W obliczeniach strat ciśnienia w instalacjach gazowych rozróżnia się opory liniowe (tarcie na prostym odcinku rury) oraz opory miejscowe (zawirowania i zmiany kierunku/przekroju w kształtkach oraz armaturze). Żeby uprościć rachunki, opory miejscowe często zastępuje się tzw. długościami zastępczymi (równoważnymi): jest to taka długość odcinka prostego, która powoduje podobną stratę ciśnienia jak dany element.
Dlatego w praktyce wyznacza się długość całkowitą (obliczeniową) odcinka jako sumę długości rzeczywistej i długości zastępczych wszystkich elementów:
długość całkowita = długość liniowa + Σ(liczba elementów × długość zastępcza)
W zadaniu trzeba:
- ustalić właściwą średnicę nominalną: ¾" odpowiada DN20 (20 mm),
- odczytać z tabeli dla DN20 długości zastępcze: kolano = 1,30 m, kurek kulowy = 0,30 m, zwężka = 0,10 m,
- zsumować długości zastępcze z uwzględnieniem liczby elementów.
Obliczenie:
- długość liniowa: 3,5 m,
- kolana: 2 × 1,30 m = 2,60 m,
- kurek kulowy: 0,30 m,
- zwężka: 0,10 m.
Suma długości zastępczych wynosi 2,60 + 0,30 + 0,10 = 3,00 m. Po dodaniu do długości liniowej otrzymujemy 3,5 + 3,0 = 6,5 m.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Wartości typu 2,6 m lub 2,9 m zwykle wynikają z pominięcia jednego elementu albo niewłaściwego odczytu z kolumny innej średnicy. Wynik 3,0 m to typowy błąd polegający na podaniu jedynie sumy długości zastępczych (wyniku pośredniego), bez dodania długości liniowej rury.