KWALIFIKACJA GIW2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 2.
Przedstawione na przekroju geologicznym zaburzenie w zaleganiu pokładów nazywamy
Ilustracja przedstawia przekrój geologiczny z widocznym zaburzeniem w zaleganiu pokładów, które jest określane jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozszczepienie to zaburzenie, w którym jeden pokład dzieli się na dwa (lub więcej) równoległe pasma rozdzielone przerostem skały płonnej. Ścienienie i zgrubienie dotyczą tylko zmiany miąższości, a zmycie oznacza zanik/wyklinowanie wskutek procesów niszczących.

Pełne wyjaśnienie:

Na przekrojach geologicznych w górnictwie podziemnym rozróżnia się m.in. zaburzenia ciągłości i miąższości pokładów. Odpowiedź "rozszczepieniem" jest właściwa wtedy, gdy na rysunku widać, że jeden pokład w pewnym odcinku dzieli się na dwie (czasem więcej) części, a pomiędzy nimi pojawia się wkładka innej skały (przerost skały płonnej). Kluczowym wyróżnikiem jest więc nie tylko zmiana grubości, ale powstanie dwóch odrębnych ławic tego samego pokładu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiej sytuacji:

  • "ścienieniem" opisuje się przypadek, gdy pokład pozostaje pojedynczy, ale jego miąższość wyraźnie maleje na pewnym odcinku. Nie musi to tworzyć dwóch równoległych części rozdzielonych wkładką.
  • "zgrubieniem" jest analogiczną zmianą, lecz w stronę większej miąższości. Pokład nadal jest jeden, tylko grubszy (lokalnie lub strefowo).
  • "zmyciem" dotyczy sytuacji, gdy pokład zanika (jest "wybrany" lub zniszczony) przez procesy niszczące, np. erozyjne, i na przekroju widać przerwę/ubytek, a nie rozdzielenie na dwa równoległe pasma.

Wskazówka egzaminacyjna: patrz najpierw, czy pokład jest nadal jedną warstwą (wtedy myśl o ścienieniu/zgrubieniu), czy rozdziela się na dwie równoległe części (wtedy rozszczepienie), czy też zanika na pewnym odcinku (wtedy zmycie). Takie rozróżnienie pomaga szybko wykluczyć odpowiedzi o podobnym brzmieniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozszczepienie pokładu to sytuacja, gdy jeden pokład dzieli się na dwa (lub więcej) równoległe pasma, zwykle rozdzielone przerostem skały płonnej. Na przekroju widać wtedy "rozdwojenie" pokładu, a nie tylko zmianę jego grubości.
W ścienieniu pokład pozostaje pojedynczą warstwą, tylko jego miąższość maleje. W rozszczepieniu pojawiają się dwie oddzielne części pokładu, między którymi widać wkładkę innej skały. Kluczowe jest więc rozdzielenie, a nie sama zmiana grubości.
Zgrubienie oznacza, że pokład jest grubszy, ale nadal stanowi jedną warstwę. Rozszczepienie powoduje podział na co najmniej dwie ławice tego samego pokładu, zwykle oddzielone przerostem. Na przekroju szukaj wyraźnej warstwy rozdzielającej.
Zmycie pokładu to zanik pokładu na pewnym odcinku (przerwa w jego występowaniu), często wiązany z procesami niszczącymi i usuwaniem materiału. Na przekroju typowo widać brak ciągłości pokładu, a nie jego podział na dwie równoległe części.
Zaburzenia wpływają na planowanie wyrobisk, dobór technologii urabiania i przewidywanie ilości skały płonnej. Rozszczepienia mogą zmieniać warunki prowadzenia ściany i powodować konieczność korekty kierunku robót lub sposobu prowadzenia eksploatacji.
Najczęściej są to: widoczne rozdzielenie jednej warstwy na dwie równoległe części, pojawienie się między nimi wkładki innej skały (przerostu) oraz ponowne połączenie lub równoległe prowadzenie się obu części na pewnym odcinku. Sama zmiana miąższości nie wystarcza.
Najczęściej wtedy, gdy na rysunku jest skomplikowana nieciągłość i uczeń skupia się na "przerwie" zamiast sprawdzić, czy są dwie równoległe ławice pokładu. Pomaga prześledzenie przebiegu warstw i znalezienie (lub braku) wkładki rozdzielającej.
Rozszczepienie może zwiększać zmienność warunków geologiczno-górniczych: rośnie udział przerostów, pogarsza się selektywność urabiania i mogą pojawić się trudności w utrzymaniu parametrów wyrobiska. Często wymaga to korekt w projekcie robót i kontroli jakości urobku.
Niekoniecznie. Ścienienie i zgrubienie opisują zmianę miąższości, która może wynikać z warunków sedymentacji lub późniejszych procesów geologicznych. Tektonika częściej kojarzy się z przemieszczeniami (np. uskoki), ale na przekroju zawsze trzeba ocenić konkretne cechy rysunku.
Ćwicz na wielu schematach i przekrojach: najpierw identyfikuj, czy zmienia się miąższość, czy ciągłość, czy następuje rozdzielenie warstwy. Ucz się definicji krótkimi parami przeciwstawnymi (np. rozszczepienie vs ścienienie). Warto też robić własne notatki z cech rozpoznawczych.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Rozszczepienie to zaburzenie, w którym jeden pokład dzieli się na dwa (lub więcej) równoległe pasma rozdzielone przerostem skały płonnej."

Materiały:

  • Podręcznik/skompendium z geologii górniczej (działy: pokłady, miąższość, zaburzenia i nieciągłości)
  • Atlas/zbiór przekrojów i schematów zaburzeń pokładów stosowany w kształceniu górniczym
  • Słownik terminów geologicznych i górniczych (hasła: rozszczepienie, ścienienie, zgrubienie, zmycie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego