KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 16.
Na której ilustracji dokonuje się pomiaru gęstości optycznej?
Ilustracja przedstawia cztery różne grafiki, które mogą być częścią egzaminu z kwalifikacji zawodowej dla technika grafiki i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiar gęstości optycznej w druku wykonuje się densytometrem przykładanym do zadrukowanej próbki (najczęściej do pól kontrolnych lub apli), aby ocenić nafarbienie.
Poprawna jest ta ilustracja, na której widać densytometr oraz czynność pomiaru na odbitce.

Pełne wyjaśnienie:

Gęstość optyczna w poligrafii jest parametrem używanym do oceny nafar bienia (ilości/siły zadruku) i stabilności procesu drukowania. W praktyce drukarni offsetowej kontrola ta odbywa się przez densytometrię, czyli pomiar wykonany densytometrem na zadrukowanej próbce.

W pytaniu należy rozpoznać, na której ilustracji pokazano właśnie tę czynność. Poprawna ilustracja to taka, na której widoczny jest przyrząd pomiarowy przykładany do arkusza/odbitek (często w rejonie pól kontrolnych), a operator dokonuje odczytu wartości. Kluczowe jest to, że pomiar gęstości optycznej dotyczy zadruku, a nie np. ustawień maszyny, przygotowania płyty czy pomiarów mechanicznych.

Dlaczego pozostałe ilustracje mogą być błędne w tego typu zadaniu?

  • Ilustracja pokazująca spektrofotometr lub pomiar barwy w ujęciu kolorymetrycznym może wyglądać podobnie, ale dotyczy innego rodzaju kontroli (barwa w przestrzeni kolorów, nie densytometryczna gęstość).
  • Ilustracja przedstawiająca lupę, mikroskop lub kontrolę rastra dotyczy geometrii punktu i przyrostu punktu, a nie bezpośrednio gęstości optycznej.
  • Ilustracja pokazująca czynności przygotowawcze (np. ustawianie farby, mycie, montaż formy) nie przedstawia samego pomiaru na odbitce.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj na ilustracji typowego "czytnika" przykładzanego do papieru oraz sytuacji, w której odczyt jest wykonywany bezpośrednio z pola kontrolnego lub jednolitego zadruku (apli). To najczęstszy kontekst pomiaru gęstości optycznej w druku offsetowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gęstość optyczna to miara "siły" zadruku, związana z tym, ile światła odbitego/pochłoniętego rejestruje przyrząd. W praktyce służy do kontroli nafarbienia (np. CMYK) i porównywania stabilności druku między arkuszami.
Do pomiaru gęstości optycznej stosuje się densytometr (ręczny lub stacjonarny). Przykłada się go do zadrukowanego pola (np. apli lub pola kontrolnego) i odczytuje wartość gęstości dla danego koloru.
Pola kontrolne są zaprojektowane tak, aby dawały powtarzalne warunki pomiaru (jednolite zadruki, odpowiednie wielkości pól). Dzięki temu wyniki są porównywalne w czasie i pomagają szybko wykryć odchylenia procesu drukowania.
Densytometr służy głównie do oceny nafarbienia przez gęstość optyczną i parametrów densytometrycznych. Spektrofotometr mierzy widmo i umożliwia obliczenia kolorymetryczne (np. wartości barwy). Na zdjęciach bywają podobne, dlatego trzeba patrzeć na sposób użycia i tryb pomiaru.
Zwykle widać przyrząd przykładany bezpośrednio do zadrukowanego arkusza oraz odczyt na wyświetlaczu. Często pomiar dotyczy jednolitego pola farby lub paska kontrolnego. Nie jest to obserwacja rastra pod lupą ani czynności ustawiania maszyny.
Najczęściej podczas rozruchu i w trakcie nakładu, cyklicznie na kolejnych arkuszach. Pozwala to utrzymać stabilne nafarbienie, reagować na zmiany (np. emulsja farby) i ograniczać braki jakościowe.
Nie zawsze. Gęstość optyczna opisuje głównie poziom nafarbienia i zmiany w intensywności zadruku, ale nie jest pełnym opisem różnicy barwy. Do oceny barwy w sensie kolorymetrii częściej używa się spektrofotometru i obliczeń różnic barw.
Typowe błędy to: pomiar na niewłaściwym polu (np. raster zamiast apli), zabrudzona stopka pomiarowa, zła kalibracja, zbyt małe pole pomiarowe albo przykładanie przyrządu na zagięciu/na nierównej powierzchni. To zniekształca odczyt.
Ponieważ podłoże wpływa na odbicie i rozproszenie światła (białość, chłonność, powłoka). Dodatkowo papier zmienia sposób wsiąkania spoiwa i ułożenie pigmentu. Dlatego pomiary porównuje się w ramach tego samego zlecenia i podłoża.
Naucz się rozpoznawać przyrządy (densytometr, spektrofotometr, lupa) oraz typowe pola kontrolne na arkuszu. Przećwicz, jakie parametry kontroluje się w rozruchu i w nakładzie oraz jakie działania korygujące wykonuje się przy odchyleniach nafarbienia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • ISO 5-3:2009, Photography and graphic technology — Density measurements — Part 3: Spectral conditions
  • ISO 5-4:2009, Photography and graphic technology — Density measurements — Part 4: Geometric conditions for reflection density
  • ISO 13655:2017, Graphic technology — Spectral measurement and colorimetric computation for graphic arts images

Materiały:

  • Instrukcje producentów densytometrów/spektrofotometrów (materiały szkoleniowe i podręczniki użytkownika)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw kontroli jakości w druku offsetowym (densytometria i pola kontrolne)
  • Normy dotyczące pomiarów densytometrycznych i kolorymetrycznych w poligrafii (ISO z serii 5 oraz dotyczące pomiaru barwy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego