W opiece pielęgnacyjno-opiekuńczej kluczowe jest rozróżnienie: asystowanie (np. podanie przyborów), pomoc (częściowe wsparcie) oraz wyręczanie (wykonanie czynności za pacjenta). O obowiązku wyręczenia decydują głównie: bezpieczeństwo, realne możliwości ruchowe, ból oraz ograniczenia wynikające z unieruchomienia.
U opisanej osoby dominująca ręka (prawa) jest sprawna, a uraz dotyczy lewej ręki. Oznacza to, że wiele prostych czynności w obrębie twarzy i jamy ustnej może być wykonanych samodzielnie, jeśli pacjent ma dostęp do przyborów i jest właściwie ułożony. Natomiast złamanie lewej nogi z unieruchomieniem na wyciągu istotnie ogranicza zmianę pozycji ciała, obrót w łóżku i możliwość uniesienia miednicy, co jest często niezbędne przy czynnościach intymnych.
Odpowiedź "W zmianie bielizny osobistej." jest właściwa, ponieważ taka czynność zwykle wymaga:
- bezpiecznego przemieszczania i ułożenia pacjenta w łóżku,
- kontrolowania kończyny na wyciągu (aby nie zaburzyć ustawienia i nie wywołać bólu),
- sprawnego wykonania czynności w okolicach intymnych z zachowaniem higieny i godności.
Pozostałe propozycje nie spełniają typowego kryterium "obowiązku wyręczenia" w tej sytuacji:
- "W napisaniu listu." – to czynność możliwa do wykonania jedną sprawną ręką; częściej wymaga jedynie zapewnienia materiałów, wygodnej pozycji i ewentualnie pomocy organizacyjnej.
- "W myciu twarzy." – przy sprawnej ręce dominującej pacjent zwykle może umyć twarz samodzielnie; pomoc może dotyczyć przygotowania wody, podania ręcznika lub zabezpieczenia pościeli.
- "W myciu zębów." – analogicznie, przy sprawnej prawej ręce i odpowiednim ułożeniu pacjent może wykonać higienę jamy ustnej sam; wsparcie to raczej podanie kubka, szczoteczki, pasty i ochrona przed zachłyśnięciem.
Wskazówka egzaminacyjna: w takich pytaniach najpierw oceń, która czynność wymaga zmiany pozycji ciała i stabilizacji kończyn. U pacjenta na wyciągu właśnie te działania najczęściej wymagają pełnego wyręczenia przez opiekuna.
