KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 34.
Na podstawie analizy fragmentu programu określ reakcję programu na podanie na wejście S1 jedynki logicznej, a na wejście S2 zera logicznego?
Ilustracja przedstawia schemat logiczny, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po podstawieniu stanów wejść S1=1 i S2=0 do logiki pokazanej w fragmencie programu otrzymuje się sytuację, w której warunek dla H1 nie jest spełniony (wyjście zostaje skasowane), a warunek dla H2 jest spełniony (wyjście przyjmuje stan 1). Dlatego H1=0, a H2=1.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach (typowych dla programów sterowania w mechatronice) należy wykonać analizę krok po kroku, traktując podane wartości S1 i S2 jako stałe wejściowe dla rozpatrywanego fragmentu programu.

  • Krok 1: Podstaw stany wejść: S1=1 (jedynka logiczna) oraz S2=0 (zero logiczne).
  • Krok 2: Prześledź, jakie warunki w programie sterują wyjściami H1 i H2. Zwykle są to zależności typu "jeżeli … to ustaw wyjście" oraz "jeżeli … to wyzeruj wyjście" (albo odpowiedniki realizowane stykami i cewkami).
  • Krok 3: Oceń osobno H1 i H2. Dla tej kombinacji wejść logika prowadzi do skasowania H1 (H1 przechodzi na 0) oraz ustawienia H2 (H2 przechodzi na 1).

Dlatego poprawna odpowiedź opisuje stan końcowy: H1=0 i H2=1.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "H1 i H2 = 1" jest błędne, bo zakłada równoczesne spełnienie warunków załączenia obu wyjść, czego ta kombinacja wejść nie daje.
  • "H1 i H2 = 0" jest błędne, bo pomija fakt, że jedno z wyjść (H2) zostaje ustawione przez logikę programu.
  • "H1=1, H2=0" jest błędne, bo odwraca wynik działania: przypisuje stan aktywny temu wyjściu, które w tej sytuacji jest kasowane, i odwrotnie.

Wskazówka egzaminacyjna: nie zgaduj "symetrycznie". Zawsze rozpatruj H1 i H2 niezależnie i sprawdzaj, czy w programie występują działania typu SET/RESET lub priorytet kasowania nad ustawieniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podstaw wartości wejść (np. S1=1, S2=0) i prześledź logikę w kolejności wykonywania. Oceniaj osobno każde wyjście, sprawdzając, czy warunek je ustawia (1) czy kasuje (0). Na końcu zapisz stan końcowy H1 i H2.
Najczęściej 1 oznacza stan aktywny sygnału (np. zadziałany przycisk/czujnik lub wysoki poziom napięcia), a 0 stan nieaktywny. Interpretacja zależy od konfiguracji wejścia, ale w zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się standardową logikę 0/1.
Bo każde wyjście ma własny warunek sterowania. Nawet przy tych samych wejściach jedno wyjście może być ustawiane, a drugie kasowane. Zakładanie "symetrii" (że oba zadziałają tak samo) to częsty błąd i prowadzi do wyboru odpowiedzi 1/1 lub 0/0 bez analizy programu.
W praktyce są to warunki logiczne (AND/OR/NOT) zrealizowane stykami i cewkami oraz instrukcje typu SET/RESET. Czasem wpływ mają też priorytety działań w tej samej sieci oraz kolejność sieci programu, dlatego analizę robi się krokowo dla każdej gałęzi.
Nie w sposób pewny. To zadanie jest oparte na analizie konkretnej logiki z przedstawionego fragmentu programu (zwykle na ilustracji). Bez tej informacji można jedynie zgadywać. Na egzaminie kluczowe jest dokładne odczytanie warunków sterujących H1 i H2.
Najczęściej: pominięcie jednego wejścia (np. S2), odwrócenie znaczenia 0/1, oraz nieuwzględnienie negacji (NOT) w warunku. Pomaga zapis pośredni: wypisz, które styki są "prawdziwe", a które "fałszywe", a dopiero potem określ stan cewki/wyjścia.
Tablica prawdy to zestawienie wszystkich kombinacji wejść (np. S1, S2) i odpowiadających im stanów wyjść. Pomaga uporządkować analizę, szczególnie gdy w programie są operacje AND/OR/NOT. Dla konkretnej kombinacji (1,0) odczytujesz wynik bez gubienia kroków.
Trzeba zobaczyć, czy wyjście jest sterowane w kilku miejscach oraz w jakiej kolejności. Jeżeli w jednym fragmencie program ustawia, a w następnym kasuje to samo wyjście, to stan końcowy zależy od kolejności wykonania. Na egzaminie zwróć uwagę na to, gdzie pojawia się kasowanie.
Zwyczajowo oznaczenia typu S odnoszą się do wejść (czujniki, przyciski), a H do wyjść/sygnalizacji (lampki, przekaźniki, elementy wykonawcze). Warto też patrzeć na opis w schemacie/programie: wejścia są "czytane", a wyjścia "ustawiane/kasowane".
Ćwicz krótkie przykłady z logiką AND/OR/NOT oraz z instrukcjami SET/RESET. Rób to metodą: (1) podstaw stany wejść, (2) zaznacz spełnione warunki, (3) wyznacz stan wyjść. Dodatkowo ucz się typowych symboli używanych w LAD/FBD/ST.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers – Part 3: Programming languages (opis języków PLC i zasad logiki sterowania)
  • Siemens Industry Online Support: "LAD (Ladder Diagram) – basics / contacts and coils" (strona opisowa), https://support.industry.siemens.com/ (dostęp 2026-02-18)
  • Schneider Electric: EcoStruxure Machine Expert / SoMachine Basic – dokumentacja podstaw języków PLC i elementów logicznych (sekcje o stykach/cewkach), https://www.se.com/ (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw programowania sterowników PLC (LAD/FBD/ST) dla technika mechatronika
  • Ćwiczenia z tablic prawdy i interpretacji logiki AND/OR/NOT w układach sterowania
  • Instrukcje producentów PLC dotyczące podstawowych elementów programu (cewki, styki, SET/RESET)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego