Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2021 (test 2)



PYTANIE NR 29.
Na których odcinkach rzeki, przedstawionej na profilu hydrochemicznym, zostało przekroczone dopuszczalne stężenie BZT5, wynoszące 5 mgO2/dm3?
Ilustracja przedstawia profil hydrochemiczny rzeki, który jest wykresem liniowym ukazującym zmiany stężenia BZT5
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekroczenie dopuszczalnego stężenia BZT5 występuje tam, gdzie na profilu hydrochemicznym wartości są większe niż 5 mgO2/dm3. Odcinki rzeki należy wyznaczyć przez odczyt fragmentów wykresu leżących powyżej tej granicy i podać je jako przedziały kilometrażu.

Pełne wyjaśnienie:

BZT5 (biochemiczne zapotrzebowanie tlenu w 5 dób) jest wskaźnikiem informującym, ile tlenu zużyją mikroorganizmy na rozkład zanieczyszczeń organicznych w próbce wody. Im wyższe BZT5, tym zwykle większe obciążenie materią organiczną i większe ryzyko deficytu tlenowego w cieku.

W zadaniu porównuje się wartości z profilu hydrochemicznego z dopuszczalnym progiem 5 mgO2/dm3. "Przekroczenie" oznacza wartości powyżej 5, a nie równe 5. Dlatego trzeba przejrzeć cały profil i zaznaczyć wszystkie fragmenty, w których krzywa/oznaczenia dla BZT5 znajdują się ponad linią odpowiadającą 5 mgO2/dm3.

Odpowiedź "0÷5 kilometra, 10÷20 kilometra" jest poprawna, ponieważ wskazuje dwa odcinki, na których BZT5 znajduje się ponad dopuszczalną wartością. Wariant "10÷20 kilometra" jest niepełny – pomija przekroczenie na początku biegu rzeki. Wariant "0÷5 kilometra" analogicznie pomija przekroczenie w dalszej części profilu. Z kolei "0÷10 kilometra, 20÷25 kilometra" obejmuje odcinki, na których profil nie wskazuje jednoznacznie wartości powyżej progu (to typowy skutek niedokładnego odczytu granic przedziałów lub "dociągania" odcinka do okrągłej wartości kilometrażu).

W praktyce taka analiza służy do szybkiego wskazania miejsc wymagających kontroli źródeł zanieczyszczeń (np. zrzutów ścieków, dopływów, spływów powierzchniowych) oraz do planowania dodatkowych pomiarów i działań naprawczych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest BZT5 i co mówi o jakości wody?
BZT5 to biochemiczne zapotrzebowanie tlenu w 5 dób. Informuje, ile tlenu zużyją mikroorganizmy na rozkład związków organicznych w wodzie. Wyższe BZT5 zwykle oznacza większe zanieczyszczenie organiczne i większe ryzyko deficytu tlenowego w rzece.
Jak odczytać przekroczenie BZT5 na profilu hydrochemicznym?
Najpierw znajdź wartość dopuszczalną (tu: 5 mgO2/dm3), a potem sprawdź, gdzie wykres/oznaczenia BZT5 są powyżej tej granicy. Odcinki kilometrażu odczytuj z osi poziomej, wyznaczając przedziały, na których utrzymuje się przekroczenie.
Dlaczego w zadaniu trzeba wskazać dwa odcinki, a nie jeden?
Profil hydrochemiczny może pokazywać kilka niezależnych "pików" BZT5 w różnych miejscach rzeki. Jeśli na wykresie są dwa oddzielne obszary powyżej progu, poprawna odpowiedź musi uwzględnić oba. Pominięcie jednego przekroczenia daje wynik niepełny.
Czy wartość równa 5 mgO2/dm3 to już przekroczenie?
Nie. "Przekroczenie" oznacza wartość większą od progu dopuszczalnego. W praktyce egzaminacyjnej trzeba uważać, by nie traktować punktu równego 5 jako przekroczenia, bo to częsty błąd wynikający z pośpiechu w odczycie wykresu.
Jakie są typowe przyczyny wzrostu BZT5 w rzece?
Najczęściej są to dopływy ścieków bytowych lub przemysłowych, spływ z terenów rolniczych (gnojowica, nawozy organiczne), nieszczelności kanalizacji, a także zrzuty wód poprodukcyjnych bogatych w związki łatwo biodegradowalne. Skok BZT5 często pojawia się poniżej punktu zrzutu.
Jakie błędy najczęściej robi się przy wyznaczaniu odcinków na wykresie?
Typowe błędy to: niedokładne odczytanie granic przedziału (np. "zaokrąglanie" do 0–10), pominięcie krótszego przekroczenia, pomylenie osi (km vs stężenie) oraz uznanie wartości równej progowi za przekroczenie. Pomaga systematyczne sprawdzenie całej osi kilometrażu.
Jak BZT5 różni się od ChZT?
BZT5 opisuje zapotrzebowanie tlenu wynikające z biologicznego rozkładu związków organicznych (w czasie 5 dób). ChZT (chemiczne zapotrzebowanie tlenu) dotyczy utleniania chemicznego i zwykle obejmuje szerszą grupę związków. ChZT bywa wyższe, bo "widzi" także trudno biodegradowalne frakcje.
Kiedy w praktyce stosuje się profil hydrochemiczny rzeki?
Profil hydrochemiczny stosuje się podczas kontroli jakości wód, identyfikacji miejsc presji (zrzuty, dopływy), oceny skuteczności działań naprawczych oraz w monitoringu interwencyjnym (np. po awarii). Ułatwia szybkie wskazanie odcinków wymagających dalszych badań.
Czy można wskazać przekroczenia bez dokładnych punktów pomiarowych?
Na egzaminie – tak, jeśli wykres/profil pokazuje przebieg wartości w funkcji kilometrażu i da się odczytać przedziały. W pracy terenowej zwykle potrzebujesz punktów pomiarowych i metadanych (czas, przepływ), bo krótkotrwałe zrzuty mogą zmieniać obraz w zależności od warunków hydrologicznych.
Jak przygotować się do zadań z odczytu profili i wykresów hydrochemicznych?
Ćwicz odczyt osi i jednostek, zaznaczanie progów oraz wyznaczanie przedziałów przekroczeń. Pomaga metoda "od lewej do prawej": sprawdzasz cały kilometraż, notujesz każde przejście powyżej i poniżej progu, a potem zapisujesz wynik jako spójne odcinki.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Przekroczenie dopuszczalnego stężenia BZT5 występuje tam, gdzie na profilu hydrochemicznym wartości są większe niż 5 mgO2/dm3."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z monitoringu i oceny jakości wód powierzchniowych (wykresy, profile, interpretacja danych)
  • Podręczniki/opracowania z hydrochemii środowiska (wskaźniki tlenowe, zanieczyszczenia organiczne)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z odczytu wykresów i profili hydrochemicznych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego