KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 11.
Na których rysunkach przedstawiono organ roboczy koparki jednonaczyniowej stosowany przy urabianiu piaskowca na bloki?
Ilustracja przedstawia cztery różne narzędzia robocze, które mogą być stosowane w koparkach jednonaczyniowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy urabianiu piaskowca (materiał zwięzły) stosuje się organ roboczy przystosowany do większych oporów skrawania: zwykle wzmocnioną łyżkę/zęby i elementy chroniące przed szybkim zużyciem.
Poprawna jest odpowiedź wskazująca rysunki przedstawiające taki "cięższy" osprzęt, a nie narzędzia do gruntów luźnych.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu sprawdzana jest umiejętność rozpoznania organu roboczego koparki jednonaczyniowej odpowiedniego do urabiania piaskowca na bloki. Piaskowiec jest materiałem bardziej zwięzłym niż piaski czy żwiry, więc osprzęt musi przenosić większe obciążenia i być odporny na ścieranie.

Dlatego poprawna jest odpowiedź wskazująca rysunki, na których widać osprzęt typowy dla trudniejszych warunków urabiania, np.:

  • wzmocnioną konstrukcję łyżki (grubsze elementy, dodatkowe nakładki ochronne),
  • uzębienie lub elementy skrawające przystosowane do "wgryzania się" w zwięzły ośrodek,
  • lemiesz/nakładki przeciwzużyciowe, które ograniczają szybkie starcie krawędzi roboczej.

Odpowiedzi błędne typowo odpowiadają rysunkom osprzętu przeznaczonego do materiałów luźnych (np. szerokie łyżki o "lekkim" wykonaniu) albo do innych zastosowań niż urabianie koparką jednonaczyniową. Taki osprzęt w piaskowcu skutkuje gorszą efektywnością (większe opory, mniejsza wydajność), szybszym zużyciem, a przy pozyskiwaniu na bloki – większym ryzykiem uszkodzeń i niekontrolowanego odspojenia materiału.

Wskazówka egzaminacyjna: na rysunkach szukaj detali świadczących o przeznaczeniu do skał (uzębienie, wzmocnienia, płyty ochronne). Sam ogólny kształt łyżki bywa mylący, jeśli nie porównasz krawędzi roboczej i elementów zabezpieczających.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Organ roboczy to element bezpośrednio urabiający i nabierający urobek, najczęściej łyżka lub osprzęt zamienny na wysięgniku. To właśnie jego kształt, wzmocnienia i krawędź skrawająca decydują, czy sprzęt nadaje się do piasku, gliny czy zwięzłej skały.
Zwróć uwagę na uzębienie, masywniejszą konstrukcję, dodatkowe płyty ochronne i wzmocnienia przy krawędzi roboczej. Osprzęt do skał jest zwykle "cięższy" i bardziej odporny na ścieranie niż łyżki przeznaczone do materiałów luźnych.
W piaskowcu opory urabiania są większe, więc "lekki" osprzęt szybciej się zużywa i może nie zapewniać skutecznego skrawania. Skutkiem są przestoje, większe koszty części roboczych i spadek wydajności, a przy pozyskiwaniu na bloki także większe ryzyko uszkodzeń materiału.
Istotne są kształt i wytrzymałość zębów oraz ich mocowanie. Zęby powinny ułatwiać penetrację materiału i przenosić wysokie obciążenia bez wyłamywania. Ważne jest też zabezpieczenie krawędzi łyżki przed ścieraniem, bo w skałach zużycie jest znacznie szybsze.
Tak. Przy pozyskiwaniu na bloki często dąży się do ograniczenia niekontrolowanych pęknięć i obtłuczeń. Dobiera się osprzęt, który zapewnia stabilne, kontrolowane oddzielanie materiału i nie powoduje nadmiernego kruszenia w strefie pracy narzędzia.
Najczęściej mylą ogólny zarys łyżki, pomijając detale: uzębienie, lemiesz, płyty ochronne i wzmocnienia. Częstym błędem jest też automatyczne wybieranie "najbardziej znajomego" rysunku zamiast porównania funkcji osprzętu z warunkami urabiania.
Osprzęt do piasku bywa szerszy i lżejszy, często z mniejszym naciskiem na wzmocnienia krawędzi. Osprzęt do skał zwykle ma wyraźniejsze uzębienie, masywniejsze elementy oraz dodatkowe zabezpieczenia przeciwzużyciowe w strefie największych obciążeń.
Stosuje się ją, gdy materiał jest zwięzły lub abrazyjny (większe opory i ścieranie), a zwykła łyżka szybko się zużywa albo nie zapewnia skutecznego urabiania. Wzmocnienia ograniczają awarie, wydłużają żywotność i stabilizują pracę w trudnych warunkach frontu.
Bo krawędź robocza (lemiesz, zęby, nakładki) bezpośrednio odpowiada za skrawanie i penetrację. To ona najlepiej "zdradza" przeznaczenie osprzętu. Dwa rysunki mogą wyglądać podobnie, ale inny typ uzębienia czy wzmocnień zmienia zastosowanie.
Najlepiej tworzyć własną "ściągę" cech: uzębienie, wzmocnienia, szerokość, kształt dna łyżki, osłony przeciwzużyciowe. Ćwicz na zdjęciach i schematach z podpisami, a potem sprawdzaj się bez podpisów, porównując cechy z opisem warunków pracy.
info

Około 39% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Materiały:

  • Instrukcje producentów osprzętu koparek: katalogi łyżek i narzędzi roboczych (z opisem zastosowań)
  • Materiały dydaktyczne z przedmiotu: maszyny i urządzenia w górnictwie odkrywkowym (identyfikacja osprzętu)
  • Zadania ćwiczeniowe z rozpoznawania narzędzi urabiających na rysunkach i zdjęciach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego