KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 26.
Na podstawie danych zapisanych we fragmencie dziennika pomiaru punktów metodą biegunową oblicz współrzędne punktu 2 (X2, Y2).
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z pomiarami geodezyjnymi, używaną w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obliczenie współrzędnych metodą biegunową polega na wyznaczeniu przyrostów ΔX i ΔY z odległości oraz kierunku (azymutu), a następnie dodaniu ich do współrzędnych stanowiska.
Wynik 'X₂ = 116,08 m, Y₂ = 112,39 m' jest zgodny z takim rachunkiem; pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego znaku przyrostów lub przestawienia cyfr.

Pełne wyjaśnienie:

W metodzie biegunowej współrzędne punktu szczegółu wyznacza się z danych obserwacyjnych z jednego stanowiska (punktu nawiązania): znanej współrzędnej stanowiska oraz obserwowanego kierunku (azymutu/kierunku zorientowanego) i odległości do punktu.

Tok postępowania jest zawsze taki sam:

  • Ustalenie danych wejściowych z dziennika: współrzędne stanowiska (X0, Y0), kierunek/azymut na punkt 2 (po orientacji) oraz odległość (zwykle odległość pozioma lub odległość zredukowana do poziomu).
  • Wyznaczenie przyrostów: z odległości i kierunku oblicza się ΔX oraz ΔY. Kluczowe jest zachowanie przyjętej w geodezji konwencji osi oraz poprawnych znaków w zależności od ćwiartki kierunku.
  • Obliczenie współrzędnych punktu: X2 = X0 + ΔX, Y2 = Y0 + ΔY.

Odpowiedź "X2 = 116,08 m, Y2 = 112,39 m" odpowiada sytuacji, w której przyrosty zostały policzone i dodane do współrzędnych stanowiska zgodnie z danymi z dziennika oraz z właściwymi znakami.

Pozostałe propozycje są typowymi skutkami błędów rachunkowych:

  • "X2 = 129,73 m, Y2 = 119,40 m" sugeruje użycie innego zestawu danych (np. pomylenie wiersza dziennika, odczyt innego punktu albo innego kierunku) lub błąd w interpretacji orientacji.
  • Warianty z "X2 = 216,08 m ..." wskazują na błąd "o rząd wielkości" lub błędne dodanie (np. dopisanie setki) bądź użycie niewłaściwej wartości współrzędnej stanowiska.
  • Różnice w składowej Y (112,39 vs 119,40) są charakterystyczne dla pomyłki w znaku, zamiany funkcji trygonometrycznych albo błędu jednostek kątowych (gon/stopnie), co zmienia rozkład przyrostów na osie.

W zadaniach egzaminacyjnych warto wykonać szybki test sensowności: przyrosty nie powinny być większe niż odległość, a kierunek powinien dawać zgodny "zwrot" zmian X i Y z sytuacją w terenie/opisem dziennika. To pomaga wychwycić zamianę osi lub znaków jeszcze przed wyborem odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metoda biegunowa to sposób wyznaczania położenia punktu na podstawie pomiaru kierunku (azymutu) i odległości od znanego stanowiska. Z tych danych liczy się przyrosty ΔX i ΔY, a potem dodaje do współrzędnych stanowiska, otrzymując współrzędne punktu.
Najpierw upewnij się, w jakiej jednostce podano kąt (gony lub stopnie) i jaka jest konwencja osi. Następnie rozłóż odległość na składowe w osiach: jedna składowa odpowiada zmianie X, druga zmianie Y. Kluczowe jest poprawne uwzględnienie znaków zależnych od ćwiartki kierunku.
Znaki ΔX i ΔY zależą od tego, w którą stronę "idzie" kierunek w układzie współrzędnych. Jeśli uczeń nie sprawdzi ćwiartki (np. czy punkt leży na NE, NW, SE, SW względem stanowiska), może policzyć poprawne wartości bezwzględne, ale przypisać je ze złym znakiem, co przesuwa punkt w złą stronę.
Wykonaj szybki test: różnica między współrzędnymi punktu i stanowiska (przyrost) nie powinna być większa niż mierzona odległość. Dodatkowo sprawdź, czy kierunek sugeruje wzrost/spadek X i Y zgodny z położeniem punktu. Taka kontrola często wychwytuje zamianę osi lub znaków.
To zależy od przyjętego zapisu w dzienniku i sprzętu. W praktyce geodezyjnej często spotyka się gony, ale w zadaniach mogą wystąpić też stopnie. Na egzaminie trzeba zwrócić uwagę na format zapisu (np. liczby bliskie 400 sugerują gony). Jeśli pomylisz jednostkę, rozkład przyrostów na osie będzie błędny.
Minimalnie potrzebujesz: współrzędnych stanowiska (punktu, z którego mierzysz), zorientowanego kierunku/azymutu na punkt oraz odległości do punktu (najczęściej poziomej lub zredukowanej). Bez tych elementów nie da się jednoznacznie policzyć X i Y punktu.
Orientacja to ustalenie związku między odczytami instrumentu (kierunkami) a kierunkami w układzie współrzędnych, czyli wyznaczenie, jaki azymut odpowiada danemu odczytowi. W praktyce robi się to przez celowanie na punkt o znanych współrzędnych. Błąd orientacji powoduje, że wszystkie obliczone punkty będą przesunięte kątowo.
Najczęstsze pomyłki to: zamiana osi X z Y, nieuwzględnienie znaku przyrostów, użycie złego wiersza dziennika (innego punktu), błędna jednostka kąta oraz pominięcie redukcji odległości do poziomu (gdy w dzienniku jest odległość skośna). Warto robić krótki test sensowności wyniku.
Stosuje się ją m.in. w tachimetrii do pomiaru szczegółów sytuacyjnych (krawężniki, naroża budynków, ogrodzenia), w inwentaryzacji powykonawczej oraz przy tyczeniu elementów w terenie. Jest wygodna, bo z jednego stanowiska można zebrać wiele punktów, a obliczenia dają bezpośrednio współrzędne.
Ćwicz schemat: odczyt danych → przyrosty ΔX/ΔY → dodanie do współrzędnych stanowiska → kontrola sensowności. Zrób zestaw zadań z różnymi ćwiartkami i w obu jednostkach kątowych. Naucz się też szybko wykrywać typowe "pułapki" jak zamiana X z Y i błędy znaków.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z geodezji inżynieryjnej dotyczące metody biegunowej (rozdziały o obliczeniach przyrostów)
  • Zadania rachunkowe z tachimetrii: przeliczenia kierunków i odległości na współrzędne
  • Instrukcje/opracowania szkolne dotyczące prowadzenia dziennika pomiarowego i obliczeń kameralnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego