KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 19.
Na którym z rysunków sposób włączenia amperomierza jest poprawny?
Ilustracja przedstawia cztery schematy elektryczne oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Amperomierz mierzy prąd płynący w gałęzi, dlatego musi być włączony szeregowo z odbiornikiem (w tej samej gałęzi obwodu). Włączenie równoległe jest błędne, bo amperomierz ma bardzo małą rezystancję wewnętrzną i może spowodować nieprawidłowe działanie układu lub uszkodzenie. W zestawie rysunków poprawny wariant oznaczono jako "D".

Pełne wyjaśnienie:

Podczas pomiaru prądu kluczowe jest to, że prąd jest wielkością "przepływającą" przez element. Aby zmierzyć prąd w danej gałęzi, przyrząd pomiarowy musi znaleźć się na tej samej drodze przepływu ładunków, czyli zostać włączony szeregowo z odbiornikiem lub z badaną gałęzią.

Odpowiedź "D" wskazuje rysunek, w którym amperomierz jest elementem szeregowym obwodu. Taki sposób podłączenia sprawia, że przez amperomierz płynie dokładnie ten sam prąd, który płynie przez mierzony element (np. silnik, cewkę, moduł sterujący). Jest to podstawowa zasada pomiarów prądu zarówno w obwodach prądu stałego, jak i przemiennego (z uwzględnieniem odpowiedniego trybu miernika).

Pozostałe warianty są typowo błędne z następujących powodów:

  • Włączenie równoległe do źródła lub odbiornika przypomina podłączenie woltomierza. To błąd wynikający z mylenia mierników. Amperomierz ma bardzo małą rezystancję wewnętrzną, więc taki układ może działać jak obejście (bocznik) lub prawie zwarcie, co zaniża wskazania w obwodzie, powoduje przepływ nadmiernego prądu i może przepalić bezpiecznik w mierniku.
  • Włączenie w niewłaściwej gałęzi (np. omijające odbiornik) prowadzi do pomiaru innego prądu niż zamierzony, więc wynik nie odpowiada temu, co trzeba sprawdzić diagnostycznie.
  • W obwodach DC możliwa jest też odwrotna polaryzacja (zależnie od przyrządu), co skutkuje ujemnym wskazaniem lub błędnym odczytem.

W praktyce (również przy serwisie urządzeń związanych z instalacjami gazowymi, np. automatyki palnika), przed pomiarem prądu warto pamiętać o: doborze właściwego gniazda (A/mA), ustawieniu właściwego zakresu, sprawdzeniu bezpiecznika w mierniku oraz wpinaniu miernika do obwodu przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Amperomierz podłącza się szeregowo, czyli "w linię" tej gałęzi, w której chcesz zmierzyć prąd. Oznacza to przerwanie obwodu i wstawienie miernika tak, aby cały prąd gałęzi płynął przez amperomierz. Podłączenie równoległe jest błędne i może uszkodzić miernik.
Amperomierz ma bardzo małą rezystancję wewnętrzną, więc połączenie równoległe może działać jak obejście lub prawie zwarcie. Skutkiem są zafałszowane wyniki, zadziałanie zabezpieczeń albo przepalenie bezpiecznika w mierniku. Woltomierz ma dużą rezystancję, dlatego działa inaczej.
Najczęściej popłynie bardzo duży prąd (ograniczony tylko rezystancją obwodu i zabezpieczeniami). Może to spowodować przepalenie bezpiecznika w multimetrze, uszkodzenie przewodów pomiarowych lub zadziałanie zabezpieczeń instalacji. To typowy błąd na schematach i w praktyce pomiarowej.
Na schemacie amperomierz jest włączony szeregowo, gdy leży na tej samej ścieżce prądu co odbiornik (w tej samej gałęzi) i nie tworzy odgałęzienia równoległego. Innymi słowy: bez amperomierza obwód byłby przerwany w tym miejscu, a z nim — zamknięty.
Tak. Multimetr ustawiony na pomiar prądu (A/mA/µA) działa jak amperomierz i również musi być włączony szeregowo. W praktyce trzeba też przełożyć przewód do właściwego gniazda (np. "A" lub "mA") i upewnić się, że zakres jest dobrany poprawnie.
Najczęstsze błędy to: mylenie zasad z woltomierzem (łączenie równoległe), wybór rysunku z miernikiem "obok" odbiornika zamiast "w linii", oraz pomijanie faktu, że miernik prądu ma małą rezystancję. Często też nie zwraca się uwagi, w której gałęzi obwodu mierzony jest prąd.
Podczas diagnostyki elektrycznej elementów współpracujących z instalacją gazową, np. automatyki kotła/palnika, wentylatorów spalin, pomp obiegowych czy zasilaczy sterowników. Pomiar prądu pomaga wykryć przeciążenia, uszkodzenia silnika, problemy z rozruchem i błędne zasilanie.
Dobierz właściwy tryb i gniazdo (A/mA), ustaw odpowiedni zakres (zwykle zaczynając od najwyższego), sprawdź stan przewodów i bezpiecznika miernika oraz wpinaj multimetr szeregowo po odłączeniu zasilania, jeśli to możliwe. Unikaj dotykania odsłoniętych przewodów i pracuj zgodnie z zasadami BHP.
Mała rezystancja sprawia, że amperomierz nie powinien istotnie zmieniać prądu w gałęzi, gdy jest włączony szeregowo. Jednocześnie oznacza to, że przy błędnym podłączeniu równoległym może popłynąć duży prąd, bo miernik stanowi wtedy "łatwą drogę" dla prądu, co jest niebezpieczne dla miernika i obwodu.
Pomiar prądu oznacza włączenie miernika szeregowo (w torze prądu), a pomiar napięcia — równolegle do elementu, na którym mierzysz spadek napięcia. Jeśli widzisz, że miernik tworzy odgałęzienie "na boku" elementu, to typowe dla woltomierza, nie amperomierza.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Amperomierz mierzy prąd płynący w gałęzi, dlatego musi być włączony szeregowo z odbiornikiem (w tej samej gałęzi obwodu)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Amperomierz" — opis sposobu włączania w obwód (szeregowo). https://pl.wikipedia.org/wiki/Amperomierz (dostęp: 2026-03-01)
  • All About Circuits: "How to Measure Current with a Multimeter (Ammeter) / Current Measurement" (zasada włączenia szeregowego i ryzyko przy połączeniu równoległym). https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-8/ammeter-design/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Fluke: materiały aplikacyjne — pomiar prądu multimetrem (gniazda A/mA, włączenie szeregowe, ryzyko zwarcia przy błędnym podłączeniu). https://www.fluke.com/en/learn/blog/digital-multimeters/how-to-measure-current-with-a-digital-multimeter (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw elektrotechniki: pomiary prądu i napięcia
  • Instrukcje obsługi multimetrów (sekcja: pomiar prądu A/mA/µA i gniazda pomiarowe)
  • Ćwiczenia laboratoryjne: schematy połączeń mierników w obwodach DC/AC

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego