Na rysunku wykonawczym część wymiarów nie zawsze jest podana bezpośrednio. Wtedy stosuje się metodę różnicową: wymiar szukany oblicza się z zależności między wymiarami całkowitymi a cząstkowymi. Jednostką są tu milimetry, więc wszystkie działania wykonujemy w mm.
W tym zadaniu element ma uskok po prawej stronie: górna część jest szersza od dolnej. Z rysunku odczytujemy:
- szerokość całkowitą u góry: 70 mm,
- wymiary poziome na dole: 20 mm (rzut poziomy ścięcia) oraz 30 mm (odcinek dolnej krawędzi poziomej).
Dolna "węższa" część ma więc szerokość 20 + 30 = 50 mm. Krawędź oznaczona jako X jest poziomym odcinkiem uskoku, czyli różnicą między szerokością górną a dolną.
Obliczenie:
X = 70 mm − 50 mm = 20 mm
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "10 mm" zwykle wynika z przypadkowego odczytu niepowiązanego wymiaru lub błędu w rachunku; nie wynika z relacji 70 oraz (20+30).
- "30 mm" to częsty błąd polegający na utożsamieniu jednego z wymiarów cząstkowych (30) z krawędzią X, mimo że X dotyczy uskoku, a nie samej dolnej krawędzi.
- "60 mm" może wynikać z nieprawidłowego odejmowania (np. 70−10) albo z heurystyki "duża liczba wygląda wiarygodnie". Bez poprawnego złożenia dolnych odcinków nie da się uzyskać poprawnego wyniku.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij sobie na rysunku "całość" (wymiar całkowity), potem policz "część" jako sumę odcinków cząstkowych i dopiero wykonaj odejmowanie. To minimalizuje pomyłki typu dodawanie zamiast odejmowania.