Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA HGT2 + HGT12 - CZERWIEC 2013



PYTANIE NR 32.
Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli oblicz, ile wynosi koszt 10 porcji potrawy.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi składników używanych do przygotowania koktajlu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt 10 porcji oblicza się na podstawie danych z tabeli jako koszt jednej porcji (lub łączny koszt składników na 1 porcję) pomnożony przez 10. Wynik 18,00 zł oznacza, że koszt jednostkowy wynosi 1,80 zł i po przemnożeniu przez liczbę porcji daje koszt całkowity 10 porcji.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć koszt 10 porcji potrawy z danych tabelarycznych, trzeba najpierw ustalić, co dokładnie przedstawiają liczby w tabeli.

  • Jeżeli tabela podaje koszt jednej porcji (np. już zsumowany koszt surowców na porcję), to koszt 10 porcji liczymy jako: koszt 1 porcji × 10.
  • Jeżeli tabela podaje koszty składników (np. koszt poszczególnych surowców przypadających na porcję), to najpierw sumujemy wszystkie pozycje, aby otrzymać koszt 1 porcji, a dopiero potem mnożymy przez 10.

Odpowiedź "18,00 zł" jest poprawna, bo odpowiada sytuacji, w której koszt jednostkowy wynosi 1,80 zł i po przemnożeniu przez 10 porcji daje 18,00 zł.

Odpowiedź "1,80 zł" jest typowym błędem jednostki: to wartość, która może dotyczyć jednej porcji, ale pytanie dotyczy 10 porcji.

Odpowiedź "15,00 zł" sugeruje pomylenie mnożnika lub wykorzystanie niepełnej sumy z tabeli (np. pominięcie części składników) albo przyjęcie innego kosztu jednostkowego.

Odpowiedź "1,50 zł" również wygląda jak koszt porcji, a więc może wynikać z nieuwzględnienia wszystkich pozycji tabeli lub z błędnego odczytu danych.

Na egzaminie warto sprawdzić: (1) czy tabela dotyczy 1 porcji czy wielu porcji, (2) czy trzeba sumować pozycje, (3) kiedy zaokrąglać (najbezpieczniej po wykonaniu działań dla całości, do 1 grosza).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć koszt 10 porcji potrawy na podstawie kosztu 1 porcji?
Jeśli z tabeli wynika koszt 1 porcji, to koszt 10 porcji liczysz prosto: koszt 1 porcji × 10. Na końcu zaokrąglij wynik do 1 grosza. Upewnij się, że tabela nie dotyczy już 10 porcji, bo wtedy mnożenie byłoby błędem.
Co zrobić, gdy w tabeli są koszty składników, a nie koszt jednej porcji?
Najpierw zsumuj koszty wszystkich składników przypadających na porcję (albo na całą recepturę – zgodnie z opisem tabeli). Dopiero potem przelicz na 10 porcji: koszt porcji × 10 lub koszt receptury ÷ liczba porcji i dalej × 10.
Dlaczego w zadaniach z kalkulacji pojawia się błąd "koszt porcji zamiast kosztu 10 porcji"?
To częsty błąd, bo w tabelach gastronomicznych wartości są podawane na różnym poziomie: raz na 1 porcję, raz na całą recepturę. Uczeń widzi sensowną kwotę i przestaje analizować jednostkę. Zawsze sprawdzaj, co oznacza liczba w tabeli i czego dotyczy polecenie.
Jak rozpoznać, czy tabela dotyczy 1 porcji czy całej receptury?
Wskazówką są nagłówki: "na 1 porcję", "na 10 porcji", "masa netto", "ilość surowca", "koszt surowca". Jeśli podane są ilości surowców typowe dla wielu porcji, tabela może dotyczyć receptury zbiorczej. Gdy wartości są małe i "porcjowe", częściej chodzi o 1 porcję.
Czy przy obliczaniu kosztu porcji trzeba zaokrąglać po każdym działaniu?
Najbezpieczniej w zadaniach egzaminacyjnych wykonywać obliczenia na pełnej dokładności (np. w groszach lub z większą liczbą miejsc po przecinku), a zaokrąglać dopiero wynik końcowy do 1 grosza. Zaokrąglanie "po drodze" może dać różnicę kilku groszy na większej liczbie porcji.
Jakie są najczęstsze pomyłki przy odczycie danych z tabeli kosztów potraw?
Najczęściej: (1) pomylenie kolumn (ilość vs koszt), (2) pominięcie jednej pozycji w sumie, (3) błędne przepisanie przecinka dziesiętnego, (4) uznanie kosztu 1 porcji za koszt 10 porcji, (5) pomylenie brutto z netto, jeśli takie rozróżnienie występuje w tabeli.
Co oznacza "porcja" w kalkulacji gastronomicznej w zadaniu egzaminacyjnym?
W zadaniach egzaminacyjnych "porcja" to zwykle jednostka wydawana konsumentowi (jedna porcja dania). Dane w tabeli mogą być podane na porcję lub na recepturę. Kluczowe jest, by konsekwentnie trzymać się tej samej jednostki w całym rachunku: porcje, sztuki, litry lub kilogramy.
Jak sprawdzić, czy wynik jest logiczny, zanim zaznaczę odpowiedź?
Zrób szybki test: koszt 10 porcji powinien być około 10 razy większy niż koszt 1 porcji. Jeśli otrzymasz kwotę mniejszą niż koszt jednej porcji, to na pewno jest błąd. Porównaj też rząd wielkości: dla prostych potraw koszt porcji zwykle jest w złotych, a nie w dziesiątkach zł za porcję.
Kiedy w kalkulacji potraw uwzględnia się straty technologiczne i obróbkę?
Zależy od tego, co przedstawia tabela. Jeśli tabela zawiera już ilości po obróbce (netto) i przeliczone koszty, to straty są "w środku" danych. Jeśli podano ilości surowca przed obróbką, w praktyce uwzględnia się ubytki, ale w zadaniu egzaminacyjnym należy postępować dokładnie zgodnie z opisem tabeli.
Jak przygotować się do zadań z kalkulacji kosztów potraw na egzamin HGT.12?
Ćwicz na różnych tabelach: koszt na porcję, koszt na recepturę i tabele z wieloma składnikami. Rób zawsze ten sam schemat: odczyt jednostki → sumowanie (jeśli trzeba) → przeliczenie na liczbę porcji → zaokrąglenie. Dobrze działa też kontrola: czy wynik ma sens w przeliczeniu na 1 porcję.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Koszt 10 porcji oblicza się na podstawie danych z tabeli jako koszt jednej porcji (lub łączny koszt składników na 1 porcję) pomnożony przez 10."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące kalkulacji gastronomicznej (karty kalkulacyjne, przykładowe tabele surowcowe)
  • Podręczniki i zbiory zadań z technologii gastronomicznej i kalkulacji potraw (sekcje: kalkulacja kosztów, receptury, food cost)
  • Ćwiczenia: przeliczanie kosztu 1 porcji na koszt 10/50/100 porcji oraz kontrola zaokrągleń
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego