KWALIFIKACJA ROL4 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 14.
Na podstawie danych zawartych w tabeli, oblicz potrzebną ilość wapnia w czystym składniku (CaO) na pole o powierzchni 5 ha. Wapnowana będzie gleba ciężka, dla której ocenę potrzeb zabiegu określono jako “potrzebne".
Ilustracja przedstawia tabelę z zalecanymi dawkami nawozów wapniowych w tonach CaO na hektar, w zależności od oceny potrzeb
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli należy odczytać dawkę CaO (w t/ha) dla gleby ciężkiej przy ocenie potrzeb "potrzebne". Następnie dawkę z 1 ha mnoży się przez powierzchnię pola 5 ha. Otrzymana łączna masa czystego składnika CaO wynosi 15 t.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie sprawdza umiejętność odczytu danych z tabeli oraz wykonania prostego przeliczenia na powierzchnię pola. Kluczowe jest, że pytanie dotyczy wapnia w czystym składniku (CaO), czyli dawki wyrażonej bezpośrednio jako masa tlenku wapnia, a nie masa konkretnego produktu handlowego.

Krok 1: w tabeli wyszukuje się pozycję odpowiadającą glebie ciężkiej oraz ocenie potrzeb wapnowania "potrzebne". Z tego pola tabeli odczytuje się dawkę w jednostkach t/ha.

Krok 2: ponieważ pole ma 5 ha, dawkę z 1 ha przelicza się na całość przez mnożenie: dawka (t/ha) × 5 ha. Wynik jest podawany w tonach CaO dla całego pola.

Odpowiedź "15 t" jest poprawna, bo odpowiada dawce z tabeli przemnożonej przez 5 ha. Odpowiedzi "5 t" i "10 t" zwykle wynikają z typowych błędów: pomylenia dawki z 1 ha z dawką dla całej działki albo odczytania wartości dla innej kategorii gleby/potrzeb. Odpowiedź "18 t" jest prawdopodobna przy błędnym odczycie sąsiedniej komórki tabeli (np. dla większych potrzeb wapnowania) albo przy nieuważnym dopasowaniu kolumn.

W praktyce rolniczej (również przy planowaniu pożytków dla pasieki) takie przeliczenia pomagają oszacować ilość składnika do zabiegu, koszty oraz organizację rozsiewu. Na egzaminie zawsze warto sprawdzić nagłówki tabeli (typ gleby, kategoria potrzeb) i jednostkę (t/ha), zanim wykona się mnożenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj z tabeli dawkę w t/ha dla właściwej gleby i kategorii potrzeb. Potem pomnóż ją przez powierzchnię pola w hektarach. Wzór: dawka(t/ha) × powierzchnia(ha) = łączna ilość CaO w tonach.
Oznacza to, że wynik ma być podany jako masa tlenku wapnia, niezależnie od tego, jakim produktem (wapnem) byłby wykonany zabieg. Nie przeliczasz na masę konkretnego nawozu handlowego, tylko trzymasz się wartości podanej jako CaO.
Rodzaj gleby wpływa na zalecane dawki wapnowania. Tabele zwykle mają osobne kolumny/wiersze dla gleb lekkich, średnich i ciężkich. Jeśli wybierzesz zły typ gleby, odczytasz inną dawkę i końcowy wynik będzie błędny mimo poprawnych obliczeń.
Najczęstszy błąd to pominięcie mnożenia przez liczbę hektarów (traktowanie dawki z 1 ha jako dawki całkowitej). Drugi typ błędu to użycie złej komórki tabeli (inna gleba lub inna ocena potrzeb). Warto zawsze sprawdzić nagłówki i jednostki.
To zależy od danych wejściowych. Jeśli tabela podaje dawkę w t/ha, to po przeliczeniu na kilka hektarów naturalnie wychodzi wynik w tonach. Gdyby dane były w kg/ha, wtedy wynik końcowy byłby w kilogramach (lub po przeliczeniu w tonach).
Tylko wtedy, gdy zadanie wyraźnie podaje dawki w jednej formie (np. CaCO3), a pyta o drugą (np. CaO). W tym pytaniu wprost wskazano CaO, więc powinno się odczytać/wyliczyć ilość właśnie jako CaO, bez zmiany formy chemicznej.
Znajdź w tabeli sekcję dotyczącą rodzaju gleby (tu: ciężka), a następnie wiersz/kolumnę odpowiadającą ocenie potrzeb "potrzebne". Dopiero z przecięcia tych nagłówków odczytaj wartość dawki. Nie sugeruj się wartościami sąsiednimi, bo mogą dotyczyć innych ocen.
Kategorie potrzeb (np. "potrzebne", "konieczne" itp.) upraszczają decyzję o dawce na podstawie wyników badań gleby. Dzięki temu rolnik szybciej dobiera zabieg do stanu zakwaszenia i typu gleby, zamiast każdorazowo liczyć dawkę od zera.
Poprawa odczynu gleby może zwiększać dostępność składników pokarmowych i poprawiać wzrost roślin, co sprzyja rozwojowi pożytków. Pośrednio może to wpływać na obfitość kwitnienia i wydzielanie nektaru. Zabieg trzeba jednak planować rozsądnie i zgodnie z zaleceniami.
Ćwicz schemat: 1) odczyt danych z właściwej komórki, 2) zapis jednostek, 3) proste działanie (najczęściej mnożenie przez ha), 4) kontrola sensowności wyniku. Pomaga też szybkie zaznaczenie w tabeli właściwych nagłówków.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Z tabeli należy odczytać dawkę CaO (w t/ha) dla gleby ciężkiej przy ocenie potrzeb "potrzebne"."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw gleboznawstwa i nawożenia (rozdziały o wapnowaniu i odczynie pH)
  • Materiały doradztwa rolniczego dotyczące wapnowania oraz interpretacji kategorii potrzeb wapnowania
  • Zestawy zadań rachunkowych: przeliczanie dawek nawozów na ha i na całe pola

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego