Wydajność teoretyczna agregatu uprawowo-siewnego w polu (wyrażana w ha/h) wynika z prostej zależności geometrycznej: im większa szerokość robocza i im większa prędkość jazdy, tym większa powierzchnia "przerabiana" w jednostce czasu.
W praktyce egzaminacyjnej najczęściej stosuje się wzór:
W = (B · v) / 10, gdzie:
B – szerokość robocza w metrach,
v – prędkość w km/h,
W – wydajność teoretyczna w ha/h.
Dla szerokości 3 m i wymaganej wydajności 3 ha/h przekształcamy wzór do postaci na prędkość:
v = (W · 10) / B = (3 · 10) / 3 = 10 km/h.
Kolejny krok to dobór takiego biegu ciągnika, aby uzyskać prędkość możliwie zbliżoną do 10 km/h w warunkach roboczych. W zadaniach tego typu zwykle korzysta się z tabeli prędkości na poszczególnych biegach (często pokazanej na ilustracji). Bieg "III" jest poprawny, gdy to właśnie na nim (dla danego zakresu/obrotów) prędkość jest około 10 km/h.
Dlaczego pozostałe biegi są nieprawidłowe? "II" typowo daje prędkość niższą od wymaganej, więc wydajność teoretyczna byłaby mniejsza niż 3 ha/h. "IV" i "V" zwykle oznaczają prędkości wyższe, co zwiększałoby wydajność teoretyczną ponad 3 ha/h, a dodatkowo w praktyce mogłoby pogarszać jakość siewu (nierównomierność odkładania nasion) – choć pytanie dotyczy wyłącznie teorii, a nie jakości.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "wydajność teoretyczna", nie doliczaj strat na uwrociach i przestojach. Najpierw policz wymaganą prędkość z wzoru, a dopiero potem wybierz bieg z tabeli prędkości dla konkretnego ciągnika.
