KWALIFIKACJA PGF5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 17.
Na którym znacznikach drukarskich dokonuje się pomiaru barwy spektrofotometrem?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiar barwy spektrofotometrem wykonuje się na pasku kontrolnym, ponieważ zawiera on znormalizowane pola pomiarowe (np. pełne aple i określone wartości rastra dla CMYK), zapewniające porównywalność wyników. Pasery służą do pasowania, spad do obcięcia, a punktury do rejestru arkusza.

Pełne wyjaśnienie:

Spektrofotometr służy do obiektywnego pomiaru barwy na podstawie zdefiniowanych pól pomiarowych. W druku offsetowym takie pola znajdują się na pasku kontrolnym (control strip), umieszczanym zwykle poza obszarem pracy (na marginesie arkusza). Pasek kontrolny zawiera pola przygotowane specjalnie do kontroli procesu, m.in. dla farb CMYK oraz pola o ustalonych wartościach tonalnych. Dzięki temu pomiar jest powtarzalny i można go wiarygodnie porównać z wartościami wzorcowymi (np. w ujęciu Lab lub ΔE).

Dlaczego "pasek kontrolny" jest poprawny?

  • Ma znormalizowane pola, na których wykonuje się odczyty spektrofotometrem.
  • Jest przeznaczony do kontroli stabilności druku: barwy, balansu szarości, przyrostu punktu, zgodności z wymaganiami procesu.
  • Znajduje się w miejscu wygodnym do pomiaru i nie ingeruje w projekt (zwykle na krawędzi arkusza).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Pasery – to znaczniki rejestrowe do kontroli pasowania kolorów (dopasowania separacji). Nie są zestawem znormalizowanych pól do pomiaru barwy.
  • Znaczniki spadu – wyznaczają linię obcięcia/formatu po cięciu i służą obróbce introligatorskiej, a nie pomiarom kolorystycznym.
  • Punktury formatowe – to otwory/elementy rejestrowe arkusza wykorzystywane do pozycjonowania, nie do oceny barwy spektrofotometrem.

W praktyce operator wykonuje pomiary na pasku kontrolnym w trakcie druku, aby szybko wykryć odchylenia procesu i korygować ustawienia maszyny. Kluczowe jest, by mierzyć na polach kontrolnych, a nie na losowych elementach grafiki, które nie mają zdefiniowanych wartości odniesienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pasek kontrolny to zestaw znormalizowanych pól drukowych umieszczanych na marginesie arkusza, przeznaczonych do kontroli jakości. Zawiera pola dla CMYK (np. aple i rastry o określonych wartościach), dzięki czemu pomiary densytometryczne i spektrofotometryczne są powtarzalne.
Mierzy się pola przygotowane do oceny barwy i procesu, np. pola pełnego zadruku oraz pola rastra o ustalonych pokryciach dla każdej farby CMYK. Dzięki temu można porównywać wyniki w przestrzeni barw (np. Lab) i oceniać odchylenie (ΔE) względem wzorca.
Pasery służą do kontroli pasowania (rejestru) kolorów, czyli dopasowania kolejnych separacji, a nie do pomiaru barwy. Nie są one zaprojektowane jako znormalizowane pola pomiarowe, więc odczyty spektrofotometru byłyby nieporównywalne i mało miarodajne.
Znaczniki spadu (znaczniki cięcia/formatu) dotyczą obróbki po druku: pokazują, gdzie arkusz ma być obcięty do finalnego formatu. Nie służą do oceny barwy ani stabilności procesu, dlatego nie wykonuje się na nich pomiarów spektrofotometrem.
Pasek kontrolny wygląda jak rząd małych pól (często prostokątów) dla CMYK i pól tonalnych, zwykle na marginesie. Pasery to znaki rejestrowe (krzyżyki/okręgi) do dopasowania kolorów, a znaczniki spadu to cienkie linie wskazujące linię cięcia.
Pomiary wykonuje się w trakcie narządu i podczas druku nakładu, aby kontrolować stabilność barwy i szybko wychwycić odchylenia. Regularne pomiary na tych samych polach paska kontrolnego ułatwiają utrzymanie powtarzalności i porównywanie arkuszy w czasie.
Częsty błąd to pomiar na elementach grafiki zamiast na polach paska kontrolnego o znormalizowanych wartościach. Inne problemy to wybór pola z zabrudzeniem/defektem, niestabilna pozycja przyrządu lub brak prawidłowej kalibracji. Każdy z nich zafałszowuje wyniki.
Nie. Densytometr koncentruje się na gęstości optycznej (przydatnej m.in. do kontroli farbowania), a spektrofotometr mierzy widmowo i umożliwia obliczenia kolorometryczne (np. Lab i ΔE). W praktyce oba pomiary mogą się uzupełniać, ale mają inne cele.
Pasek kontrolny dostarcza powtarzalnych, zdefiniowanych punktów pomiarowych, dzięki czemu można porównywać wydruk z wartościami referencyjnymi procesu (np. dla druku offsetowego). Ułatwia to ocenę odchyleń barwy i podejmowanie korekt, zanim błąd będzie widoczny w pracy.
Warto umieć rozpoznać funkcje podstawowych znaczników: paserów (rejestr), spadu (cięcie), punktur (pozycjonowanie) i paska kontrolnego (kontrola jakości). Dobrą metodą jest ćwiczenie na przykładach arkuszy produkcyjnych i przypisywanie każdemu znacznikowi jego zadania.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pasery służą do pasowania, spad do obcięcia, a punktury do rejestru arkusza."

Źródła:

  • ISO 12647-2:2013, Graphic technology — Process control for the production of half-tone colour separations, proof and production prints — Part 2 (offset lithographic processes)
  • ISO 13655:2017, Graphic technology — Spectral measurement and colorimetric computation for graphic arts images

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe drukarni dotyczące kontroli jakości (procedury pomiarów na pasku kontrolnym)
  • Dokumentacja producenta spektrofotometru (instrukcja pomiaru pól kontrolnych i zasady kalibracji)
  • Normy i opracowania branżowe dotyczące kontroli procesu druku offsetowego (np. ISO związane z procesem i pomiarem barwy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego