KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 25.
Na podstawie danych z tabeli oblicz ilość powietrza, którą należy dostarczyć do pomieszczenia z zainstalowanym kotłem gazowym, aby proces spalania przebiegał prawidłowo.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi potrzebnymi do obliczeń związanych z procesem spalania w kotle gazowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obliczenie ilości powietrza polega na odczytaniu z tabeli zapotrzebowania powietrza (np. na 1 m gazu) i przemnożeniu przez godzinowe zużycie gazu kotła, z uwzględnieniem ewentualnego nadmiaru powietrza. Po poprawnym przeliczeniu i zachowaniu jednostek otrzymuje się 29,73 m/godz.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o doprowadzeniu powietrza do pomieszczenia z kotłem gazowym kluczowe jest rozróżnienie dwóch wielkości: powietrza teoretycznego (wynikającego ze stechiometrii spalania) oraz powietrza rzeczywistego, które w praktyce bywa większe ze względu na wymagany nadmiar powietrza zapewniający stabilne i bezpieczne spalanie.

Typowy tok obliczeń (zgodny z poleceniem "na podstawie danych z tabeli") wygląda następująco:

  • Odczytaj z tabeli wartość zapotrzebowania powietrza dla danego paliwa/urządzenia. Tabela może podawać np. liczbę m powietrza potrzebną do spalenia 1 m gazu albo inną wielkość przeliczeniową.
  • Ustal strumień zużycia gazu przez kocioł w m/godz. (również zwykle podawany w tabeli lub wynikający z danych znamionowych).
  • Wykonaj mnożenie: zapotrzebowanie powietrza na jednostkę paliwa  zużycie paliwa na godzinę. Jeśli tabela/założenia przewidują współczynnik nadmiaru powietrza, uwzględnij go jako dodatkowy mnożnik.
  • Sprawdź jednostki i sposób zaokrąglenia wyniku (np. do dwóch miejsc po przecinku), aby otrzymać wynik w m/godz.

Wynik 29,73 m/godz. jest zgodny z takim schematem, ponieważ jest typową wartością wynikającą z przeliczenia danych tabelarycznych i zachowuje sens fizyczny: nie jest ani zaniżona (co mogłoby prowadzić do niedoboru tlenu i niepełnego spalania), ani rażąco zawyżona.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w kontekście obliczeń tabelarycznych:

  • 11,98 m/godz. zwykle odpowiada błędowi polegającemu na pominięciu jednego z czynników (np. przyjęciu wartości z tabeli jako wyniku końcowego) albo na użyciu niewłaściwego wiersza/kolumny.
  • 30,00 m/godz. jest podejrzanie "okrągłe" i często wynika z zaokrąglenia pośredniego lub z przyjęcia przybliżenia zamiast policzenia do końca zgodnie z danymi.
  • 50,00 m/godz. wskazuje na przeszacowanie (np. podwojenie wyniku, pomylenie jednostek lub niepoprawne zastosowanie współczynnika korekcyjnego).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wypisz na kartce, co jest "na 1 m gazu", a co jest "na godzinę", i dopiero wtedy łącz wartości działaniami. To najprostszy sposób, by uniknąć typowych pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Powietrze teoretyczne to minimalna ilość powietrza potrzebna do całkowitego spalenia paliwa (bez nadmiaru tlenu). Wynika ze składu chemicznego gazu i równań spalania. W praktyce często stosuje się więcej powietrza (nadmiar), aby spalanie było stabilne.
Najczęściej mnoży się wartość z tabeli "m powietrza na 1 m gazu" przez godzinowe zużycie gazu kotła w m/h. Jeśli tabela lub zadanie przewiduje nadmiar powietrza, wynik dodatkowo koryguje się współczynnikiem nadmiaru.
Jednostka m/godz. opisuje strumień objętości, czyli ile powietrza trzeba dostarczyć w każdej godzinie pracy. Pomylenie jej z wartością "na 1 m paliwa" to częsty błąd. Poprawne jednostki pomagają wykryć, czy wykonano właściwe mnożenie i przeliczenia.
Nie zawsze jest on podany wprost w treści zadania, ale w praktyce technicznej bywa stosowany. W zadaniach egzaminacyjnych informacja o nadmiarze może wynikać z tabeli lub założeń. Jeśli współczynnik występuje, jego pominięcie zaniża wynik i może sugerować zbyt mały nawiew.
Typowe pomyłki to: odczyt złej kolumny z tabeli, potraktowanie wartości pośredniej jako końcowej, złe zaokrąglenia oraz pomieszanie danych "na jednostkę paliwa" z danymi "na godzinę". Warto zapisać wzór i podpisać każdą wielkość jednostką przed obliczeniem.
Prawidłowe spalanie oznacza dostateczny dopływ tlenu, stabilny płomień i brak objawów niepełnego spalania. Z punktu widzenia obliczeń oznacza to dobranie takiej ilości powietrza, aby kocioł nie "dusił się" z braku tlenu, ale też by nie wprowadzać niepotrzebnie nadmiernego chłodzenia spalin.
Bliskość liczby nie gwarantuje poprawności. W zadaniach obliczeniowych liczy się wynik zgodny z danymi z tabeli i przyjętymi zasadami zaokrągleń. "Równe 30,00" często wynika z zaokrąglenia w trakcie obliczeń albo z przyjęcia przybliżenia zamiast policzenia do końca.
Sprawdź rząd wielkości: wynik powinien rosnąć wraz ze zużyciem gazu i nie powinien być mniejszy od wartości wynikającej z teorii spalania. Następnie skontroluj jednostki i to, czy wykorzystano wszystkie wymagane dane z tabeli. Jeśli wynik jest "podejrzanie okrągły", policz ponownie.
Dobór nawiewu wykonuje się na etapie projektu oraz podczas oceny/modernizacji kotłowni lub pomieszczeń z urządzeniami gazowymi. W praktyce wyniki obliczeń służą do sprawdzenia, czy otwory nawiewne/wentylacja zapewnią wystarczającą ilość powietrza dla spalania przy pracy urządzenia.
Ćwicz odczyt tabel i konsekwentne zapisywanie jednostek. Naucz się schematu: (powietrze na 1 m gazu)  (m gazu na godzinę)  (korekta, jeśli jest). Rozwiązuj kilka wariantów z różnymi danymi, aby nie wpadać w automatyzm zaokrągleń.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Po poprawnym przeliczeniu i zachowaniu jednostek otrzymuje się 29,73 m/godz."

Materiały:

  • Podręczniki branżowe z zakresu instalacji gazowych i wentylacji pomieszczeń z urządzeniami gazowymi
  • Materiały dydaktyczne dotyczące stechiometrii spalania (powietrze teoretyczne i nadmiar powietrza)
  • Instrukcje producentów kotłów (wymagania dot. doprowadzenia powietrza i wentylacji)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego