Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD19 - WRZESIEŃ 2015



PYTANIE NR 3.
Na podstawie danych z rysunku oblicz współrzędne X i Y naroża B realizowanego budynku.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny, który jest związany z kwalifikacją zawodową technika geodety.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Współrzędne naroża B wyznacza się, dodając do punktu odniesienia (X1=500,00; Y1=500,00) przyrosty odczytane z rysunku. Dla osi X (kierunek pionowy) sumujemy 5,00 m + 7,00 m, a dla osi Y (kierunek poziomy) 5,00 m + 15,00 m. Otrzymujemy XB=512,00 m i YB=520,00 m.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach tyczeniowych i obliczeniowych w geodezji punkt wyznaczany opisuje się przez współrzędne prostokątne X i Y. Kluczowe jest przyjęcie geodezyjnej konwencji osi: X odpowiada kierunkowi północnemu (na szkicu zwykle "pion"), a Y kierunkowi wschodniemu (na szkicu zwykle "poziom").

Na rysunku podany jest punkt odniesienia o znanych współrzędnych: X1=500,00 m oraz Y1=500,00 m. Aby obliczyć współrzędne naroża B, należy prześledzić drogę od punktu odniesienia do punktu B i dodać wszystkie przyrosty w odpowiednich kierunkach:

  • Składowa X (ruch "do góry" na rysunku): do wartości 500,00 m dodajemy odcinek 5,00 m oraz wysokość prostokąta 7,00 m. Zatem XB=500,00+5,00+7,00=512,00 m.
  • Składowa Y (ruch "w prawo" na rysunku): do wartości 500,00 m dodajemy odcinek 5,00 m oraz szerokość prostokąta 15,00 m. Zatem YB=500,00+5,00+15,00=520,00 m.

Dlatego poprawny wynik to XB=512,00 m, YB=520,00 m.

Pozostałe propozycje wynikają z typowych błędów rachunkowych lub interpretacyjnych. Wariant z Y=505,00 m oznacza pominięcie odcinka 15,00 m w kierunku wschodnim. Wariant z X=505,00 m oznacza pominięcie odcinka 7,00 m w kierunku północnym. Wariant z X=505,00 m i Y=505,00 m odpowiada dodaniu tylko jednego przyrostu 5,00 m w obu osiach, bez uwzględnienia wymiarów prostokąta.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozpisz obliczenia w dwóch niezależnych liniach (osobno dla X i Y) i zaznacz, które odcinki z rysunku odpowiadają przyrostom w danej osi. To zmniejsza ryzyko pomylenia osi lub pominięcia wymiaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak w geodezji rozumie się osie X i Y na szkicu?
W polskiej praktyce geodezyjnej oś X oznacza kierunek północny (na szkicu zwykle pion), a oś Y kierunek wschodni (na szkicu zwykle poziom). To częsta pułapka dla osób przyzwyczajonych do matematyki, gdzie X bywa osią poziomą.
Co to są przyrosty współrzędnych i jak je wykorzystać w obliczeniach?
Przyrosty współrzędnych to odcinki, o które przesuwasz się od punktu o znanych współrzędnych do punktu wyznaczanego. Dla X sumujesz przyrosty w kierunku północnym (pion), a dla Y w kierunku wschodnim (poziom). Następnie dodajesz je do X1 i Y1.
Dlaczego w zadaniu trzeba dodać dwa odcinki do X i dwa do Y?
Punkt B nie leży bezpośrednio przy punkcie odniesienia, tylko jest odsunięty o kilka wymiarów. Żeby dojść do B, pokonujesz najpierw "odsunięcie" (np. 5,00 m), a potem wymiar prostokąta (np. 7,00 m lub 15,00 m). Pominięcie któregoś odcinka daje zaniżony wynik.
Jak szybko sprawdzić, czy nie pomyliłem osi X i Y?
Zrób kontrolę logiczną: przyrosty pionowe powinny wpływać tylko na X, a poziome tylko na Y. Jeśli do X dodałeś "szerokość" obiektu, a do Y "wysokość", to najpewniej zamieniłeś osie. Pomaga też rozpisanie dwóch osobnych równań: X i Y.
Co oznacza punkt odniesienia X1=500,00 m i Y1=500,00 m na rysunku?
To punkt startowy o znanych współrzędnych w przyjętym układzie. Wszystkie inne współrzędne w zadaniu wyznaczasz jako tę wartość bazową plus/minus przyrosty odczytane z rysunku. Bez punktu odniesienia nie da się uzyskać współrzędnych absolutnych, tylko względne.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy obliczaniu współrzędnych naroży budynku?
Najczęstsze są: zamiana osi X i Y (matematyka vs geodezja), pominięcie jednego wymiaru (np. dodanie tylko 5,00 m bez 15,00 m), złe "przeczytanie" trasy do punktu, oraz błędny znak przyrostu. Warto zawsze wskazać na szkicu, które odcinki sumujesz.
Jak w praktyce geodeta wykorzystuje współrzędne naroży budynku?
Współrzędne naroży służą do tyczenia obiektu w terenie przed budową, kontroli usytuowania w trakcie robót oraz do dokumentacji powykonawczej. To także dane wejściowe do opracowań mapowych i prac związanych z ewidencją gruntów i budynków.
Czy da się rozwiązać takie zadanie bez rysunku, tylko z samymi wymiarami?
Tak, jeśli podane są: współrzędne punktu odniesienia oraz komplet przyrostów w kierunku X i Y prowadzących do punktu B. Wtedy rysunek pełni rolę pomocniczą do zrozumienia, które odcinki są pionowe, a które poziome. Bez tych danych nie ma podstaw do obliczeń.
Kiedy w obliczeniach współrzędnych zamiast dodawania trzeba odejmować?
Odejmowanie pojawia się, gdy punkt leży w kierunku przeciwnym do dodatniego zwrotu osi, np. na południe (dla X) lub na zachód (dla Y) od punktu odniesienia. Wtedy przyrost ma znak ujemny. W zadaniach egzaminacyjnych kierunek wynika z położenia elementów na szkicu.
Jak przygotować się do zadań BUD.19 z obliczeń współrzędnych?
Ćwicz serię krótkich zadań: odczyt wymiarów ze szkicu, rozpisywanie dwóch równań (osobno X i Y), oraz kontrolę wyniku przez sprawdzenie, czy przyrosty pionowe trafiły do X, a poziome do Y. Pomaga też nawyk zaznaczania na rysunku "drogi" do punktu.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Współrzędne naroża B wyznacza się, dodając do punktu odniesienia (X1=500,00; Y1=500,00) przyrosty odczytane z rysunku."

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z geodezji inżynieryjnej: tyczenie i obliczenia w układzie prostokątnym
  • Zadania treningowe z odczytu wymiarów ze szkiców i sumowania przyrostów
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące konwencji osi X/Y w geodezji
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego