KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 27.
Na podstawie fragmentu charakterystyki produktu leczniczego, oblicz dawkę jednorazową i dobową amoksycyliny przyjmowaną przez pacjenta, jeżeli lekarz zalecił stosowanie 7,5 mL zawiesiny co 12 h.
Ilustracja przedstawia fragment charakterystyki produktu leczniczego dotyczący leku Amoksiklav.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Co 12 h oznacza 2 dawki na dobę. Z fragmentu ChPL odczytuje się zawartość amoksycyliny w 1 mL zawiesiny, a następnie liczy ilość substancji w 7,5 mL (dawka jednorazowa). Dawka dobowa to wynik pomnożony przez 2. Daje to 600 mg jednorazowo i 1200 mg na dobę.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach opartych na fragmencie charakterystyki produktu leczniczego (ChPL) kluczowe są dwa kroki: odczyt mocy/stężenia zawiesiny oraz prawidłowe przeliczenie częstości dawkowania.

1) Dawka jednorazowa
Najpierw z fragmentu ChPL należy ustalić, ile miligramów amoksycyliny przypada na 1 mL (czasem informacja bywa podana jako mg/5 mL lub mg/1 mL). Mając tę wartość, dawkę jednorazową oblicza się przez przemnożenie "mg w 1 mL" przez objętość pojedynczej dawki, czyli 7,5 mL. W tym zadaniu rachunek prowadzi do wyniku 600 mg amoksycyliny w 7,5 mL.

2) Dawka dobowa
Zapis co 12 h oznacza podanie leku dwa razy w ciągu doby (24 h / 12 h = 2). Dlatego dawkę dobową oblicza się jako: dawka jednorazowa × 2, czyli 600 mg × 2 = 1200 mg.

Dlaczego pozostałe wyniki są nieprawidłowe?

  • Wartości 400 mg i 800 mg zwykle wynikają z przyjęcia błędnej mocy zawiesiny albo z policzenia dawki dla mniejszej objętości niż 7,5 mL.
  • Wartości 457 mg i 914 mg sugerują pomyłkę w przeliczaniu proporcji (np. niepoprawne przejście z mg/5 mL na mg/1 mL) albo błąd w mnożeniu.
  • Wartości 57 mg i 114 mg są typowe dla błędów jednostek (np. potraktowanie danych w mg jako mg/mL bez przeliczenia lub przesunięcie przecinka).

Na egzaminie warto zawsze zapisać jednostki przy każdym kroku (mg, mL, dawka/doba) i na końcu sprawdzić, czy dawka dobowa jest logicznie większa od jednorazowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Interwał co 12 h oznacza 2 podania w ciągu doby, bo 24 h / 12 h = 2. Najpierw liczysz dawkę jednorazową z objętości (mL) i mocy (mg/mL), a potem mnożysz wynik przez 2. To daje dawkę dobową w mg.
W ChPL szukasz informacji o mocy postaci leku, zwykle zapisanej jako mg w określonej objętości (np. mg/5 mL lub mg/1 mL). Jeśli podano mg/5 mL, przelicz na mg/1 mL dzieląc przez 5, a dopiero potem licz dawkę w mL.
Dawka jednorazowa dotyczy jednego podania leku. Dawka dobowa uwzględnia liczbę podań w ciągu 24 godzin. Gdy lek podaje się częściej niż raz na dobę (np. co 12 h), dawka dobowa jest wielokrotnością dawki jednorazowej.
Najczęstsze pomyłki to: dzielenie przez złą liczbę (np. przez 10 zamiast 5), pominięcie jednostek oraz przesunięcie przecinka. Zawsze zapisuj: "mg w 5 mL", a potem wykonaj krok: (mg/5 mL) ÷ 5 = mg/1 mL, dopiero potem mnożysz przez dawkę w mL.
W praktyce oba podejścia są równoważne. Najpewniej jest policzyć liczbę podań z doby: 24 h podziel przez interwał (np. 12 h) i otrzymasz liczbę dawek. Następnie dawka dobowa = dawka jednorazowa × liczba podań w 24 h.
Wykonaj szybki test: dawka dobowa powinna być większa od jednorazowej, jeśli lek podaje się więcej niż raz na dobę. Dodatkowo oceń rząd wielkości: jeśli dawka w mL jest kilka mililitrów, a moc to kilkadziesiąt mg/mL, wynik powinien być w setkach mg.
Potrzebujesz informacji o mocy zawiesiny (ile mg jest w 1 mL). Potem stosujesz prosty wzór: dawka jednorazowa (mg) = objętość dawki (mL) × moc (mg/mL). Na końcu dopisz jednostkę "mg", aby nie pomylić wyniku z mL.
Gdy w ChPL lub na etykiecie moc zawiesiny podana jest jako mg w 5 mL, a dawka lekarska jest w mL (np. 7,5 mL). Wtedy najpierw przelicz na mg/1 mL (dzieląc przez 5), bo dopiero mg/mL łatwo pomnożyć przez dowolną objętość dawki.
Zawiesina to postać płynna dawkowana objętościowo (mL), ale dawka terapeutyczna dotyczy masy substancji czynnej (mg). W obliczeniach zawsze łączysz te informacje przez moc/stężenie: mg w określonej objętości. To pozwala przejść z mL na mg.
Ćwicz schemat: odczyt mocyprzeliczenie na mg/mLdawka jednorazowaliczba dawek/dobędawka dobowa. Trenuj też kontrolę jednostek i szybkie sprawdzenie sensowności wyniku, by wychwycić błąd przecinka.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Co 12 h oznacza 2 dawki na dobę."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do obliczeń farmaceutycznych (dział: dawkowanie, stężenia, proporcje)
  • Materiały szkolne/CKE z zadaniami rachunkowymi dla technika farmaceutycznego
  • Przykładowe Charakterystyki Produktu Leczniczego (sekcje: postać, moc, dawkowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego