KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 30.
Na ilustracji przedstawiono zespół urządzeń przeznaczonych do
Ilustracja przedstawia zespół urządzeń do nawaniania gazu, co jest związane z kwalifikacją TECHNIK GAZOWNICTWA -
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ilustracja pokazuje typową nawanialnię: zbiornik z cieczą (nawaniaczem) i płynowskazem, elementy dozowania/wzierniki oraz manometry i armaturę. Taki zestaw służy do dodawania substancji zapachowej do gazu ziemnego, aby nieszczelności były wykrywalne węchem, a nie do redukcji, osuszania ani pomiaru przepływu.

Pełne wyjaśnienie:

Nawanianie gazu polega na dodaniu do gazu ziemnego (naturalnie bezwonnego) niewielkiej ilości substancji zapachowej (nawaniacza), tak aby ewentualne nieszczelności były możliwe do wykrycia węchem. W praktyce realizuje się to w obiektach sieciowych, m.in. na stacjach redukcyjno-pomiarowych, gdzie kontroluje się zarówno podawanie nawaniacza, jak i pracę armatury.

Na ilustracji widoczny jest zespół elementów charakterystycznych dla nawanialni:

  • zbiornik (magazynowanie ciekłego nawaniacza),
  • płynowskaz wskazujący poziom cieczy w zbiorniku (kontrola zapasu),
  • szklane wzierniki/dozowniki umożliwiające kontrolę podawania nawaniacza,
  • manometry i armatura (kontrola parametrów oraz bezpieczna obsługa układu).

Dlatego poprawna odpowiedź to nawanianie gazu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Redukcja ciśnienia gazu jest realizowana przez reduktory/regulatory ciśnienia i typowo wiąże się z widocznymi korpusami reduktorów, układem obejściowym, filtrami itp. Sam zbiornik cieczy z płynowskazem nie jest elementem redukcji.
  • Osuszanie i podgrzewanie gazu wymaga urządzeń do usuwania wilgoci oraz podgrzewaczy (np. wymienników/układów grzewczych). W takim układzie kluczowe są elementy grzewcze i/lub adsorbery, a nie zbiornik na ciecz zapachową z dozowaniem.
  • Pomiar strumienia objętości gazu wykonuje się gazomierzami/układami pomiarowymi. Charakterystyczne są korpusy mierników i odcinki pomiarowe, a nie zbiornik na medium ciekłe z płynowskazem.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na zdjęciu/rysunku widzisz zbiornik z płynowskazem i elementy dozowania cieczy do instalacji gazowej, najpierw rozważ proces nawaniania. W redukcji i pomiarze dominują elementy stricte gazowe (reduktor, gazomierz), bez magazynowania cieczy zapachowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nawanianie to dodawanie do gazu ziemnego substancji zapachowej (nawaniacza), aby wyciek był wyczuwalny węchem. Gaz ziemny może być bezwonny, więc zapach jest elementem bezpieczeństwa – pomaga szybciej wykryć nieszczelność instalacji lub sieci.
Główny powód to bezpieczeństwo: zapach umożliwia organoleptyczne wykrycie nieszczelności zanim dojdzie do niebezpiecznego nagromadzenia gazu. Bez nawaniania mały wyciek mógłby pozostać niezauważony, zwłaszcza w pomieszczeniach o słabej wentylacji.
Typowa nawanialnia obejmuje zbiornik na nawaniacz (ciecz), układ dozowania, elementy kontroli podawania (np. wzierniki), armaturę odcinającą oraz przyrządy kontrolne (np. manometry). Często występuje też kontrola zapasu nawaniacza przez płynowskaz.
Szukaj zbiornika na medium ciekłe oraz płynowskazu pokazującego poziom cieczy. Charakterystyczne są także szklane wzierniki/dozowniki i armatura z manometrami. W redukcji i pomiarze dominują urządzenia gazowe (reduktor, gazomierz), bez zbiornika cieczy.
Nawanialnia odpowiada za dozowanie nawaniacza do gazu, natomiast stacja redukcyjna służy do obniżenia i stabilizacji ciśnienia. W praktyce mogą znajdować się w jednym obiekcie, ale rozpoznasz je po elementach: nawanialnia ma zbiornik cieczy i dozowanie, redukcja ma reduktory/regulatory.
Nie. Nawanianie polega na dodaniu substancji zapachowej, a osuszanie na usunięciu wilgoci z gazu. Układ osuszania/podgrzewania wymaga urządzeń do odwadniania lub ogrzewania, a nawanialnia ma zbiornik na nawaniacz i układ jego dozowania.
Nawanialnie stosuje się w miejscach, gdzie gaz jest wprowadzany do sieci dystrybucyjnej lub gdzie trzeba zapewnić wymaganą wykrywalność zapachu – praktycznie w kluczowych punktach infrastruktury sieciowej. Ich zadaniem jest utrzymanie właściwego poziomu nawanienia w przesyłanym gazie.
W praktyce stosuje się związki o intensywnym zapachu, np. tetrahydrotiofen (THT) lub mieszaniny merkaptanów. Dobór nawaniacza i dawki ma zapewnić wyczuwalność zapachu przy bardzo małych stężeniach gazu, co poprawia bezpieczeństwo użytkowników instalacji.
Najczęstsze pomyłki to uznanie zestawu za reduktor (bo instalacja jest "gazowa") albo za układ pomiarowy (bo są manometry). Kluczowe jest zauważenie elementów typowych dla cieczy: zbiornika na nawaniacz, płynowskazu oraz wzierników/dozowników.
Ucz się rozpoznawania funkcji po elementach charakterystycznych: redukcja (reduktor/regulator), pomiar (gazomierz), nawanianie (zbiornik na nawaniacz + płynowskaz + dozowanie), osuszanie/podgrzewanie (urządzenia odwadniające lub grzewcze). Pomaga przegląd zdjęć i schematów z DTR.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ilustracja pokazuje typową nawanialnię: zbiornik z cieczą (nawaniaczem) i płynowskazem, elementy dozowania/wzierniki oraz manometry i armaturę.

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, Dz.U. 2021 poz. 1887, § 71-72

Materiały:

  • Dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) nawanialni i dozowników nawaniacza stosowanych w gazownictwie
  • Materiały szkoleniowe operatorów sieci dotyczące nawaniania i kontroli skuteczności nawaniania
  • Teksty branżowe z podstaw eksploatacji stacji gazowych (redukcja, pomiar, nawanianie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego