KWALIFIKACJA MTL5 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 4.
Na podstawie informacji zawartych w tabeli oblicz wymaganą szerokość pasów blachy stalowej o grubości 2,8 mm do wykonania operacji wycinania na prasie krążków o średnicy 250 mm.
Ilustracja przedstawia tabelę oraz schematyczny rysunek techniczny dotyczący układu wyrobów wykrawanych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymagana szerokość pasa nie jest równa samej średnicy krążka, tylko obejmuje naddatek technologiczny wynikający z danych w tabeli (dla blachy 2,8 mm i krążka Ø250 mm). Po dodaniu naddatku przewidzianego w tabeli do średnicy otrzymuje się 255 mm, co zapewnia poprawne wycinanie na prasie.

Pełne wyjaśnienie:

W operacjach wycinania (wykrawania) krążków z pasa blachy szerokość pasa dobiera się tak, aby materiał zapewniał stabilne prowadzenie oraz miejsce na elementy technologiczne przewidziane w oprzyrządowaniu (np. mostki/odstępy, marginesy, tolerancje wynikające z procesu). Dlatego szerokość pasa jest zwykle większa niż sama średnica krążka.

W tym zadaniu kluczowe jest polecenie: "Na podstawie informacji zawartych w tabeli". Oznacza to, że należy:

  • odczytać z tabeli wartość naddatku (lub innego parametru) przypisaną do krążka o średnicy 250 mm oraz grubości blachy 2,8 mm,
  • zastosować wskazany w tabeli sposób obliczenia szerokości pasa (najczęściej jako średnica krążka powiększona o odpowiedni naddatek technologiczny),
  • podstawić dane i wykonać obliczenie w milimetrach.

Wynik 255 mm oznacza, że po uwzględnieniu wartości wynikającej z tabeli otrzymuje się szerokość większą od Ø250 mm o przewidzianą poprawkę. Taki dobór szerokości pasa jest praktyczny, bo zmniejsza ryzyko problemów z procesem (np. zbyt małego marginesu materiału) i odpowiada założeniom technologii przedstawionym w tabeli.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "253 mm" i "254 mm" odpowiadają zbyt małemu powiększeniu średnicy w stosunku do wartości wynikającej z tabeli. Taki wybór zwykle wynika z pominięcia części naddatku albo błędnego odczytania wiersza/kolumny tabeli.
  • "256 mm" oznacza zbyt duże powiększenie względem tego, co wynika z tabeli. To częsty skutek zaokrąglania "w górę" lub dodania naddatku nieprzewidzianego w danym wariancie technologii.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy tabela uzależnia naddatek od grubości blachy, średnicy detalu oraz rodzaju operacji (wycinanie/wykrawanie). W zadaniach tabelarycznych typowym błędem jest użycie wartości z sąsiedniej kolumny lub z zakresu dla innej średnicy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wymiar taśmy/pasa blachy, z którego wycina się krążki na prasie. Zwykle jest większy od średnicy krążka, bo uwzględnia naddatki technologiczne (np. margines prowadzenia, mostki, tolerancje) wynikające z przyjętej technologii i danych tabelarycznych.
Najpierw odczytaj z tabeli technologicznej, jaki naddatek (lub parametr) przypisano do danej średnicy krążka i grubości blachy. Następnie zastosuj wskazany wzór z tabeli, zwykle polegający na dodaniu naddatku do średnicy detalu.
Ponieważ sama średnica krążka nie uwzględnia warunków procesu. Tabela zawiera technologiczne wartości (naddatki/mostki) zależne m.in. od grubości blachy i typu operacji. Bez nich można otrzymać pas zbyt wąski lub nieekonomiczny.
Grubość wpływa na zalecenia technologiczne: stabilność prowadzenia, minimalne marginesy, a także typowe wartości naddatków podawane w tabelach. Dlatego w obliczeniach nie można jej pomijać i trzeba dobrać wartości dokładnie dla 2,8 mm.
To dodatkowy wymiar materiału doliczany do wymiaru detalu, aby proces był możliwy i powtarzalny. Może wynikać z konstrukcji wykrojnika, prowadzenia pasa lub wymagań jakościowych. W zadaniach egzaminacyjnych naddatek zwykle jest podany w tabeli.
W praktyce najczęściej nie. Pas o szerokości równej średnicy nie pozostawia miejsca na wymagane poprawki technologiczne i może powodować problemy w prowadzeniu lub w pracy narzędzia. Dlatego stosuje się szerokość większą, zgodną z tabelą lub instrukcją technologiczną.
Typowe błędy to: odczyt z niewłaściwego wiersza (inna średnica), odczyt z niewłaściwej kolumny (inna grubość blachy), pomylenie jednostek oraz nieuwzględnienie, czy tabela dotyczy szerokości pasa, czy np. odstępu między wykrojami.
W technologiach tłoczenia małe różnice wymiarów są istotne, bo wynikają z konkretnych naddatków. Takie odpowiedzi mają sprawdzić, czy potrafisz precyzyjnie odczytać wartość z tabeli i poprawnie ją dodać, a nie tylko "oszacować" wynik.
Uwzględnia się je wtedy, gdy technologia wycinania z pasa tego wymaga (np. dla określonego sposobu ułożenia wykrojów lub prowadzenia). W zadaniach egzaminacyjnych informacja o tym zwykle jest zaszyta w tabeli lub opisie, dlatego trzeba czytać polecenie bardzo dokładnie.
Ćwicz odczyt tabel technologicznych i wykonywanie krótkich obliczeń w mm. Naucz się rozróżniać: średnicę detalu, szerokość pasa, odstęp między wykrojami i naddatki. Rozwiązuj zadania z różnymi średnicami i grubościami, by nie działać "z pamięci".
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Wymagana szerokość pasa nie jest równa samej średnicy krążka, tylko obejmuje naddatek technologiczny wynikający z danych w tabeli (dla blachy 2,8 mm i krążka Ø250 mm)."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny technologii przeróbki plastycznej i obróbki plastycznej blach
  • Instrukcje technologiczne zakładowe do wykrawania z taśmy/pasa (tabele naddatków i mostków)
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych dla procesów tłoczenia/wykrawania (arkusze ćwiczeniowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego