KWALIFIKACJA MEC8 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 7.
Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli wskaż oznaczenie łożyska pokazanego na rysunku.
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny łożyska kulkowego oraz tabelę z wymiarami łożysk tocznych kulkowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie łożyska dobiera się przez porównanie danych z tabeli (średnica otworu d, średnica zewnętrzna D i szerokość B) z katalogowymi wymiarami serii łożysk. Zestaw wymiarów odpowiada łożysku serii 62 o kodzie 06, czyli 6206. Pozostałe oznaczenia mają inne wymiary graniczne.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu należy zidentyfikować łożysko na podstawie informacji z dokumentacji: rysunku oraz tabeli. W praktyce montera oznacza to porównanie wymiarów granicznych łożyska (zwykle: średnica otworu d, średnica zewnętrzna D i szerokość B) z typowymi danymi katalogowymi.

Oznaczenie typu 6206 można czytać w uproszczeniu tak:

  • 62 – seria wymiarowa (wskazuje "rodzinę" łożysk o określonych proporcjach wymiarów).
  • 06 – kod otworu (w typowych łożyskach metrycznych przekłada się na konkretną średnicę d, a wraz z serią determinuje też D i B).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "6206"? Ponieważ zestaw danych z tabeli odpowiada wymiarom katalogowym przypisanym do tego oznaczenia. W wielu katalogach łożysk (np. producentów) 6206 jest łożyskiem kulkowym zwykłym serii 62 o charakterystycznych wymiarach granicznych, odmiennych od serii 60 i 63 oraz od innych kodów otworu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "6008" – należy do serii 60 i ma inny kod otworu; zmienia to co najmniej średnicę d, a zwykle także D oraz B. W efekcie nie pasuje do danych z tabeli.
  • "6007" – również seria 60, dodatkowo inny kod otworu; typowy błąd to wybór "6007", gdy ktoś skupia się tylko na dwóch ostatnich cyfrach albo myli serie 60/62.
  • "6307" – seria 63 (zwykle "cięższa", o innych proporcjach), więc nawet przy podobnym kodzie otworu wymiary zewnętrzne i szerokość będą inne niż w serii 62.

Wskazówka egzaminacyjna: nie wybieraj oznaczenia po jednym parametrze. Zawsze porównuj komplet (d, D, B). Jeśli z tabeli da się odczytać tylko jeden wymiar, ryzyko pomyłki rośnie, bo różne łożyska mogą mieć tę samą średnicę otworu, ale inną średnicę zewnętrzną lub szerokość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pierwsze dwie cyfry (np. 62) wskazują serię wymiarową/rodzinę łożyska. Seria wpływa na proporcje wymiarów (np. relację średnicy zewnętrznej i szerokości do średnicy otworu). Dzięki temu dwa łożyska o tym samym d mogą mieć inne D i B.
Najczęściej kluczowe są d (średnica otworu), D (średnica zewnętrzna) oraz B (szerokość). Dopiero zgodność całego zestawu z katalogiem pozwala jednoznacznie dobrać oznaczenie, bo sama średnica otworu nie wystarcza.
Bo oznaczenia są wizualnie podobne, a wiele osób patrzy tylko na końcówkę lub na jedną cyfrę serii. Dodatkowo obie odpowiedzi wyglądają "katalogowo poprawnie". Jedyną bezpieczną metodą jest porównanie pełnych wymiarów d, D i B z tabelą producenta.
Kod otworu w oznaczeniu łożyska jest powiązany z konkretną średnicą d, ale zasady zależą od typu i serii. Na egzaminie najpewniej jest oprzeć się na tabeli/katalogu: znajdujesz oznaczenie i sprawdzasz, jakie d, D, B mu odpowiada.
Nie jest to konieczne, jeśli masz podaną tabelę lub fragment katalogu. W praktyce zawodowej i na wielu arkuszach egzaminacyjnych ważniejsza jest umiejętność poprawnego dopasowania danych niż pamięciowe odtwarzanie wymiarów.
Dobór serii zależy od warunków pracy (obciążenia, miejsca montażu, sztywności węzła). Seria 60 bywa "lżejsza", 62 często uniwersalna, a 63 "cięższa" gabarytowo. Ostatecznie wybór wynika z projektu i weryfikuje się go katalogowo.
Typowe są: zamiana d z D, pominięcie szerokości B, nieuwzględnienie przekroju lub mylenie wymiarów średnic z promieniami. Pomaga zasada: odczytuj wymiary w stałej kolejności (d, D, B) i od razu sprawdzaj spójność w tabeli.
Zwykle nie. Nawet jeśli jeden wymiar wydaje się podobny, różnice serii powodują inne D i/lub B, a więc brak pasowania do oprawy lub wału. Zamienność wymaga zgodności wymiarów granicznych oraz parametrów pracy, co sprawdza się w katalogu producenta.
Rysunek pomaga rozpoznać, jakie wymiary są mierzone i gdzie je przyłożyć (np. d to otwór, D to średnica zewnętrzna). Tabela natomiast zawiera wartości liczbowe, które trzeba dopasować do oznaczenia. Połączenie obu elementów ogranicza domysły.
Ćwicz pracę z katalogami łożysk: wyszukiwanie oznaczeń, odczyt d/D/B oraz rozróżnianie serii 60/62/63. Warto też przećwiczyć kilka zadań na rysunkach węzłów łożyskowych (wał–łożysko–oprawa), bo tam najczęściej pojawia się dobór i identyfikacja.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Oznaczenie łożyska dobiera się przez porównanie danych z tabeli (średnica otworu d, średnica zewnętrzna D i szerokość B) z katalogowymi wymiarami serii łożysk."

Źródła:

  • SKF Rolling Bearings Catalogue (katalog łożysk tocznych SKF) – sekcja: deep groove ball bearings, tabela wymiarów i oznaczeń serii 60/62/63, wersja online: https://www.skf.com/group/products/rolling-bearings (dostęp 2026-03-02)
  • Schaeffler (FAG/INA) – katalog online łożysk kulkowych zwykłych, tabele wymiarów i oznaczeń (seria 60/62/63): https://www.schaeffler.com/ (nawigacja do katalogu/mediatheque), dostęp 2026-03-02
  • ISO 15:2017 Rolling bearings — Radial bearings — Boundary dimensions, rozdziały dot. wymiarów granicznych łożysk promieniowych (weryfikacja zasad wymiarowania serii), 2017

Materiały:

  • Katalog producenta łożysk (tabele wymiarów i oznaczeń serii 60/62/63)
  • Podręcznik: podstawy konstrukcji maszyn (węzły łożyskowe)
  • Ćwiczenia z czytania rysunku technicznego maszynowego (wymiary, przekroje, oznaczenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego