KWALIFIKACJA HGT7 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 9.
Na mapie w skali 1:25 000 odległość między dwoma punktami wynosi 3 cm. Ile metrów ma ten odcinek w rzeczywistości?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:25 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 25 000 cm w terenie, czyli 250 m. Dla odległości 3 cm wykonujemy przeliczenie proporcjonalne: 3 × 250 m = 750 m. Kluczowe jest prawidłowe zamienienie centymetrów na metry (100 cm = 1 m).

Pełne wyjaśnienie:

Skala liczbowa mapy zapisana jako 1:25 000 oznacza proporcję: 1 jednostka na mapie odpowiada 25 000 takich samych jednostek w rzeczywistości. Najwygodniej liczyć w centymetrach, bo odległość na mapie podano w cm.

Krok 1: przeliczenie 1 cm z mapy na teren
1 cm na mapie = 25 000 cm w rzeczywistości.
Aby zamienić centymetry na metry, dzielimy przez 100:
25 000 cm = 25 000 / 100 m = 250 m.

Krok 2: przeliczenie 3 cm
Skoro 1 cm odpowiada 250 m, to 3 cm odpowiada:
3 × 250 m = 750 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 550 m – to typowy błąd rachunkowy lub błąd w przeliczeniu 25 000 cm na metry (np. pomylenie 250 m z inną wartością).
  • 250 m – to wynik dla 1 cm na mapie, a nie dla 3 cm; błąd polega na pominięciu mnożenia przez 3.
  • 850 m – to błąd rzędu wielkości lub nieprecyzyjne liczenie "na oko" bez trzymania się proporcji skali.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj kontrolę sensowności wyniku. W skali 1:25 000 jeden centymetr to 250 m, więc 3 cm musi dać wartość większą niż 250 m, ale nie astronomicznie dużą (rzędu kilometrów dziesiątek). 750 m pasuje do tego rzędu wielkości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:25 000 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 25 000 takim samym jednostkom w terenie. Przykładowo 1 cm na mapie to 25 000 cm w rzeczywistości, czyli 250 m. To podstawa do planowania odległości tras turystycznych.
Najpierw użyj skali: 1 cm na mapie = n cm w terenie. Potem zamień cm na m, dzieląc przez 100. Dla 1:25 000 masz 25 000 cm = 250 m. Na końcu pomnóż przez liczbę centymetrów zmierzoną na mapie.
Bo 1 cm na mapie odpowiada 25 000 cm w terenie. A 25 000 cm to 25 000/100 = 250 m (ponieważ 100 cm = 1 m). To prosta zamiana jednostek po zastosowaniu proporcji skali.
Policz, ile metrów odpowiada 1 cm w danej skali, a potem pomnóż przez 3. Dla skali 1:25 000: 1 cm = 250 m, więc 3 cm = 3 × 250 m = 750 m. Ważne, by nie pomylić cm z m.
Najczęstsze błędy to: pomijanie zamiany cm na m, dzielenie zamiast mnożenia odległości z mapy, zgubienie zera w liczbie 25 000 oraz branie wyniku dla 1 cm zamiast dla całej zmierzonej długości (np. 3 cm).
Tak. Skala 1:25 000 jest dość szczegółowa: pozwala ocenić przebieg ścieżek, ukształtowanie terenu i sensownie mierzyć krótkie odcinki. W turystyce jest wygodna do planowania tras pieszych i rowerowych, gdzie ważne są detale.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: w skali 1:25 000 jeden centymetr to 250 m, więc kilka centymetrów daje setki metrów lub pojedyncze kilometry. Jeśli wychodzą dziesiątki kilometrów z 2–3 cm albo kilkanaście metrów, to prawdopodobnie błąd jednostek.
Wykorzystuje się je przy planowaniu programu imprezy turystycznej: dobór kolejności atrakcji, szacowanie czasu przejazdów/przejść, ocena realnej długości etapów, a także przy organizacji wycieczek pieszych w terenie. To ułatwia logistykę i harmonogram.
Najpierw przelicz odległość z mapy na metry lub kilometry. Następnie przyjmij realistyczne tempo (np. marszowe) i dolicz przerwy oraz przewyższenia. Na egzaminach najpierw liczy się dystans ze skali, dopiero potem czas z prędkości/tempa.
Można, ale trzeba konsekwentnie trzymać jednostki. Np. 25 000 cm to 250 m, czyli 0,25 km. Wtedy 3 cm to 3 × 0,25 km = 0,75 km. To ta sama metoda, tylko z inną końcową jednostką.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Skala 1:25 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 25 000 cm w terenie, czyli 250 m."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Skala mapy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Scale (map)" — https://en.wikipedia.org/wiki/Scale_(map) (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z geografii/kartografii szkolnej (dział: skala mapy)
  • Zadania maturalne i egzaminacyjne z przeliczeń skali mapy (arkusze ćwiczeniowe)
  • Materiały edukacyjne o skali map (kursy podstaw kartografii i orientacji w terenie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego