzętu, którego celem jest dostarczanie ciepła.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Czasza grzejna to wyposażenie do ogrzewania (często naczyń okrągłodennych) i nie ma rotora ani miejsc na probówki; kluczową cechą jest element grzejny, a nie mechanizm wirowania.
  • Suszarka laboratoryjna jest przeznaczona do suszenia (np. szkła, próbek stałych) i typowo przypomina szafkę z półkami/komorą grzejną; jej cechą rozstrzygającą jest kontrolowane ogrzewanie i obieg powietrza, a nie rozdział siłą odśrodkową.
  • Łaźnia wodna służy do utrzymywania stałej temperatury próbek w wodzie; rozpoznaje się ją po otwartej (lub częściowo przykrytej) wannie/zbiorniku z wodą, bez rotora i bez funkcji separacji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się zarówno urządzenia do ogrzewania (czasza, suszarka, łaźnia), jak i do separacji mechanicznej (wirówka), to najpierw ustal, czy na ilustracji widać elementy wirujące i gniazda na probówki. To zwykle najszybsza cecha rozstrzygająca.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wirówka laboratoryjna to urządzenie do rozdzielania składników próbki dzięki działaniu siły odśrodkowej. Stosuje się ją m.in. do oddzielania osadu od cieczy, klarowania zawiesin lub rozdziału faz przed dalszym oznaczeniem analitycznym.
Najczęściej widać zamykaną pokrywę oraz rotor (układ gniazd na probówki lub pojemniki). Charakterystyczne są też przyciski/wyświetlacz sterowania. Cechą kluczową jest obecność elementu wirującego, a nie komory grzejnej.
Wirówka służy do separacji mechanicznej przez wirowanie, a suszarka do usuwania wilgoci przez ogrzewanie i cyrkulację powietrza. Suszarka zwykle ma komorę z półkami, natomiast wirówka ma rotor i miejsca na probówki.
Łaźnia wodna zapewnia stabilną temperaturę próbek zanurzonych w wodzie (inkubacja, podgrzewanie). Wirówka rozdziela składniki próbki poprzez szybkie wirowanie. W łaźni widać zbiornik z wodą, a w wirówce rotor pod pokrywą.
Wiruje się m.in. zawiesiny wymagające sklarowania, próbki z osadem, ekstrakty po strącaniu oraz materiały biologiczne lub środowiskowe przygotowywane do dalszych oznaczeń. Celem jest szybkie oddzielenie frakcji i uzyskanie jednorodnej części do analizy.
Typowy błąd to kierowanie się samą obecnością pokrywy i uznanie urządzenia za "suszarkę" lub "łaźnię". Inny błąd to ignorowanie rotora/gniazd na probówki. Pomaga pytanie: czy urządzenie ma rozdzielać, czy ogrzewać?
W praktyce dobiera się naczynia dopuszczone do danego rotora i warunków pracy. Naczynia powinny być kompatybilne wymiarowo i wytrzymałościowo. Na egzaminie zwykle ocenia się samą funkcję urządzenia, nie parametry konkretnych modeli.
Najważniejsze są: wyważenie wsadu (symetryczne rozmieszczenie probówek), kontrola stanu naczyń i rotora, szczelne zamknięcie pokrywy oraz niewyjmowanie próbek przed zatrzymaniem. To zmniejsza ryzyko uszkodzeń i rozlania materiału.
Rotor to element wirujący, który utrzymuje probówki lub pojemniki w określonym położeniu podczas obrotu. To on przenosi ruch obrotowy na próbki i umożliwia ich rozdział. W zadaniach obrazkowych rotor jest jedną z cech rozpoznawczych wirówki.
Ogrzewanie lub suszenie stosuje się, gdy celem jest odparowanie rozpuszczalnika, dosuszenie osadu albo utrzymanie temperatury reakcji/inkubacji. Wirowanie wybiera się wtedy, gdy potrzebny jest rozdział faz lub szybkie oddzielenie cząstek stałych od cieczy.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wirówka laboratoryjna służy do rozdzielania składników próbki dzięki działaniu siły odśrodkowej (np. oddzielenie osadu od cieczy).

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i DTR urządzeń (wirówki, suszarki, łaźnie wodne) stosowanych w pracowni szkolnej
  • Podręczniki/kompendia z podstaw technik laboratoryjnych (dział: przygotowanie próbek i aparatura pomocnicza)
  • Materiały BHP dotyczące pracy z wirówkami (wyważanie, dobór naczyń, kontrola uszkodzeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego