Aby obliczyć, o ile procent zostało przekroczone dopuszczalne stężenie PM10, trzeba porównać dwie wielkości odczytane z tabeli: stężenie w sezonie grzewczym oraz wartość dopuszczalną (normę/poziom dopuszczalny wskazany w danych).
Kluczowe jest, że pytanie dotyczy przekroczenia, czyli części "ponad normę", a nie udziału normy w wyniku pomiaru. Dlatego podstawą procentowania jest zawsze wartość dopuszczalna.
Stosuje się wzór:
procent przekroczenia = (Czm − Cdop) / Cdop × 100%
gdzie Czm to stężenie zmierzone (z tabeli dla sezonu grzewczego), a Cdop to stężenie dopuszczalne (również z tabeli lub opisu danych).
Najczęstsze pomyłki wynikają z:
- użycia złego mianownika, np. dzielenia przez Czm (to daje inny wskaźnik, a nie procent przekroczenia normy),
- odczytania danych dla innego okresu niż sezon grzewczy (np. sezon letni lub średnia roczna),
- pomylenia "przekroczenia o X%" z "osiągnięciem X% normy" (np. 130% normy oznacza przekroczenie o 30%).
Dlaczego odpowiedzi typu "10%", "20%" lub "40%" mogą być błędne? Zwykle odpowiada to właśnie jednemu z powyższych błędów: policzeniu procentu względem niewłaściwej podstawy, odczytaniu złej wartości z tabeli albo błędnemu zaokrągleniu. Poprawny wynik powinien wynikać bezpośrednio z podstawienia wartości z tabeli do wzoru i wykonania działań w kolejności: różnica → podzielenie przez normę → pomnożenie przez 100%.
