W rachunku zysków i strat w wariancie kalkulacyjnym punktem wyjścia jest zestawienie: przychody ze sprzedaży oraz koszt własny sprzedaży (koszt sprzedanych produktów). W tym wariancie nie prezentuje się kosztów w układzie rodzajowym jako pozycji obniżającej wynik ze sprzedaży, ponieważ koszty są pokazane funkcjonalnie (np. koszt własny sprzedaży, koszty sprzedaży, koszty ogólnego zarządu).
Dlatego do obliczenia wyniku finansowego brutto z podanych danych należy użyć schematu:
(Przychody ze sprzedaży produktów − Koszt sprzedanych produktów)
+ Pozostałe przychody operacyjne
+ Przychody finansowe
− Koszty finansowe
Podstawiając wartości z tabeli obrotów kont:
- Przychody ze sprzedaży wyrobów gotowych: 40 000,00 zł
- Koszt sprzedanych wyrobów gotowych: 10 000,00 zł
- Pozostałe przychody operacyjne: 2 200,00 zł
- Przychody finansowe: 1 400,00 zł
- Koszty finansowe: 2 000,00 zł
Obliczenie:
40 000,00 − 10 000,00 = 30 000,00
30 000,00 + 2 200,00 = 32 200,00
32 200,00 + 1 400,00 = 33 600,00
33 600,00 − 2 000,00 = 31 600,00 zł
Odpowiedź "31 600,00 zł" jest poprawna, bo uwzględnia właściwy koszt (koszt sprzedanych produktów). Odpowiedź "23 600,00 zł" wynika z typowej pomyłki: odjęcia jednocześnie "kosztu sprzedanych wyrobów" i "kosztów według rodzajów", co prowadzi do podwójnego pomniejszenia wyniku o koszty. Pozostałe wartości są nieprawidłowe, ponieważ nie wynikają z poprawnego zastosowania powyższego schematu lub zawierają błąd rachunkowy (np. pominięcie którejś z pozycji przychodów/kosztów finansowych).
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w danych masz jednocześnie "koszt sprzedanych produktów" oraz "koszty według rodzajów", w wariancie kalkulacyjnym co do zasady wybierasz koszt sprzedanych produktów do przeciwstawienia przychodom ze sprzedaży.