Kruszarka szczękowa jest urządzeniem do rozdrabniania materiału metodą ściskania (zgniatania). Jej cechą charakterystyczną są dwie szczęki tworzące przestrzeń roboczą: jedna jest zwykle nieruchoma, a druga wykonuje ruch wahadłowy. Materiał podawany od góry jest chwytany, zgniatany i przesuwany w dół komory kruszenia, aż do osiągnięcia rozmiaru umożliwiającego wysyp.
Rozpoznając budowę na rysunku, warto szukać kilku typowych elementów:
- Komora kruszenia o kształcie klina między szczękami.
- Szczęka ruchoma (wahacz) oraz szczęka stała (okładziny/wykładziny szczęk).
- Mechanizm napędu powodujący ruch szczęki (często wał mimośrodowy) oraz elementy przeniesienia sił.
- Element zabezpieczający przed przeciążeniem (często spotykana płyta rozporowa/toggle) w klasycznych rozwiązaniach.
Odpowiedzi błędne zwykle przedstawiają inne typy kruszarek, które mają inne elementy robocze: w kruszarce stożkowej widać stożek i misę, w kruszarce walcowej dominują dwa walce, a w kruszarce udarowej widoczny jest wirnik z bijakami i komora udarowa. Jeśli na rysunku nie ma pary szczęk pracujących przeciw sobie, to nie jest to kruszarka szczękowa.
Na egzaminie najlepiej nie opierać się na ogólnym zarysie obudowy, tylko na zasadzie działania widocznej w konstrukcji: czy element roboczy zgniata między szczękami, czy rozdrabnia udarowo, ściera w stożku, albo miażdży między walcami.
