KWALIFIKACJA HGT2 + HGT12 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 28.
Na podstawie danych z tabeli określ zawartość białka w 1 porcji medalionów cielęcych.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla kucharzy, dotyczącą kwalifikacji T6 i T15.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyznaczyć białko w 1 porcji, należy odczytać z tabeli gramaturę porcji i/lub białko na 100 g (lub na porcję) dla składników potrawy, przeliczyć wartości proporcjonalnie do masy użytej w porcji oraz zsumować wkłady. Wynik podaje się w gramach białka dla jednej porcji.

Pełne wyjaśnienie:

Wartość "zawartość białka w 1 porcji" wyznacza się na podstawie danych z tabeli, która zwykle zawiera gramaturę porcji i informacje o białku (np. w przeliczeniu na 100 g produktu, na 1 porcję lub dla poszczególnych składników receptury).

Typowa procedura obliczeń wygląda tak:

  • Krok 1: odczytaj, co dokładnie podaje tabela (białko na 100 g czy na porcję, oraz jaka jest masa porcji).
  • Krok 2: jeśli białko podane jest na 100 g, przelicz je na masę faktycznie używaną w porcji: (białko na 100 g) × (masa składnika w porcji / 100).
  • Krok 3: wykonaj takie przeliczenie dla wszystkich składników uwzględnionych w tabeli (nie tylko dla mięsa, ale także dla dodatków, jeśli tabela je obejmuje).
  • Krok 4: zsumuj obliczone ilości białka – suma daje białko w jednej porcji potrawy.
  • Krok 5: podaj wynik w gramach, z dokładnością zgodną z tabelą (często do dwóch miejsc po przecinku).

Odpowiedź "30,20 g" jest poprawna, ponieważ odpowiada wynikowi przeliczeń wykonanych na danych z tabeli dla jednej porcji medalionów cielęcych (po uwzględnieniu gramatury i sposobu prezentacji białka w tabeli).

Pozostałe propozycje (20,20 g; 15,00 g; 10,00 g) zwykle wynikają z typowych pomyłek rachunkowych: pominięcia przeliczenia z 100 g na porcję, nieuwzględnienia wszystkich składników lub błędnego podstawienia masy porcji. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest konsekwentne trzymanie się jednostek oraz sprawdzenie, czy tabela podaje wartości dla surowca czy dla gotowej porcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przelicz proporcjonalnie do masy porcji lub masy składników. Stosuje się wzór: białko w porcji = (białko/100 g) × (masa w porcji/100). Jeśli potrawa ma kilka składników, liczysz każdy osobno i sumujesz wyniki, zachowując jednostki w gramach.
Bo potrawa to zwykle receptura, a nie jeden produkt. Nawet jeśli głównym surowcem jest cielęcina, dodatki (np. sos, tłuszcz, panierka) mogą wnosić pewną ilość białka. Tabela może uwzględniać je osobno, więc poprawny wynik wymaga zsumowania wkładów.
"1 porcja" to ilość potrawy przewidziana do wydania jednej osobie zgodnie z gramaturą w recepturze. Do obliczeń bierze się masy składników przypadające na tę porcję lub masę porcji końcowej – zależnie od tego, jak zestawiono dane w tabeli.
Zaokrąglenie dobiera się do dokładności danych wejściowych w tabeli i do standardu zadania. Jeśli tabela podaje białko z dokładnością do 0,01 g (lub porcja jest tak wyliczona), zwykle utrzymuje się tę dokładność w wyniku końcowym i unika zaokrągleń pośrednich.
Najczęstsze to: potraktowanie wartości "na 100 g" jak "na porcję", pomylenie masy surowca z masą porcji gotowej, pominięcie części składników oraz przesunięcie przecinka w obliczeniach. Pomaga zapis kroków i kontrola sensowności wyniku.
Może wpływać, jeśli tabela rozróżnia wartości dla surowca i dla potrawy gotowej albo używa wskaźników ubytków/strat. W wielu zadaniach szkolnych przyjmuje się dane już przeliczone w tabeli. Kluczowe jest czytanie nagłówków kolumn i opisów.
Porównaj rząd wielkości z typowymi wartościami: mięso ma zwykle kilkanaście–kilkadziesiąt gramów białka na 100 g. Jeśli porcja ma np. 150–200 g mięsa, wynik kilkunastu–kilkudziesięciu gramów jest możliwy. Wynik 1–2 g lub 80–100 g zwykle oznacza błąd.
Wtedy dzielisz białko dla całej potrawy przez liczbę porcji wynikającą z receptury (lub przez masę całej potrawy i mnożysz przez masę porcji). Najpierw ustal, czy tabela dotyczy całego wyrobu, czy jednej porcji, aby nie wykonać dzielenia podwójnie.
To typowy zabieg egzaminacyjny: podobne liczby sprawdzają, czy zdający wykonał obliczenia dokładnie i nie pomylił jednego kroku (np. masy porcji, przelicznika 100 g, liczby porcji). Warto zapisać jednostki przy każdym działaniu.
Ćwicz zadania z tabelami: odczyt danych, przeliczenia na 100 g i na porcję, sumowanie składników oraz kontrolę jednostek. Dobrą metodą jest robienie schematu kroków (odczyt → przeliczenie → suma → zaokrąglenie) i porównywanie wyników z kluczem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wynik podaje się w gramach białka dla jednej porcji.

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z żywienia człowieka dla technika żywienia i usług gastronomicznych
  • Ćwiczenia rachunkowe z obliczania wartości odżywczej potraw (porcje, przeliczenia na 100 g)
  • Tablice składu i wartości odżywczej żywności (materiały szkolne/branżowe używane na zajęciach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego