KWALIFIKACJA OGR5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 18.
Na podstawie danych zawartych w tabeli zaplanuj zapotrzebowanie na azot w uprawie wiosennej pomidorów na powierzchni 500 m2, przy plonie 25 kg z 1 m2.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi ilości składników odżywczych w gramach na 1 kg owoców dla dwóch rodzajów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć zapotrzebowanie na azot, najpierw wyznacza się plon całkowity: 500 m2 × 25 kg/m2 = 12 500 kg pomidorów.
Następnie, zgodnie ze współczynnikiem pobrania N podanym w tabeli, przelicza się ten plon na masę czystego azotu potrzebną dla uprawy, co daje łącznie 25,00 kg N.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy planowania zapotrzebowania na azot (N) dla wiosennej uprawy pomidora na określonej powierzchni i przy założonym plonie. Kluczem jest zastosowanie danych z tabeli (zwykle jest to informacja typu: ile azotu przypada na określoną jednostkę plonu albo ile azotu roślina pobiera na 1 kg/1 t plonu).

Krok 1: oblicz plon całkowity
Masz plon 25 kg z 1 m2 i powierzchnię 500 m2. Zatem plon całkowity wynosi:
500 × 25 = 12 500 kg.

Krok 2: użyj współczynnika z tabeli
Następnie korzystasz z tabeli, aby przeliczyć uzyskany (lub planowany) plon na zapotrzebowanie na czysty składnik, czyli kilogramy N. To właśnie ten współczynnik decyduje o wyniku liczbowym. Po poprawnym przeliczeniu wychodzi 25,00 kg azotu dla całej uprawy.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 12,50 kg typowo wynika z pomyłki polegającej na "ucięciu" obliczeń o połowę (np. błędne przyjęcie 250 m2 zamiast 500 m2 albo użycie niewłaściwego przelicznika z tabeli).
  • 125,00 kg jest podejrzanie wysokie i często bierze się z błędu jednostek (np. potraktowania współczynnika jak wartości w większej jednostce) albo z pomylenia zapotrzebowania na N z dawką nawozu o określonej zawartości N.
  • 250,00 kg zwykle wynika z podwójnego przeskalowania (np. dwukrotne uwzględnienie powierzchni lub niewłaściwe przeliczenie kg na t) albo z mylenia "kg N" z "kg nawozu" bez uwzględnienia procentowej zawartości azotu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki w każdym kroku (kg/m2, m2, kg) i dopiero na końcu przechodź na "kg N". To ogranicza typowe pomyłki jednostek i skali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Plon całkowity liczysz przez proste przemnożenie: powierzchnia × plon z 1 m². Dla 500 m² i 25 kg/m² otrzymujesz 500 × 25 = 12 500 kg. Dopiero tę wartość wykorzystujesz później do przeliczenia zapotrzebowania na azot według tabeli.
W zadaniach bilansowych "zapotrzebowanie na azot" najczęściej oznacza ilość czystego składnika N (w kilogramach), jaką roślina powinna mieć zapewnioną, aby wytworzyć planowany plon. To nie jest automatycznie masa nawozu – masa nawozu zależy od jego składu.
Tabela zawiera współczynnik pobrania lub potrzeby azotu zależny od gatunku, terminu uprawy i sposobu liczenia (na 1 kg, 1 t lub 1 m²). Bez tej wartości nie da się jednoznacznie przełożyć plonu na kilogramy N, bo różne źródła stosują różne współczynniki.
Najczęściej myli się jednostki (kg vs t), nie przelicza się plonu na całą powierzchnię albo bierze się współczynnik nie do tego wariantu (np. dla innej uprawy/okresu). Częsty błąd to też utożsamienie kg N z kg nawozu bez uwzględnienia zawartości azotu.
W treści jest "zapotrzebowanie na azot", więc standardowo chodzi o czysty składnik N wyrażony w kilogramach. Jeśli później miałbyś dobrać nawóz (np. saletrę), wtedy dopiero przeliczasz kg N na kg konkretnego nawozu na podstawie jego procentowej zawartości azotu.
Możesz wykonać kontrolę logiczną: policz plon całkowity (tu 12 500 kg) i zobacz, czy zapotrzebowanie na N nie jest skrajnie duże lub skrajnie małe w relacji do takiej masy plonu. Wynik powinien wynikać z jednokrotnego przeliczenia z tabeli, bez dodatkowych "mnożeń przez 10/1000".
W praktyce ogrodniczej azot często dzieli się na dawki, bo roślina potrzebuje go w różnych fazach wzrostu, a jednorazowa duża dawka zwiększa ryzyko strat i przenawożenia. Zadanie egzaminacyjne może jednak pytać o zapotrzebowanie całkowite, a nie o harmonogram podziału dawek.
Gdy masz wyliczone kg N, a nawóz ma np. X% N, to dawkę nawozu liczysz jako: kg nawozu = kg N / (X/100). Przykładowo, 10 kg N przy nawozie 20% N to 10 / 0,20 = 50 kg nawozu. W tym zadaniu wynik 25,00 kg dotyczy N, nie nawozu.
Powierzchnia służy do przeliczenia plonu jednostkowego (kg z 1 m²) na plon całkowity z całej uprawy. Jeśli pominiesz ten krok, otrzymasz wynik "na 1 m²" zamiast dla 500 m². To jedna z najczęstszych pomyłek w zadaniach rachunkowych z ogrodnictwa.
Najbezpieczniej zacząć od plonu całkowitego, bo to porządkuje jednostki i dane. Potem dopiero dobierasz właściwy wiersz/kolumnę tabeli i wykonujesz jedno przeliczenie na kg N. Taki schemat zmniejsza ryzyko wzięcia złej jednostki (np. na t zamiast na kg).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z nawożenia roślin ogrodniczych (bilans składników, pobranie jednostkowe)
  • Materiały dydaktyczne z planowania nawożenia w uprawach warzywniczych (zadania rachunkowe)
  • Tabele pobrania składników pokarmowych dla warzyw (w zależności od plonu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego