KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 13.
Na podstawie danych zawartych w tabeli wskaż, która substancja stanowiąca zanieczyszczenie powietrza przekroczyła dopuszczalny poziom w sezonie pozagrzewczym.
Ilustracja przedstawia tabelę z zestawieniem wartości zmierzonych niektórych substancji w powietrzu w sezonach grzewczym i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby rozwiązać zadanie, należy odczytać z tabeli stężenia poszczególnych zanieczyszczeń w sezonie pozagrzewczym i porównać je z podanym poziomem dopuszczalnym.
Substancją, której wartość w tym sezonie przekroczyła dopuszczalny poziom, jest PM10; pozostałe wymienione (NO2, CO, SO2) nie przekraczają limitu w danych z tabeli.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowa jest interpretacja danych pomiarowych, a nie pamięciowa wiedza o typowych źródłach emisji. Postępuj według stałego schematu:

  1. Odszukaj w tabeli część dotyczącą sezonu pozagrzewczego (nie myl z sezonem grzewczym).
  2. Dla każdej substancji (PM10, NO2, CO, SO2) odczytaj wartość stężenia lub wskaźnika z tej samej jednostki i tego samego okresu uśredniania, które podaje tabela.
  3. Porównaj odczytaną wartość z poziomem dopuszczalnym wskazanym w tabeli (limit może być w osobnej kolumnie).
  4. Wybierz tę substancję, dla której występuje przekroczenie, czyli wynik jest większy od wartości dopuszczalnej.

W danych przedstawionych w tabeli przekroczenie dotyczy PM10, dlatego ta odpowiedź jest prawidłowa.

Dlaczego pozostałe opcje są błędne?

  • NO2 – mimo że jest istotnym zanieczyszczeniem komunikacyjnym i może rosnąć lokalnie, w tej tabeli jego wartość w sezonie pozagrzewczym nie przekracza limitu.
  • CO – tlenek węgla bywa kojarzony z procesami spalania, ale w zestawieniu nie wykazuje przekroczenia poziomu dopuszczalnego w analizowanym sezonie.
  • SO2 – dwutlenek siarki historycznie był problemem przy spalaniu paliw siarkowych, jednak w przedstawionych danych nie ma przekroczenia dopuszczalnego poziomu w sezonie pozagrzewczym.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w tabeli są różne progi (np. dla różnych uśrednień), zawsze porównuj wartości z właściwej kolumny i tego samego sezonu. Najczęstszy błąd to odczyt z niewłaściwego wiersza lub pomylenie sezonów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PM10 to pył zawieszony o średnicy cząstek do 10 µm. Jest ważny, bo łatwo wnika do dróg oddechowych i często służy jako wskaźnik problemów z zapyleniem w miastach. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle porównujesz jego stężenie z poziomem dopuszczalnym w tabeli.
Przekroczenie oznacza, że wartość zmierzona jest większa niż limit (poziom dopuszczalny) podany w tabeli. Trzeba sprawdzić, czy porównujesz dane z tego samego sezonu oraz z tej samej jednostki i tego samego okresu uśredniania, bo inaczej wynik będzie błędny.
Sezon pozagrzewczy ma inne dominujące źródła emisji niż sezon grzewczy. Na egzaminie to sygnał, by odczytać właściwą część tabeli (odpowiedni wiersz/kolumnę) i nie przenosić automatycznie wniosków z okresu grzewczego. To typowa pułapka na nieuwagę.
Najczęściej: pomylenie sezonów (grzewczy vs pozagrzewczy), odczyt z niewłaściwej kolumny, porównanie do złego limitu, nieuwzględnienie jednostek oraz wybór "na skojarzenie" (np. CO lub NO2), zamiast sprawdzenia, co faktycznie przekracza poziom dopuszczalny.
Są to podstawowe zanieczyszczenia gazowe: NO2 to dwutlenek azotu, CO to tlenek węgla, a SO2 to dwutlenek siarki. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest nie tylko rozwinięcie skrótu, ale przede wszystkim umiejętność odczytu ich stężeń z tabeli i porównania z limitem.
Ćwicz czytanie tabel: zaznaczaj sezon, jednostkę i limit. Trenuj porównywanie wartości z progiem oraz wyszukiwanie jednego przekroczenia wśród kilku parametrów. Dobrą metodą jest robienie krótkich notatek obok tabeli: "wynik vs limit" dla każdej substancji.
Zwykle nie, jeśli tabela zawiera poziom dopuszczalny. Zadanie sprawdza wtedy umiejętność porównania danych, a nie pamięć wartości liczbowych. Znajomość ogólnych pojęć (stężenie, limit, sezon) pomaga jednak uniknąć pomyłek przy odczycie i interpretacji.
Gdy ocenia wyniki monitoringu jakości powietrza, przygotowuje sprawozdania lub wspiera działania naprawcze (np. wskazanie problemowych obszarów i okresów). Analiza obejmuje porównanie stężeń z limitami, identyfikację okresów przekroczeń oraz wstępną interpretację możliwych źródeł emisji.
Sprawdź: (1) czytany sezon (pozagrzewczy), (2) nazwę substancji, (3) wartość zmierzoną, (4) poziom dopuszczalny, (5) jednostkę i uśrednienie (np. doba/rok, jeśli występuje). Dopiero po tej kontroli zaznacz opcję, która rzeczywiście przekracza limit.
Skojarzenia uruchamiają heurystykę dostępności: wybierasz to, co najczęściej słyszysz (np. NO2 z transportu albo CO ze spalania), zamiast sprawdzić liczby. W zadaniach z tabelą jedynym kryterium jest przekroczenie limitu w danym sezonie, a nie ogólna "szkodliwość" związku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z monitoringu jakości powietrza (interpretacja tabel i wykresów)
  • Podstawy ochrony powietrza atmosferycznego w kształceniu zawodowym
  • Instrukcje/opracowania dot. pyłu zawieszonego i jego źródeł emisji (komunalne, transportowe, wtórne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego