KWALIFIKACJA TWO7 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 9.
Na którym rysunku przedstawiono sposób wykreślenia pozycji obserwowanej z dwóch niejednoczesnych namiarów?
Ilustracja składa się z czterech rysunków, oznaczonych jako Rysunek 1, Rysunek 2, Rysunek 3 i Rysunek 4.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pozycja z dwóch niejednoczesnych namiarów wymaga narysowania pierwszej linii pozycyjnej z namiaru, a następnie jej przeniesienia o wektor przemieszczenia statku (kurs i droga) do chwili drugiego namiaru. Dopiero przecięcie przeniesionej LOP z drugą LOP daje pozycję obserwowaną; temu odpowiada wskazany rysunek.

Pełne wyjaśnienie:

Pozycję obserwowaną z dwóch niejednoczesnych namiarów wyznacza się inaczej niż z namiarów wykonanych w tym samym czasie. Kluczową różnicą jest to, że między pierwszą i drugą obserwacją statek zmienia położenie, więc nie wolno po prostu przeciąć dwóch linii pozycyjnych narysowanych "w miejscu", jakby były jednoczesne.

Procedura (idea metody) jest następująca:

  • z pierwszego namiaru rysuje się pierwszą linię pozycyjną (LOP) – prostą prostopadłą do kierunku namiaru przechodzącą przez obserwowany obiekt,
  • ustala się przemieszczenie statku pomiędzy chwilami obu obserwacji (na podstawie kursu i drogi po wodzie lub po dnie – zależnie od przyjętej metody prowadzenia),
  • pierwszą LOP przenosi się równolegle o wektor tego przemieszczenia do chwili drugiego namiaru (to jest element, który odróżnia namiary niejednoczesne),
  • z drugiego namiaru rysuje się drugą LOP,
  • punkt przecięcia: druga LOP ∩ przeniesiona pierwsza LOP stanowi pozycję obserwowaną (tzw. running fix).

Dlatego poprawna odpowiedź wskazuje rysunek przedstawiający jednocześnie: dwie LOP z dwóch namiarów oraz wyraźne przeniesienie pierwszej LOP o odłożoną drogę statku między obserwacjami. Rysunki błędne zwykle pokazują albo przecięcie dwóch nieprzeniesionych namiarów (jak dla obserwacji jednoczesnych), albo samo odkładanie kursu i drogi bez poprawnego przeniesienia LOP, albo konstrukcję z innym typem obserwacji (np. namiar + odległość).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pada słowo "niejednoczesnych", szukaj na schemacie elementu "transportu"/przesunięcia (strzałka drogi, wektor przemieszczenia) i równoległego przesunięcia jednej z linii pozycyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Namiary niejednoczesne to takie, które wykonano w różnych chwilach czasu. Ponieważ statek w tym czasie się przemieszcza, nie można traktować ich jak obserwacji jednoczesnych. W praktyce trzeba uwzględnić ruch statku, zwykle przez przeniesienie jednej linii pozycyjnej do chwili drugiego namiaru.
Najpierw rysuje się pierwszą linię pozycyjną (LOP) z namiaru, potem przenosi ją równolegle o wektor przemieszczenia statku między obserwacjami. Następnie rysuje się drugą LOP z drugiego namiaru. Punkt przecięcia drugiej LOP z przeniesioną pierwszą LOP daje pozycję obserwowaną.
Bo każdy namiar dotyczy innej pozycji statku w czasie. Przecięcie dwóch "nieprzeniesionych" linii pozycyjnych daje wypadkowy punkt, który nie odpowiada rzeczywistemu położeniu w żadnej z chwil obserwacji. Przeniesienie LOP koryguje ten błąd i uwzględnia drogę przebytą między namiarami.
Szukaj schematu, w którym widać: (1) dwie linie pozycyjne z namiarów, (2) wektor drogi/przemieszczenia statku między obserwacjami oraz (3) równoległe przesunięcie pierwszej LOP o ten wektor do chwili drugiego namiaru. Bez przeniesienia to nie jest running fix.
Potrzebujesz czasu obu obserwacji oraz przemieszczenia statku między tymi chwilami, czyli kierunku i długości wektora drogi. W praktyce wynika to z kursu i prędkości (oraz czasu), a zależnie od metody także z uwzględnienia znosu/prądu. Bez wektora przemieszczenia przeniesienie LOP jest niemożliwe.
Można użyć tego samego obiektu lub dwóch różnych obiektów. Najważniejsze jest, że namiary nie są jednoczesne, więc co najmniej jedna LOP musi zostać przeniesiona do wspólnej chwili. W zadaniach szkolnych często pokazuje się konstrukcję na tym samym obiekcie, bo jest łatwiejsza do prześledzenia na mapie.
Gdy nie da się uzyskać dwóch obserwacji w tej samej chwili, np. z powodu ograniczeń widoczności, chwilowej przeszkody, pracy na mostku, braku drugiego obserwatora lub gdy obiekt jest dostępny do namiaru tylko przez krótki czas. Metoda pozwala mimo to uzyskać kontrolę pozycji z klasycznych obserwacji.
Najczęściej: pominięcie przeniesienia pierwszej LOP, przeniesienie w złym kierunku (odwrotny wektor drogi), użycie złej wartości drogi (np. zły czas), oraz mylenie LOP z linią kursu statku. Błędy powstają też, gdy rysuje się przeniesienie nie równolegle, tylko "na oko" zmieniając kąt linii.
Przy namiarach jednoczesnych wystarczy przecięcie dwóch LOP bez żadnego przesuwania linii. Przy namiarach niejednoczesnych zawsze pojawia się element ruchu statku: wektor przemieszczenia i przeniesienie jednej LOP do chwili drugiej obserwacji. Jeśli na rysunku nie ma przeniesienia, to nie jest konstrukcja niejednoczesna.
Ćwicz na mapie (lub na arkuszach ćwiczeniowych) rysowanie LOP z namiaru oraz równoległe przenoszenie linii o zadany wektor drogi. Ustal prostą checklistę: czas 1, czas 2, droga między czasami, przeniesienie LOP, druga LOP, przecięcie. Na egzaminie najpierw wypatruj przeniesienia – to znak metody.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Dopiero przecięcie przeniesionej LOP z drugą LOP daje pozycję obserwowaną; temu odpowiada wskazany rysunek."

Źródła:

  • The American Practical Navigator (Bowditch), Chapter on Fixes by Bearings / Running Fix (latest available edition) - https://msi.nga.mil/Publications/APN (dostęp 2026-02-27)
  • Admiralty Manual of Navigation, Volume 1: Principles of Navigation, rozdziały o fixes z namiarów i running fix (wydanie Admiralty, dokument książkowy)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z nawigacji klasycznej dotyczące linii pozycyjnych i running fix
  • Instrukcje/opracowania do ćwiczeń z pracy na mapie (nanoszenie namiarów, przenoszenie LOP)
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych z nawigacji (dział: pozycja z namiarów i obserwacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego