KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2021 (test 2)

PYTANIE NR 11.
Na podstawie informacji zamieszczonych w specyfikacji określ poziom, do którego można wykonać wykop metodą mechaniczną, jeżeli projektowany poziom posadowienia fundamentu wynosi -0,95 m.
Ilustracja przedstawia fragment specyfikacji technicznej dotyczącej wymagań wykonania i odbioru robót ziemnych metodą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgodnie ze specyfikacją ostatnia warstwa gruntu o grubości 20 cm bezpośrednio nad poziomem posadowienia ma być usunięta ręcznie, więc wykop mechaniczny kończy się płycej. Dla poziomu posadowienia -0,95 m: 0,95 m − 0,20 m = 0,75 m. Dlatego poprawna jest wartość 0,75 m.

Pełne wyjaśnienie:

W robotach ziemnych pod fundamenty większość urobku wykonuje się mechanicznie (koparką), ale dno wykopu musi pozostać w stanie możliwie nienaruszonym. Z tego powodu specyfikacje techniczne często wymagają, aby ostatnią, cienką warstwę gruntu nad projektowanym poziomem posadowienia usuwać ręcznie (łopatami), bez "rozjeżdżania" i rozluźniania podłoża.

W tej specyfikacji wskazano, że warstwa gruntu o grubości 20 cm położona bezpośrednio nad projektowanym poziomem posadowienia fundamentu powinna być usunięta ręcznie. Oznacza to, że koparka nie może dojść do projektowanego dna (-0,95 m), tylko powinna zakończyć pracę 0,20 m wyżej.

Obliczenie jest proste: jeżeli projektowany poziom posadowienia wynosi 0,95 m poniżej poziomu odniesienia, to poziom zakończenia wykopu mechanicznego wynosi:

0,95 m − 0,20 m = 0,75 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,80 m – oznacza pozostawienie tylko 15 cm do ręcznego usunięcia, czyli mniej niż wymagane 20 cm.
  • 0,85 m – oznacza pozostawienie 10 cm, co również nie spełnia wymogu grubości warstwy przeznaczonej do ręcznego dokorytowania.
  • 0,90 m – oznacza pozostawienie 5 cm, a więc koparka w praktyce niemal dochodzi do dna, zwiększając ryzyko naruszenia gruntu rodzimego.

W praktyce poprawne wyznaczenie poziomu (tu: 0,75 m) ułatwia współpracę operatora, geodety i brygady wykonującej ręczne wykończenie dna wykopu oraz ogranicza ryzyko pogorszenia parametrów nośnych podłoża.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wymóg technologiczny: koparka wykonuje wykop do poziomu o 20 cm płytszego, a końcową warstwę 20 cm usuwa się łopatami. Dzięki temu nie rozluźnia się gruntu rodzimego w strefie posadowienia i łatwiej utrzymać dokładny poziom dna.
Trzeba odjąć grubość warstwy ręcznej od wartości głębokości posadowienia: 0,95 m − 0,20 m = 0,75 m. Oznacza to, że koparka kończy na głębokości 0,75 m, a pozostałe 0,20 m wykonuje się ręcznie do poziomu -0,95 m.
Ciężki sprzęt może naruszyć strukturę gruntu rodzimego (rozluźnienie, rozjeżdżenie, lokalne przegłębienia). To pogarsza warunki nośności pod fundament. Ręczne dokorytowanie ostatniej warstwy ogranicza ryzyko uszkodzenia podłoża i ułatwia dokładne uformowanie dna.
Najczęściej: (1) wykonanie całego wykopu koparką do projektu bez pozostawienia warstwy ręcznej, (2) pomylenie rzędnej (np. -0,95 m) z głębokością liczona od aktualnego terenu, (3) pomylenie 20 cm z 0,20 m, (4) zaokrąglanie "na oko" zamiast obliczenia.
Stosuje się je wtedy, gdy wymagają tego dokumenty kontraktowe (SST/specyfikacja) lub gdy trzeba chronić grunt rodzimy pod fundament i zapewnić dokładność. Najczęściej dotyczy to ostatniej warstwy bezpośrednio nad poziomem posadowienia, usuwanej po zakończeniu pracy koparki.
Nie zmieniają samej zasady: poziom zakończenia wykopu mechanicznego wynika z wymogu pozostawienia 20 cm do ręcznego usunięcia. Tolerancje dotyczą dopuszczalnych odchyłek wykonania, ale nie zastępują obowiązku technologicznego. Na egzaminie liczy się prawidłowe odjęcie 0,20 m.
Najczęściej korzysta z wytyczenia geodezyjnego (ławy, repery, niwelacja) oraz oznaczeń na łacie/tyczkach. Po osiągnięciu wyznaczonego poziomu (np. 0,75 m) operator przerywa urabianie, a brygada ręcznie usuwa ostatnią warstwę do projektowanego dna.
To projektowana rzędna (poziom) dna fundamentu lub dna wykopu pod fundament względem przyjętego poziomu odniesienia, często zapisana jako wartość ujemna (np. -0,95 m). W zadaniach trzeba odróżniać tę rzędną od "głębokości kopania" i poprawnie wykonywać różnice poziomów.
Najczęściej używa się łopat, szpadli, oskardów i grabi, a przy gruntach spoistych także kilofów. Celem jest delikatne zebranie warstwy bez rozluźniania podłoża. Dno wyrównuje się starannie, bo ma stanowić bezpośrednie podłoże pod fundament lub warstwy podkładowe.
Warto ćwiczyć czytanie krótkich fragmentów SST i wyciąganie z nich jednoznacznych wymagań (grubości warstw, sposób wykonania, tolerancje). Potem przećwicz proste przeliczenia cm↔m i różnice poziomów. Na egzaminie kluczowe jest wskazanie poziomu/parametru zgodnie z zapisem w dokumencie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zgodnie ze specyfikacją ostatnia warstwa gruntu o grubości 20 cm bezpośrednio nad poziomem posadowienia ma być usunięta ręcznie, więc wykop mechaniczny kończy się płycej."

Źródła:

  • Szczegółowa specyfikacja techniczna – wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót ziemnych metodą mechaniczną (fragment z ilustracji), pkt 5.1.5.2 oraz 5.1.4.1

Materiały:

  • SST/Specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót ziemnych stosowane na budowach (przykładowe dokumenty i omówienia)
  • Podręczniki i skrypty z robót ziemnych oraz podstaw geotechniki dla budownictwa
  • Materiały szkoleniowe BHP i organizacji robót ziemnych (wykopy, posadowienia, kontrola dna wykopu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego