KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 3.
Na którym rysunku przedstawiono przyrząd niezbędny podczas oględzin silnika synchronicznego pracującego w układzie napędowym w czasie ruchu?
Ilustracja przedstawia cztery różne elektroniczne przyrządy pomiarowe, oznaczone literami od A do D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas oględzin silnika synchronicznego w czasie ruchu szczególnie istotna jest ocena nagrzewania elementów (np. łożysk i obudowy) bez zatrzymywania napędu.
Przyrząd bezkontaktowy, taki jak pirometr/termometr na podczerwień, pozwala bezpiecznie sprawdzić temperaturę pracującej maszyny z dystansu.

Pełne wyjaśnienie:

Oględziny silnika synchronicznego pracującego w układzie napędowym "w czasie ruchu" oznaczają kontrolę stanu maszyny bez jej wyłączania. W takiej sytuacji kluczowe są cechy: bezkontaktowość, szybkość i bezpieczeństwo. Jednym z najbardziej typowych parametrów ocenianych podczas pracy jest temperatura (np. obudowy, pokryw łożysk, okolic wentylacji), bo przegrzewanie może sygnalizować przeciążenie, pogorszenie chłodzenia, tarcie, problemy z łożyskami lub nieprawidłowe warunki pracy.

Odpowiedź "HIOKI 3419-20 INFRARED THERMOMETER" jest właściwa, ponieważ termometr na podczerwień (pirometr) umożliwia pomiar temperatury bez dotykania elementów i bez ingerencji w pracujący napęd. To odpowiada wymaganiu "podczas ruchu" – operator może wykonać kontrolę z bezpiecznej odległości, minimalizując ryzyko kontaktu z częściami wirującymi.

  • "CHY 41R LCR METER DUAL DISPLAY" jest przeznaczony do pomiaru parametrów elementów biernych (np. L, C, R). Nie służy do oględzin pracującego silnika w ruchu i zwykle wymaga odłączeń/wyłączeń, aby uzyskać miarodajne wyniki.
  • "Sonel TKF-13 Tester Kolejności Faz i Obrotów Silnika" służy do sprawdzania kolejności faz i kierunku wirowania (istotne przy uruchomieniach i podłączeniach). To nie jest typowy przyrząd "niezbędny" do oględzin w ruchu, a ponadto dotyczy głównie weryfikacji zasilania/połączeń, nie obserwacji stanu cieplnego czy mechanicznego podczas pracy.
  • "Sonel LKN-720" jest przyrządem do lokalizacji przewodów/kabli. Nie jest narzędziem do oceny stanu pracującego silnika w napędzie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "w czasie ruchu", najczęściej chodzi o metodę, która nie wymaga podłączania przewodów do obiektu i nie wymusza postoju – pomiary bezkontaktowe (temperatura, czasem drgania) są wtedy najbardziej adekwatne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To kontrola stanu pracującego silnika bez zatrzymywania napędu. Obejmuje obserwację objawów takich jak nadmierne nagrzewanie, nietypowe dźwięki, zapach przegrzania, drgania czy zmiany pracy wentylacji. Stosuje się metody możliwie bezkontaktowe i bezpieczne.
Pirometr (termometr na podczerwień) pozwala szybko sprawdzić temperaturę obudowy i okolic łożysk bez dotykania elementów i bez podłączania przewodów do pracującej maszyny. Dzięki temu ogranicza ryzyko kontaktu z częściami wirującymi i skraca czas diagnostyki.
Najczęściej kontroluje się okolice łożysk, obudowę przy uzwojeniach stojana (w pobliżu kanałów chłodzenia), wyloty powietrza z wentylacji oraz miejsca podejrzane o tarcie lub słaby przepływ powietrza. Zawsze porównuj temperatury symetrycznych punktów.
Nie jest to typowy przyrząd do oględzin w ruchu. Miernik LCR służy do pomiaru indukcyjności, pojemności i rezystancji elementów, zwykle w warunkach odłączenia badanego obiektu. Przy pracującym silniku wyniki byłyby niemiarodajne i pomiar bywa niebezpieczny.
Taki tester sprawdza kolejność faz w sieci trójfazowej i na tej podstawie wskazuje przewidywany kierunek wirowania pola, a w wybranych przypadkach także kierunek obrotów. Jest przydatny przy uruchomieniach i podłączeniach, a nie jako podstawowe narzędzie oględzin cieplnych.
Gdy silnik pracuje pod dużym obciążeniem, w wysokiej temperaturze otoczenia, przy zapyleniu (pogorszenie chłodzenia), po naprawie lub zmianie warunków pracy. Także wtedy, gdy pojawiają się objawy: wzrost poboru prądu, spadek mocy, hałas łożysk lub zapach przegrzania.
Najczęstsze błędy to mierzenie zbyt daleko (zły dobór pola pomiaru), pomiar na powierzchniach błyszczących bez uwzględnienia emisyjności, brak powtarzalnych punktów kontrolnych oraz porównywanie wartości bez kontekstu (obciążenie, czas pracy, temperatura otoczenia).
Zasadniczo należy unikać dotykania pracującej maszyny, bo grozi to urazem i porażeniem oraz może naruszać zasady BHP zakładu. Preferuje się obserwację, pomiary bezkontaktowe i działania przy osłonach. Jeśli wymagany jest kontakt, zwykle wykonuje się go po bezpiecznym zatrzymaniu.
Przyrządy do oględzin w ruchu zwykle umożliwiają szybki odczyt bez podłączania przewodów do badanego obiektu (np. pomiar temperatury). Przyrządy stricte elektryczne (np. do parametrów L/C/R) wymagają podłączenia i często odłączenia zasilania, aby wynik był poprawny i bezpieczny.
Ucz się przez skojarzenie: jaki parametr chcesz ocenić (temperatura, izolacja, prąd, kolejność faz) i w jakich warunkach (ruch/postój, pod napięciem/bez napięcia). Przećwicz rozpoznawanie przyrządów po wyglądzie i typowych zastosowaniach w eksploatacji.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji maszyn elektrycznych (diagnostyka, objawy uszkodzeń)
  • Instrukcje BHP dotyczące prac kontrolno-pomiarowych przy maszynach w ruchu
  • Podstawy termometrii/diagnostyki termicznej w utrzymaniu ruchu

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego