KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 40.
Na podstawie danych w tabelach 1-2 zawierających wartości graniczne wskaźników jakości wody i uzyskane wyniki pomiarowe oceń jakość wody w punktach pomiarowych X i Y, określając jej klasę.
Ilustracja przedstawia dwie tabele związane z oceną jakości wody w kontekście egzaminu zawodowego dla technika analityka
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasa jakości wody w każdym punkcie jest wyznaczana przez porównanie wyników pomiarów z wartościami granicznymi w tabelach oraz przyjęcie klasy wynikającej z kryterium najbardziej niekorzystnego wskaźnika. Z zestawienia dla punktu X wynika klasa III, a dla punktu Y klasa II, więc poprawne jest: "X – III; Y – II".

Pełne wyjaśnienie:

Ocena klasy jakości wody w punktach pomiarowych polega na zestawieniu wyników oznaczeń (uzyskanych w analizie) z wartościami granicznymi przypisanymi do poszczególnych klas w tabelach. Dla każdego wskaźnika (np. fizykochemicznego lub innego ujętego w tabelach 1–2) sprawdza się, do jakiej klasy kwalifikuje się dany wynik.

Następnie dla danego punktu pomiarowego stosuje się typową zasadę klasyfikacji: o końcowej klasie decyduje wskaźnik najsłabszy, czyli taki, który przypisuje wodzie najniższą klasę spośród ocenianych parametrów. Dzięki temu klasyfikacja jest bezpieczna i nie "maskuje" przekroczeń w pojedynczych, istotnych wskaźnikach.

W tym zadaniu porównanie wyników z progami tabelarycznymi prowadzi do wniosku, że:

  • dla punktu X co najmniej jeden z analizowanych wskaźników kwalifikuje wodę do klasy III, więc cała próbka w punkcie X otrzymuje klasę III,
  • dla punktu Y wyniki mieszczą się w zakresie odpowiadającym klasie II, a żaden z nich nie wymusza klasy III, więc punkt Y otrzymuje klasę II.

Dlatego odpowiedź "X – III; Y – II" jest spójna z procedurą oceny na podstawie wartości granicznych.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z typowych powodów: przypisują punktowi Y klasę I mimo niespełnienia progów tej klasy albo przypisują punktowi X klasę I, chociaż co najmniej jeden wskaźnik kwalifikuje go do klasy III. Częstym źródłem błędu jest także nieuwzględnienie parametru "najgorszego" lub pomylenie zakresów klas w tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Porównujesz każdy wynik pomiaru z progami w tabeli i przypisujesz mu klasę. Potem dla punktu pomiarowego przyjmujesz klasę wynikającą z najbardziej niekorzystnego wskaźnika (najniższa klasa spośród ocenianych parametrów). To standardowy sposób, by nie pominąć pojedynczych przekroczeń.
Średnia mogłaby "zamaskować" istotne przekroczenie jednego parametru. Zasada najgorszego wskaźnika zapewnia, że klasyfikacja odzwierciedla realne ryzyko jakościowe: jeśli choć jeden wskaźnik spełnia tylko wymagania niższej klasy, to cały punkt nie może być uznany za lepszy.
Najpierw przypisz klasę osobno dla każdego wskaźnika, korzystając z progów tabelarycznych. Następnie wybierz klasę końcową dla punktu jako najniższą z uzyskanych klas (czyli tę wynikającą z parametru ograniczającego). Warto zapisać, który wskaźnik "zaniżył" klasę.
Najczęstsze błędy to: pomylenie kolumn klas (np. odczyt z niewłaściwej klasy), pomylenie jednostek, przeoczenie znaku nierówności (≤/
Trzeba uważnie odczytać, czy w tabeli próg jest opisany jako "≤", "<", "≥" lub ">". Wynik równy granicy zwykle zalicza się do klasy tylko wtedy, gdy warunek obejmuje równość (np. ≤). Jeśli tabela tego nie precyzuje, nie da się rozstrzygnąć bez jej legendy.
Najczęściej jest to porównanie wyników z wartościami granicznymi w tabelach. Obliczenia mogą pojawić się tylko wtedy, gdy zadanie wymaga przeliczenia jednostek, uśrednienia serii pomiarów lub przeliczenia wskaźnika z danych surowych. W tym typie zadań kluczowa jest poprawna interpretacja progów.
Kluczowe są: nazwa wskaźnika, jednostka, zakresy wartości odpowiadające poszczególnym klasom oraz sposób zapisu granic (np. czy przedział jest domknięty). Bez tych elementów łatwo o błąd. W praktyce zawsze sprawdzaj też, czy wynik jest porównywany w tej samej jednostce.
Dobrą techniką jest prowadzenie dwóch osobnych kolumn notatek: jedna dla X, druga dla Y. Dla każdego wskaźnika wpisz od razu klasę cząstkową. Na końcu w każdej kolumnie wybierz najniższą klasę. To minimalizuje ryzyko przepisania wyników X do Y lub odwrotnie.
To progi liczbowe (zakresy), które w tabelach przypisano do poszczególnych klas jakości. Porównując swój wynik z tymi progami, ustalasz, czy wskaźnik spełnia wymagania klasy I, II, III itd. W zadaniach egzaminacyjnych te wartości są podane, aby nie wymagać ich pamięciowego odtwarzania.
Ćwicz szybkie i bezbłędne porównywanie liczb z tabelami: jednostki, znaki nierówności i zasada najgorszego wskaźnika. Rób krótkie notatki klas cząstkowych dla każdego parametru. Warto też powtarzać typowe wskaźniki jakości wody i ich interpretację w pracy laboratorium analitycznego.
info

Statystycznie 31% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Z zestawienia dla punktu X wynika klasa III, a dla punktu Y klasa II, więc poprawne jest: "X – III; Y – II"."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z analityki środowiskowej dotyczące wskaźników jakości wody i interpretacji wyników
  • Instrukcje laboratoryjne (SOP) dotyczące poboru próbek i oceny niepewności pomiaru
  • Zestawienia tabelaryczne klas jakości wody używane w edukacji zawodowej technika analityka

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego