W zadaniach z nakładów rzeczowych kluczowe są dwa kroki: poprawny odczyt normy z tabeli oraz przeliczenie jej na rzeczywistą ilość robót.
1) Dobór właściwej normy z tabeli
Najpierw wybiera się wiersz odpowiadający maszynie: koparka zgarniakowa o pojemności zgarniaka 0,25 m³. Następnie sprawdza się warunek głębokości: wykop ma 3,50 m, czyli mieści się w przedziale < 4,00 m. Potem dobiera się kolumnę kategorii gruntu: podano grunt kategorii III, a w tabeli kategorie występują w przedziałach, więc należy użyć kolumny III–IV. Odczytana wartość normy wynosi 6,27 m-g na 100 m³.
2) Przeliczenie na 200 m³
Tabela podaje nakłady na 100 m³, a robót jest 200 m³. Stosujemy proporcję:
(200 m³ / 100 m³) × 6,27 m-g = 2 × 6,27 m-g = 12,54 m-g.
To oznacza, że według normy sprzęt powinien pracować łącznie 12,54 maszynogodziny.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- 6,27 m-g – to wartość normy na 100 m³. Wybranie jej oznacza błąd polegający na pominięciu przeliczenia na 200 m³.
- 4,45 m-g – to norma dla tej samej koparki, ale dla kategorii gruntu I–II, czyli dla łatwiejszego do urabiania gruntu. Nie pasuje do kat. III.
- 13,14 m-g – wygląda jak wynik po podwojeniu, ale nie odpowiada prawidłowej normie 6,27 m-g/100 m³; wskazuje na błędny odczyt z tabeli albo pomylenie wartości/kolumny.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź trzy elementy naraz: typ i pojemność maszyny, przedział głębokości oraz kategorię gruntu. Dopiero potem wykonaj przeliczenie na objętość robót.
