KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 32.
Na podstawie analizy przedstawionego fragmentu programu określ, dla którego stanu sygnałów wejściowych na wyjściu przerzutnika RS zostanie ustawiona logiczna jedynka?
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny związany z działaniem przerzutnika RS, który jest częścią egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przerzutnik RS ustawia wyjście na 1, gdy spełniony jest warunek "SET aktywny, RESET nieaktywny" oraz (zgodnie z analizowanym fragmentem programu) nie występuje sygnał blokady/warunku kasującego. Dlatego kombinacja S1=1 i S2=0 powoduje ustawienie Q=1, a F1=0 spełnia dodatkowy warunek z programu.

Pełne wyjaśnienie:

Przerzutnik RS (Set-Reset) jest układem sekwencyjnym, który zapamiętuje stan wyjścia. W typowej logice aktywnej stanem wysokim, wejście "Set" powoduje ustawienie wyjścia na 1, a wejście "Reset" powoduje skasowanie wyjścia do 0. Kluczowe jest to, że w przerzutniku RS wyjście zależy nie tylko od bieżących wejść, ale również od poprzedniego stanu (stąd funkcja pamięci).

W pytaniu trzeba wskazać taki stan sygnałów wejściowych, przy którym na wyjściu przerzutnika RS zostanie ustawiona logiczna jedynka. Warunek ustawienia jest spełniony wtedy, gdy sygnał odpowiadający za ustawienie jest aktywny, a sygnał kasujący nie jest aktywny. Dodatkowy sygnał F1 – zgodnie z przedstawionym fragmentem programu – pełni rolę warunku, który musi być spełniony, aby ustawienie mogło zajść (np. zezwolenie lub brak blokady).

  • Odpowiedź "S1 = 1, S2 = 0, F1 = 0" jest poprawna, bo spełnia klasyczny warunek ustawienia RS: aktywny SET i nieaktywny RESET, a jednocześnie nie jest aktywny sygnał, który w programie uniemożliwia ustawienie (F1=0).
  • Odpowiedź "S1 = 0, S2 = 0, F1 = 1" jest błędna, ponieważ brak aktywnego ustawienia (SET=0) nie daje podstaw do wymuszenia jedynki na wyjściu, a dodatkowo F1=1 może oznaczać stan blokujący w danym fragmencie logiki.
  • Odpowiedź "S1 = 0, S2 = 1, F1 = 0" jest błędna, bo aktywny sygnał resetu (S2=1) w układzie RS prowadzi do kasowania wyjścia do 0, a nie do ustawienia na 1.
  • Odpowiedź "S1 = 1, S2 = 0, F1 = 1" jest błędna, ponieważ mimo poprawnego układu SET/RESET, dodatkowy warunek z programu (F1) nie jest spełniony, więc wyjście nie zostanie ustawione.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj, które wejście odpowiada za "SET", a które za "RESET", potem sprawdź, czy w logice jest dodatkowe zezwolenie/blokada. Dopiero na końcu wybierz kombinację, która spełnia wszystkie warunki ustawienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przerzutnik RS (Set-Reset) to układ pamięci 1-bitowej. Pozwala "zatrzasnąć" stan wyjścia: wejście Set ustawia wyjście na 1, a wejście Reset kasuje do 0. Stosuje się go m.in. do podtrzymania START/STOP, zatrzaskiwania alarmów i przechowywania stanów w sterowaniu.
W typowej konwencji aktywnej stanem wysokim, aby wyjście zostało ustawione na 1, musi być aktywne wejście Set, a wejście Reset musi być nieaktywne. Dodatkowo w programach PLC często występuje sygnał zezwolenia lub blokady, który też musi mieć właściwy stan, aby ustawienie było możliwe.
RESET ma funkcję nadrzędną: jego aktywacja wymusza skasowanie wyjścia do 0, niezależnie od tego, czy wcześniej było ustawione. Dlatego przy aktywnym resecie oczekuje się Q=0, a nie Q=1. To typowe zachowanie zatrzasku/przerzutnika RS w logice sekwencyjnej.
Najpewniejsza metoda to analiza fragmentu programu lub opisu: sprawdź, które wejście powoduje "ustawienie" (zatrzaśnięcie jedynki), a które "kasowanie". Czasem oznaczenia S/R są wprost, ale bywa też SR/RS lub dodatkowe warunki. Nie zgaduj po literach, tylko po działaniu w logice.
Tak. Dla wielu implementacji RS istnieje stan, w którym Set=0 i Reset=0 (przy logice aktywnej wysokim stanem). Wtedy wyjście nie zmienia się i utrzymuje poprzednią wartość. To właśnie cecha pamięci: wyjście zależy od historii, a nie tylko od bieżących wejść.
Najczęstsze błędy to zamiana ról Set i Reset, ignorowanie dodatkowego sygnału (np. blokady/zezwolenia), oraz założenie złej konwencji aktywności (aktywny wysoki vs aktywny niski). Uczniowie często wybierają "S=1, R=0" bez sprawdzenia, czy w zadaniu jest jeszcze trzeci warunek.
Tak. W programach PLC przerzutnik RS bywa obudowany warunkami logicznymi: zezwoleniem, blokadą, potwierdzeniem bezpieczeństwa lub warunkiem awaryjnym. Jeśli taki sygnał jest włączony w logikę ustawienia, to nawet poprawny układ Set/Reset nie da Q=1, gdy warunek blokujący jest niespełniony.
RS jest używany do samopodtrzymania: impuls START ustawia wyjście i utrzymuje je w stanie 1, a STOP (reset) kasuje je do 0. To wygodne, bo przycisk START nie musi być trzymany, a maszyna pracuje aż do momentu zadziałania STOP lub innego warunku resetującego.
Przeanalizuj zasadę działania RS: określ, jakie wejście ustawia, jakie resetuje i czy istnieje dodatkowe zezwolenie/blokada. Następnie oceń każdą kombinację wejść, czy spełnia warunek ustawienia. Jeśli wybierasz wyłącznie "bo wygląda typowo", to ryzykujesz błąd przy zadaniach z dodatkowym sygnałem.
Ćwicz na krótkich przykładach: tabela stanów RS, scenariusze START/STOP oraz zatrzaski alarmów. Ucz się rozpoznawać, czy sygnały są aktywne stanem wysokim czy niskim. Rozwiązuj zadania, w których RS ma dodatkowe warunki (blokady), bo to najczęstsza pułapka na egzaminie.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przerzutnik RS ustawia wyjście na 1, gdy spełniony jest warunek "SET aktywny, RESET nieaktywny" oraz (zgodnie z analizowanym fragmentem programu) nie występuje sygnał blokady/warunku kasującego.

Źródła:

  • Wikipedia: RS flip-flop (ang.) https://en.wikipedia.org/wiki/Flip-flop_(electronics)#SR_flip-flop (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: Latch (ang.) https://en.wikipedia.org/wiki/Latch_(electronics) (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z techniki cyfrowej: przerzutniki i układy sekwencyjne
  • Materiały dydaktyczne z programowania PLC dotyczące bloków SR/RS i zatrzasków
  • Ćwiczenia z tabel stanów dla RS oraz przykłady START/STOP z podtrzymaniem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego