KWALIFIKACJA BUD20 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 5.
Na podstawie danych z tabeli oblicz normatywny wypływ wody qn dla wszystkich urządzeń przedstawionych na rozwinięciu instalacji wodociągowej.
Ilustracja przedstawia fragment egzaminu zawodowego związanego z kwalifikacją B27 dla technika inżynierii sanitarnej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Normatywny wypływ qn dla instalacji z wieloma przyborami oblicza się przez zsumowanie qn wszystkich punktów czerpalnych. Dla przyborów z wodą mieszaną należy dodać składową zimnej i ciepłej wody, a dla przyborów tylko z zimną wodą uwzględnia się jedną wartość. Suma daje 0,57 dm3/s.

Pełne wyjaśnienie:

Normatywny wypływ wody qn to umowny (tabelaryczny) wypływ przypisany danemu urządzeniu czerpalnemu, wyrażony w dm3/s. W zadaniach projektowych dla instalacji wodociągowej, gdy występuje kilka punktów czerpalnych, postępuje się zgodnie z metodyką PN-92/B-01706: sumuje się wartości qn wszystkich urządzeń.

Kluczowe jest prawidłowe rozróżnienie rodzaju zasilania przyboru:

  • Przybory tylko na zimną wodę (np. płuczka zbiornikowa) mają jedną wartość qn i wchodzą do sumy tylko po stronie zimnej wody.
  • Przybory z wodą mieszaną (np. bateria umywalkowa, natrysk) mają osobne qn dla zimnej i ciepłej wody, więc do sumy całkowitej należy doliczyć obie składowe.

W przedstawionym układzie suma dla przewodu zimnej wody obejmuje płuczkę oraz "zimne" części baterii umywalkowej i natrysku, a suma dla przewodu ciepłej wody obejmuje "ciepłe" części baterii umywalkowej i natrysku. Po zsumowaniu obu przewodów otrzymuje się łączny normatywny wypływ dla wszystkich urządzeń: 0,57 dm3/s.

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?

  • 0,35 dm3/s odpowiada typowemu błędowi: policzeniu wyłącznie strony zimnej wody (pominięcie dopływu ciepłej dla urządzeń z wodą mieszaną).
  • 0,50 dm3/s sugeruje częściowe pominięcie któregoś składnika (np. nieuwzględnienie jednego dopływu albo odczyt z niewłaściwej kolumny tabeli).
  • 0,67 dm3/s wskazuje na zawyżenie sumy, zwykle przez błędny odczyt wiersza przyboru lub dodanie wartości nieprzypisanych do pokazanych urządzeń.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli na schemacie widać urządzenia podłączone do obu przewodów (zimnego i ciepłego), to w sumie "dla wszystkich urządzeń" niemal zawsze trzeba uwzględnić qn z obu stron.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Normatywny wypływ wody qn to tabelaryczna, umowna wartość wypływu przypisana konkretnemu urządzeniu czerpalnemu (np. baterii, natryskowi). Wyraża się ją w dm3/s i wykorzystuje do obliczeń projektowych oraz porównywania obciążenia instalacji.
Należy odczytać z tabeli wartości qn dla każdego zaznaczonego przyboru i je zsumować. Jeśli przybór ma wodę mieszaną (dopływ zimnej i ciepłej), dolicza się oba składniki. Przybory tylko na zimną wodę wchodzą do sumy jedną wartością.
Ponieważ są to przybory z wodą mieszaną: mają osobny dopływ zimnej i osobny dopływ ciepłej wody. W tabelach qn zwykle podaje się dwie wartości (dla ZW i CW). Pominięcie ciepłej wody zaniża sumę dla całej instalacji.
Typowym przykładem jest płuczka zbiornikowa, która jest zasilana wyłącznie zimną wodą. W praktyce zadaniowej oznacza to, że do obliczeń przyjmujesz jedną wartość qn z kolumny "tylko zimna", bez dodawania składowej ciepłej.
Taka wartość może odpowiadać sumie tylko dla przewodu zimnej wody (ZW). Jeśli jednak pytanie dotyczy "wszystkich urządzeń" w instalacji z przyborami na wodę mieszaną, to zwykle trzeba policzyć łącznie ZW + CW, więc sama suma ZW bywa niepełna.
Najczęściej: (1) zsumowanie wyłącznie zimnej wody i pominięcie ciepłej dla baterii mieszających, (2) odczyt wartości z niewłaściwej kolumny tabeli, (3) pomylenie wiersza urządzenia (np. natrysk vs zawór czerpalny), (4) mylenie qn z innym przepływem obliczeniowym.
Na rozwinięciu/aksonometrii przybór na wodę mieszaną jest zwykle podłączony do dwóch przewodów: zimnej i ciepłej wody (często różniących się rodzajem linii). Jeśli widzisz dwa podejścia do jednego symbolu przyboru, to w obliczeniach qn uwzględnij ZW i CW.
qn podaje się w dm3/s. Na egzaminie łatwo pomylić jednostki z l/s lub m3/h. Wskazówka: 1 dm3 = 1 litr, więc dm3/s jest liczbowo równe l/s, ale zapis w zadaniu trzeba zachować zgodnie z poleceniem.
Oznacza to, że qn jest parametrem normowym przypisanym do przyboru dla warunków odniesienia (ciśnienie nominalne), a nie pomiarem z konkretnej instalacji. Dzięki temu różne przybory można porównywać i sumować w sposób jednolity podczas projektowania i doboru instalacji.
Przećwicz: (1) rozpoznawanie przyborów na schematach (płuczka, umywalka, natrysk), (2) odczyt qn z tabel dla ZW i CW, (3) szybkie sumowanie i kontrolę sensowności wyniku. Pomaga też własna ściąga z typowymi wartościami qn dla najczęstszych przyborów.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Normatywny wypływ qn dla instalacji z wieloma przyborami oblicza się przez zsumowanie qn wszystkich punktów czerpalnych."

Źródła:

  • PN-92/B-01706:1992, "Instalacje wodociągowe. Wymagania w projektowaniu" – metodyka wyznaczania i sumowania normatywnych wypływów qn oraz tabele wartości dla przyborów sanitarnych.

Materiały:

  • PN-92/B-01706 – rozdziały dotyczące doboru i obliczeń instalacji wodociągowych oraz tabele qn
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych dla kwalifikacji BUD.20 z obliczeń instalacji wodociągowych
  • Notatki/opracowania szkolne: zestawienie typowych qn dla przyborów i zasady sumowania dla ZW/CW

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego