KWALIFIKACJA GIW12 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 19.
Na którym z przedstawionych rysunków uszkodzenie świdra określane jest jako "utracone zęby"?
Ilustracja przedstawia cztery zdjęcia różnych wierteł używanych w przemyśle wiertniczym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Utracone zęby" oznacza uszkodzenie uzębienia świdra polegające na brakowaniu (odłamaniu/wykruszeniu) części zębów skrawających. Poprawny wybór to ten rysunek, na którym widać wyraźne braki w uzębieniu, a nie jedynie stępienie, starcie lub inne deformacje elementów roboczych.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie "utracone zęby" odnosi się do takiego stanu świdra, w którym część zębów (elementów skrawających) jest fizycznie nieobecna – została odłamana, wykruszona lub wyrwana. W ocenie wizualnej kluczowe jest więc rozpoznanie braków w uzębieniu, czyli "pustych" miejsc tam, gdzie zęby powinny tworzyć regularny układ.

W praktyce łatwo pomylić ten typ uszkodzenia z innymi formami zużycia. Samo stępienie oznacza, że zęby nadal są obecne, ale mają zaokrąglone krawędzie i gorszą zdolność skrawania. Starcie to ubytek materiału i zmiana geometrii, jednak bez jednoznacznych "dziur" po zębach. Z kolei deformacje lub uszkodzenia korpusu mogą wyglądać groźnie, ale nie spełniają definicji "utraconych zębów", jeśli uzębienie pozostaje kompletne.

Dlatego poprawną odpowiedzią jest ta, która przedstawia świder z wyraźnie brakującymi zębami (a nie tylko zużytymi). Pozostałe propozycje są błędne, jeśli pokazują: (1) zęby obecne, lecz stępione, (2) równomierne starcie bez braków, (3) inne uszkodzenie niezwiązane bezpośrednio z utratą zębów. Na egzaminie warto najpierw zidentyfikować, gdzie powinny znajdować się zęby, a dopiero potem oceniać rodzaj ubytku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To stan, w którym część zębów (elementów skrawających) świdra jest faktycznie brakująca – została odłamana lub wykruszona. Rozpoznaje się go po nieciągłości uzębienia, czyli miejscach, gdzie zęby powinny być, a ich nie ma.
Szukaj pustych miejsc w układzie uzębienia: przerw, ubytków i "wyrw" po zębach. Jeśli zęby są obecne, ale wyglądają na zaokrąglone lub starte, to zwykle jest stępienie/starcie, a nie utrata zębów.
Przy stępieniu zęby nadal istnieją, tylko mają gorszą geometrię (zaokrąglone krawędzie) i słabiej skrawają. "Utracone zęby" oznacza brak części zębów, czyli uszkodzenie bardziej dyskretne: ząb zniknął, a nie tylko się zużył.
Może pogorszyć postęp wiercenia, zwiększyć drgania i nierównomierne obciążenia oraz pogorszyć jakość urabiania. W praktyce rośnie ryzyko dalszej degradacji narzędzia i spadku efektywności, dlatego taki świder często wymaga wymiany lub serwisu.
Nie zawsze. Jeśli brakuje pojedynczych zębów lub uszkodzenie jest częściowe, trzeba porównać uzębienie z typowym, regularnym układem. Na rysunkach egzaminacyjnych kluczowe jest sprawdzenie, czy występują wyraźne przerwy w ciągłości uzębienia.
Najczęściej mylone są: stępienie (zęby są, ale zaokrąglone), starcie (równomierny ubytek materiału), oraz wykruszenia krawędzi bez pełnego "zniknięcia" zęba. Różnicą jest fizyczny brak zęba.
Zawsze wtedy, gdy w treści pojawiają się słowa typu "utracone", "brakujące", "oderwane". To sugeruje, że element nie jest tylko zużyty, ale nieobecny. Wtedy analizuj rysunek pod kątem przerw w układzie zębów.
Najważniejsze są: liczba i rozmieszczenie zębów, ich kompletność, symetria, kształt i ciągłość układu skrawającego. Pomocne bywa też sprawdzenie, czy ubytki są miejscowe (braki) czy równomierne (zużycie całej krawędzi).
W poprawnie skonstruowanym zadaniu egzaminacyjnym powinna istnieć jedna najlepsza odpowiedź. Jeśli kilka rysunków wygląda podobnie, porównaj, czy rzeczywiście brakuje zębów, czy to tylko stępienie lub wykruszenie bez pełnej utraty.
Najskuteczniejsze jest ćwiczenie na zdjęciach/rysunkach: zestawiaj nazwę uszkodzenia z jego cechą kluczową. Dla "utraconych zębów" zapamiętaj regułę: brak elementu w regularnym układzie uzębienia, a nie tylko zmiana kształtu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: ""Utracone zęby" oznacza uszkodzenie uzębienia świdra polegające na brakowaniu (odłamaniu/wykruszeniu) części zębów skrawających."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z budowy i eksploatacji narzędzi wiertniczych (skrypty szkolne/branżowe)
  • Instrukcje producentów świdrów dotyczące oceny zużycia i kryteriów wycofania z eksploatacji
  • Atlasy/opracowania zdjęciowe typowych uszkodzeń narzędzi skrawających w wiertnictwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego