KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 24.
Na którym rysunku przedstawiono kabel elektroenergetyczny wyposażony w dodatkowe uszczelnienie promieniowe przed wnikaniem wilgoci?
Ilustracja przedstawia cztery różne typy kabli elektroenergetycznych, oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź A, ponieważ na przekroju kabla widać dodatkową srebrzystą warstwę metalową pod czarną powłoką PE.
To uszczelnienie promieniowe stanowi barierę na całym obwodzie kabla przed wnikaniem wilgoci, a nie tylko ekran do odprowadzania prądów zwarciowych.

Pełne wyjaśnienie:

W kablach elektroenergetycznych narażonych na układanie w ziemi i kontakt z wilgocią stosuje się rozwiązania ograniczające przenikanie wody do wnętrza kabla. Jednym z nich jest uszczelnienie promieniowe (radialne), które działa jak ciągła bariera na całym obwodzie kabla.

Dlaczego A jest poprawne?
Na rysunku A pokazano kabel z czarną powłoką zewnętrzną z polietylenu (typową dla kabli ziemnych) oraz dodatkową warstwą metalową widoczną jako srebrzysta taśma/folia umieszczona pod powłoką. Taka taśma (np. aluminiowa lub folia laminowana trwale związana z powłoką) pełni funkcję bariery przeciwwilgociowej, czyli właśnie uszczelnienia promieniowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • B – mimo podobieństwa warstw (w tym ekranu), kluczowy wyróżnik uszczelnienia promieniowego nie jest tu jednoznacznie wskazany jako bariera przeciwwilgociowa; sama obecność powłoki lub ekranu nie oznacza uszczelnienia. Kolor powłoki (np. czerwona) częściej kojarzy się z innym przeznaczeniem i nie jest cechą rozstrzygającą o barierze radialnej.
  • C – przedstawia odizolowaną końcówkę kabla/żyły, bez informacji o pełnej konstrukcji warstwowej. Z takiego widoku nie da się potwierdzić istnienia metalowej bariery pod powłoką na całej długości kabla.
  • D – analogicznie pokazuje końcówkę kabla/żyły (tu o innym materiale żyły), ale bez cechy definiującej uszczelnienie promieniowe. Sam rodzaj żyły (miedź/aluminium) nie przesądza o zabezpieczeniu przeciwwilgociowym.

Wskazówka egzaminacyjna: nie myl ekranu miedzianego (warstwa z drutów, funkcja zwarciowa i ochronna) z uszczelnieniem przeciwwilgociowym. W zadaniach z przekrojem kabla uszczelnienie promieniowe najczęściej rozpoznasz po ciągłej metalowej taśmie/folii pod powłoką zewnętrzną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uszczelnienie promieniowe (radialne) to bariera przeciw wilgoci działająca na całym obwodzie kabla. Najczęściej ma postać metalowej taśmy lub folii (np. aluminiowej) umieszczonej pod powłoką zewnętrzną i połączonej z nią tak, aby utrudnić wnikanie wody do warstw izolacji.
Wilgoć może powodować degradację izolacji, wzrost strat dielektrycznych i lokalne uszkodzenia, co zwiększa ryzyko przebicia. W praktyce oznacza to większą awaryjność linii kablowej, zwłaszcza gdy kabel pracuje w ziemi lub w kanałach kablowych okresowo zalewanych wodą.
Najczęściej rozpoznasz ją jako ciągłą, wyraźnie odróżniającą się warstwę metalową pod powłoką zewnętrzną, często srebrzystą. To nie są pojedyncze druty ekranu, tylko "płaszcz"/taśma/folia tworząca barierę wokół całej konstrukcji kabla.
Nie. Ekran miedziany służy głównie do odprowadzania prądów zwarciowych i wyrównania pola elektrycznego, a nie do blokowania wody. Student często myli te warstwy, bo obie są "dodatkowe", ale ich funkcje są inne i w zadaniach trzeba je rozróżniać.
Uszczelnienie promieniowe tworzy barierę do środka kabla na całym obwodzie (np. metalowa taśma/folia). Uszczelnienie podłużne ogranicza migrację wody wzdłuż kabla, zwykle przez wypełnienia lub materiały pęczniejące w przestrzeniach między żyłami.
Stosuje się je tam, gdzie kabel może mieć kontakt z wilgocią: bezpośrednie układanie w ziemi, trasy przez tereny podmokłe, kanały kablowe narażone na podtopienia. Dodatkowa bariera przeciwwilgociowa zmniejsza ryzyko degradacji izolacji w czasie eksploatacji.
Nie. Kolor powłoki może wskazywać typ zastosowania lub system oznaczeń producenta, ale nie jest pewnym dowodem bariery przeciwwilgociowej. O uszczelnieniu promieniowym decyduje konkretna warstwa konstrukcyjna (taśma/folia metalowa) widoczna na przekroju.
W praktyce weryfikuje się konstrukcję warstwową na przekroju (np. na próbce lub końcówce kabla) i potwierdza obecność warstwy metalowej pod powłoką. Sama informacja "kabel ziemny" nie wystarcza — ważne jest, czy rzeczywiście ma barierę przeciwwilgociową.
Bo typowym wykonaniem jest aluminiowa taśma lub folia laminowana, umieszczona bezpośrednio pod polietylenową powłoką zewnętrzną. Polietylen zapewnia odporność mechaniczną i środowiskową, a warstwa metalowa tworzy szczelną barierę ograniczającą przenikanie wilgoci.
Najczęstsze błędy to: utożsamienie ekranu miedzianego z uszczelnieniem, założenie że każdy kabel z czarną powłoką PE ma barierę radialną oraz nierozróżnianie uszczelnienia promieniowego od podłużnego. Pomaga patrzenie na przekrój: szukaj ciągłej warstwy taśmy/folii.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • PN-EN 50393:2007, "Badanie i wymagania dotyczące osprzętu do kabli elektroenergetycznych o izolacji wytłaczanej...", (odniesienie normatywne wskazane w kontekście zadania)
  • PN-HD 632 (wydanie PN-HD), "Kable elektroenergetyczne – wymagania konstrukcyjne", (odniesienie normatywne wskazane w kontekście zadania)

Materiały:

  • Normy PN-EN 50393 oraz PN-HD 632 (w zakresie budowy i ochrony kabli)
  • Karty katalogowe producentów kabli SN/WN opisujące warstwy i bariery przeciwwilgociowe
  • Podręczniki z elektroenergetycznych linii kablowych (budowa, ekranowanie, powłoki i uszczelnienia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego