KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 13.
Na podstawie danych w tabeli dobierz zakres szybkości skrawania do obróbki stali węglowej o wytrzymałości równej 750 MPa narzędziem z płytką z węglików gatunku S35.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi zalecanych szybkości i posuwów przy toczeniu stali i odlewów stalowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór vc wykonuje się przez odczyt z tabeli dla stali węglowej o Rm = 750 MPa oraz narzędzia z płytką węglikową S35.
Właściwy jest zakres wskazany w odpowiadającym wierszu/kolumnie tabeli, czyli 25÷45 m/min; pozostałe zakresy nie odpowiadają temu zestawowi warunków.

Pełne wyjaśnienie:

Szybkość skrawania vc jest jednym z podstawowych parametrów obróbki skrawaniem i zwykle dobiera się ją z tabel zaleceń technologicznych. W tym zadaniu kryteriami doboru są: materiał obrabiany (stal węglowa), jego wytrzymałość (Rm = 750 MPa) oraz materiał/klasa narzędzia (płytka z węglików, gatunek S35). To oznacza, że nie wystarczy "ogólna" znajomość typowych prędkości dla stali – trzeba trafić dokładnie w zakres przypisany w tabeli do podanych warunków.

Odpowiedź "vc = 25÷45 m/min" jest poprawna, ponieważ odpowiada zakresowi przewidzianemu w tabeli dla wskazanego poziomu wytrzymałości stali i zastosowanego gatunku węglika. W praktyce dobór z tabeli jest standardową procedurą: wybiera się grupę materiałową, następnie przedział Rm/klasę materiału, a na końcu klasę narzędzia, otrzymując zalecany zakres vc.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo reprezentują inne zakresy tabelaryczne: "20÷40 m/min" jest zaniżony względem wskazanego doboru, co mogłoby niepotrzebnie obniżać wydajność; "30÷50 m/min" i "40÷60 m/min" są zawyżone w kontekście tego konkretnego zestawu warunków, co w praktyce może przyspieszać zużycie ostrza i zwiększać ryzyko uszkodzeń krawędzi skrawającej. Na egzaminie kluczowe jest pilnowanie nagłówków tabeli i upewnienie się, że odczyt dotyczy vc, a nie innego parametru (np. posuwu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szybkość skrawania v_c to prędkość ruchu względnego ostrza względem obrabianej powierzchni w strefie skrawania. Najczęściej podaje się ją w m/min. Nie należy jej mylić z prędkością obrotową n (obr/min) ani z posuwem.
Najpierw wybierz w tabeli grupę materiału (np. stal węglowa), potem odszukaj przedział odpowiadający wytrzymałości Rm (tu 750 MPa), a następnie kolumnę/wiersz dla klasy narzędzia (tu węglik S35). Odczytany zakres to zalecane v_c.
Stale węglowe mają różne własności, a wytrzymałość Rm wpływa na skrawalność. Tabele technologiczne często dzielą stale na klasy/przedziały Rm i dla każdego podają inny zakres v_c. Dzięki temu dobór jest bardziej precyzyjny.
Oznaczenie typu S35 identyfikuje klasę/gatunek węglika spiekanego (jego własności użytkowe). Różne gatunki różnią się odpornością na ścieranie i udarność, więc mają inne zalecane prędkości skrawania. Dlatego tabela rozróżnia v_c dla różnych gatunków.
Niższe v_c często zmniejsza temperaturę i zużycie ścierne, ale nie zawsze jest "bezpieczne". Zbyt niska prędkość może pogorszyć jakość powierzchni, zwiększać skłonność do narostu i obniżać wydajność. Dlatego trzyma się zakresów tabelarycznych.
Tak. Zbyt wysokie v_c zwiększa temperaturę i obciążenia w strefie skrawania, co może przyspieszyć zużycie i doprowadzić do uszkodzeń krawędzi (np. wykruszeń), zwłaszcza przy nieoptywnych warunkach (chłodzenie, przerywany skraw, drgania).
Typowe błędy to: pomylenie nagłówków wierszy i kolumn, odczyt z niewłaściwej klasy materiału (inne Rm), nieuwzględnienie gatunku narzędzia oraz pomylenie parametru (np. wzięcie wartości dla posuwu zamiast v_c). Pomaga kontrola jednostek: m/min.
Nie. Jeśli zadanie mówi "na podstawie danych w tabeli dobierz zakres", to zwykle chodzi o odczyt i dobór, bez liczenia. Obliczenia pojawiają się częściej, gdy trzeba przeliczyć v_c na prędkość obrotową n dla średnicy D albo odwrotnie.
Zakres v_c jest zapisany jako przedział, np. "25÷45 m/min", i oznacza, że dopuszczalne ustawienia mieszczą się między wartościami granicznymi. Pojedyncza wartość miałaby postać jednej liczby. W zadaniach tabelarycznych często podaje się właśnie zakresy.
Ćwicz szybkie wyszukiwanie danych w tabelach: materiał, Rm/twardość, klasa narzędzia, a potem odczyt v_c. Trenuj także kontrolę jednostek i uważne czytanie nagłówków. Pomaga przerabianie arkuszy oraz przykładowych tabel z podręczników i katalogów narzędzi.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki/poradniki z zakresu obróbki skrawaniem (tabele doboru v_c, f, a_p)
  • Katalogi producentów płytek z węglików spiekanych (tabele zaleceń dla klas materiałów)
  • Materiały dydaktyczne dla kwalifikacji MEC.5 dotyczące parametrów skrawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego