W niwelacji geometrycznej celem jest wyznaczenie wysokości H punktu (tu: reperu roboczego 130) na podstawie odczytów z łaty zapisanych w dzienniku niwelacji. W praktyce spotyka się dwa równoważne podejścia obliczeniowe:
- Metoda wysokości instrumentu (HI): najpierw wyznacza się wysokość osi celowej (HI) z odczytu "wstecz" na punkt o znanej wysokości, a następnie oblicza wysokość kolejnego punktu, odejmując od HI odczyt "w przód".
- Metoda różnic wysokości: oblicza się różnicę wysokości jako (wstecz − w przód), a potem dodaje ją do wysokości punktu poprzedniego, uzyskując wysokość punktu następnego.
W treści zadania wskazano, że wynik ma znaleźć się w kolumnie 8 dziennika. Oznacza to, że rozwiązujący musi poprawnie odczytać dane dla odpowiedniego wiersza/stanowiska i wykonać obliczenie dokładnie w tym formacie, jaki przewiduje dziennik (np. H punktu).
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "233,957 m"? Ponieważ jest to wysokość reperu roboczego 130 uzyskana po zastosowaniu właściwego wzoru do danych zapisanych w dzienniku (odczyty wstecz i w przód oraz ewentualne wartości pośrednie), z zachowaniem kolejności obliczeń oraz znaków różnic wysokości. Wynik jest podany w metrach z typową dla niwelacji dokładnością do milimetra (0,001 m).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? W praktyce takie wartości pojawiają się zwykle wskutek typowych pomyłek:
- "233,409 m" może wynikać z użycia danych z niewłaściwego stanowiska, pomylenia wiersza albo błędu w odejmowaniu odczytów.
- "235,360 m" bywa skutkiem odwrócenia znaku różnicy wysokości (zamiana "wstecz" z "w przód") lub omyłkowego dodania odczytu zamiast odjęcia.
- "236,763 m" często wskazuje na skumulowanie błędów: błędne przeniesienie liczby, pomylenie kolumny lub brak kontroli rachunkowej (np. brak sprawdzenia zamknięcia).
Na egzaminie warto zawsze wykonać krótką kontrolę: sprawdzić, czy użyto właściwych odczytów (wstecz/przód), czy zachowano jednostki (m), oraz czy wynik ma sens w kontekście wysokości punktów w ciągu.
