Test świeżości jaj w wodzie opiera się na zjawisku wyporu oraz zmianach zachodzących w jaju podczas przechowywania. Skorupa jest porowata: z czasem ubywa wody, a do wnętrza przenikają gazy. Powoduje to powiększanie komory powietrznej (zwykle przy tępym końcu), a tym samym spadek średniej gęstości jaja.
Odpowiedź "A" jest poprawna, ponieważ przedstawia jajo, które opadło na dno i leży poziomo. Taka pozycja oznacza małą komorę powietrzną i gęstość większą od gęstości wody, co jest typowe dla jaj najświeższych.
- Odpowiedź "B" (jajo ukośne na dnie) odpowiada jajom starszym: komora powietrzna jest już większa, więc tępy koniec zaczyna się unosić.
- Odpowiedź "C" (jajo stojące pionowo na dnie) oznacza jeszcze większą komorę powietrzną i wyraźnie mniejszą gęstość – jajo jest stare.
- Odpowiedź "D" (jajo przy powierzchni) wskazuje na bardzo duży udział gazu w jaju; taki wynik jest alarmujący, bo jajo jest bardzo stare lub może być zepsute.
W praktyce gastronomicznej test jest szybki i nieniszczący, ale warto pamiętać, że temperatura wody może wpływać na obserwację, dlatego zwykle stosuje się wodę chłodną oraz ocenia pozycję jaja po chwili ustabilizowania.
