Koszt surowców deseru (tzw. koszt porcji) wyznacza się na podstawie danych z tabeli zawierającej składniki, ich ilości oraz ceny jednostkowe. Procedura jest zawsze taka sama:
- Krok 1: Odczytaj dane – ilość każdego składnika (np. w gramach, mililitrach, sztukach) i odpowiadającą mu cenę jednostkową (np. zł/kg, zł/l, zł/szt.).
- Krok 2: Ujednolić jednostki – jeśli cena jest podana za 1 kg, a receptura ma gramy, trzeba przeliczyć gramy na kilogramy (np. 50 g = 0,05 kg). Analogicznie dla ml→l.
- Krok 3: Policz koszt każdego składnika – mnożysz ilość (już w prawidłowej jednostce) przez cenę jednostkową. To daje koszt cząstkowy.
- Krok 4: Zsumuj koszty cząstkowe – dodaj wszystkie wyliczone wartości.
- Krok 5: Zaokrąglij wynik – w praktyce gastronomicznej podaje się koszt w złotych z dokładnością do 0,01 zł.
Odpowiedź "1,76 zł" jest poprawna, ponieważ odpowiada sumie kosztów wszystkich składników obliczonych zgodnie z powyższą metodą.
Pozostałe wyniki są typowymi konsekwencjami błędów rachunkowych:
- "6,80 zł" często pojawia się, gdy część składników policzono poprawnie, ale pominięto jeden lub kilka składników albo błędnie zsumowano koszty.
- "12,56 zł" może wynikać z pomylenia jednostek (np. potraktowania ceny za 1 kg jak ceny za 100 g) lub z błędu w przeliczeniu gramów na kilogramy.
- "17,60 zł" bywa skutkiem przesunięcia przecinka (mnożenie 10× za duże) albo przyjęcia niewłaściwej podstawy ceny (np. użycie ceny opakowania zamiast ceny jednostkowej z tabeli).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze dopisz przy obliczeniach jednostki (kg, g, l, ml). To prosty sposób, aby zauważyć, czy przeliczenia wykonano prawidłowo, zanim przejdziesz do sumowania.
