KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 12.
Ile gramów węglowodanów dostarczy 1 porcja sałatki z buraków i jabłek o masie 150 g, jeżeli 100 g tej sałatki zawiera 12,10 g węglowodanów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dane są podane na 100 g produktu, więc stosujemy proporcję.
Skoro 100 g sałatki dostarcza 12,10 g węglowodanów, to 150 g (czyli 1,5 razy więcej) dostarczy 12,10 × 1,5 = 18,15 g. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przeliczenia lub pominięcia mnożnika 1,5.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach żywieniowych często podaje się zawartość składników "na 100 g" produktu. Aby policzyć, ile składnika dostarczy porcja o innej masie, trzeba przeskalować tę wartość proporcjonalnie do masy porcji.

Tutaj wiadomo, że 100 g sałatki zawiera 12,10 g węglowodanów. Porcja ma 150 g, czyli jest większa niż 100 g o czynnik:

150 g / 100 g = 1,5

Zatem ilość węglowodanów w porcji wynosi:

12,10 g × 1,5 = 18,15 g

To dlatego odpowiedź "18,15 g" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "16,21 g" może pojawić się po pomyłce w mnożeniu liczb dziesiętnych albo po użyciu niewłaściwego współczynnika skalowania.
  • "15,00 g" sugeruje zbyt dalekie zaokrąglenie lub błędne założenie, że przyrost masy to "+50%", ale bez poprawnego przemnożenia wartości 12,10.
  • "12,10 g" to wartość dla 100 g, więc wybór tej opcji oznacza pominięcie faktu, że porcja ma 150 g.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz współczynnik masa porcji / 100 g, a dopiero potem przemnoż wartość odżywczą. Unikniesz wtedy mylenia działań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz współczynnik: masa porcji / 100, a potem pomnóż wartość "na 100 g" przez ten współczynnik. Np. dla 150 g: 150/100 = 1,5, więc węglowodany w porcji = (węglowodany na 100 g) × 1,5.
Ponieważ porcja ma 150 g, a dane są dla 100 g. Stosunek 150 g do 100 g wynosi 1,5, czyli porcja jest o 50% większa. Przy stałym składzie produktu ilość węglowodanów rośnie proporcjonalnie do masy.
To informacja o zawartości węglowodanów w określonej masie produktu. Nie jest to zawartość w całej porcji, tylko w 100 g. Aby policzyć porcję inną niż 100 g, trzeba przeliczyć proporcją.
Najczęściej jest to mnożenie przez ułamek lub liczbę wynikającą ze stosunku mas (np. 150/100, 80/100). Czasem pojawia się też dzielenie, gdy trzeba przeliczyć z porcji na 100 g.
Lepiej nie zaokrąglać zbyt wcześnie. Najpierw wykonaj pełne obliczenie, a dopiero wynik końcowy zaokrąglij do wymaganej liczby miejsc po przecinku. Wcześniejsze zaokrąglenia mogą dać inny wynik niż w kluczu.
Oszacuj: skoro 150 g to 1,5×100 g, to wynik powinien być około 1,5 razy większy niż 12,10 g, czyli w przybliżeniu ~18 g. Jeśli wychodzi liczba bliska 12 g, to znaczy, że nie przeliczono na 150 g.
Najczęstsze błędy to: pominięcie współczynnika (zostawienie wartości na 100 g), użycie złego stosunku (np. 100/150 zamiast 150/100), oraz pomyłki w mnożeniu liczb dziesiętnych. Pomaga zapisanie proporcji krok po kroku.
Stosuje się je m.in. przy planowaniu jadłospisów w żywieniu zbiorowym, w dietetyce gastronomicznej, przy tworzeniu kart dań i receptur oraz przy kontroli, czy porcja spełnia założenia energetyczne i ilościowe (białko, tłuszcz, węglowodany).
Postępuj tak samo: policz współczynnik 80/100 = 0,8 i pomnóż wartość "na 100 g" przez 0,8. To szybki sposób na przeliczenia dla mniejszych porcji, np. deserów, dodatków lub surówek.
Bo sprawdzają praktyczną umiejętność pracy z danymi żywieniowymi i porcjowaniem. W realnej pracy trzeba umieć przeliczyć składniki i wartość odżywczą na porcję, aby prawidłowo planować żywienie, kontrolować normy i opisywać potrawy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Dane są podane na 100 g produktu, więc stosujemy proporcję.Skoro 100 g sałatki dostarcza 12,10 g węglowodanów, to 150 g (czyli 1,5 razy więcej) dostarczy 12,10 × 1,5 = 18,15 g."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Reguła trzech" https://pl.wikipedia.org/wiki/Regu%C5%82a_trzech (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Proporcjonalność" https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z podstaw obliczeń w gastronomii i żywieniu (dział: przeliczanie na porcję)
  • Materiały szkolne z matematyki: proporcje i reguła trzech
  • Ćwiczenia z obliczania wartości odżywczej potraw na podstawie danych "na 100 g"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego