KWALIFIKACJA MTL5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 29.
W celu określenia składu ziarnowego wysuszonego koncentratu miedzi należy przeprowadzić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skład ziarnowy (granulometria) wysuszonego materiału sypkiego określa się przez rozdział na frakcje na zestawie sit o różnych oczkach, czyli analizą sitową. Metody sedymentacyjne wymagają zwykle zawiesiny, a spektrometria i chromatografia służą głównie do oceny składu chemicznego, nie uziarnienia.

Pełne wyjaśnienie:

Skład ziarnowy (uziarnienie, granulometria) opisuje, jaki udział w próbce mają cząstki o różnych rozmiarach. Dla wysuszonego koncentratu miedzi, czyli materiału sypkiego w postaci ziaren, typową metodą wyznaczenia rozkładu frakcji jest analiza sitowa. Polega ona na przesiewaniu próbki przez zestaw sit o malejącej wielkości oczek i zważeniu masy frakcji zatrzymanych na poszczególnych sitach. Wynikiem jest udział procentowy frakcji w określonych przedziałach wymiarowych.

Odpowiedź "analizę sitową." jest poprawna, ponieważ przesiewanie bezpośrednio rozdziela materiał według wielkości ziaren i jest naturalnie dopasowane do warunku "wysuszonego" (materiał nie jest w zawiesinie).

Pozostałe propozycje są nieadekwatne do celu badania:

  • "analizę sedymentacyjną." – to metoda również związana z wielkością cząstek, ale opiera się na opadaniu w ośrodku (zwykle cieczy). Stosuje się ją częściej dla bardzo drobnych cząstek i w warunkach zawiesiny, a nie jako podstawową metodę dla suchego przesiewania frakcji ziarnowych.
  • "badanie spektrometryczne." – spektrometria jest typowo używana do określania składu chemicznego (np. pierwiastkowego), a nie rozkładu wielkości ziaren. Może być przydatna w kontroli jakości chemicznej koncentratu, ale nie odpowiada na pytanie o uziarnienie.
  • "chromatografię adsorpcyjną." – chromatografia rozdziela składniki mieszanin (najczęściej związki chemiczne), a nie frakcje ziarnowe materiału sypkiego. To inny typ analizy, niezwiązany z granulometrią.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "skład ziarnowy", najpierw myśl o metodach mechanicznego rozdziału (sita) lub metodach cząstek w ośrodku (sedymentacja) – a metody instrumentalne (spektrometria, chromatografia) traktuj jako badania chemiczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Analiza sitowa to badanie polegające na przesiewaniu próbki przez zestaw sit o różnych oczkach i wyznaczeniu udziału masowego frakcji. W metalurgii i przeróbce surowców służy do oceny uziarnienia koncentratów, wsadów i produktów, co wpływa na dalsze procesy (np. transport, aglomerację, topienie).
Skład ziarnowy pokazuje, jaki procent próbki stanowią ziarna w określonych przedziałach rozmiaru (frakcjach). Pozwala ocenić jednorodność partii, skłonność do segregacji i pylenia oraz dopasować parametry dalszych operacji technologicznych, w których rozmiar ziaren ma znaczenie.
Suchy koncentrat jest materiałem sypkim, więc można go bezpośrednio rozdzielić mechanicznie na frakcje przez przesiewanie. Analiza sitowa mierzy właśnie rozkład wielkości ziaren, czyli to, o co pytanie dotyczy. Nie wymaga tworzenia zawiesiny ani aparatury do analizy chemicznej.
Analizę sedymentacyjną stosuje się, gdy cząstki są bardzo drobne i przesiewanie jest nieefektywne albo gdy badanie prowadzi się w ośrodku ciekłym (zawiesina). Metoda opiera się na prędkości opadania cząstek, więc typowo wymaga odpowiedniego przygotowania próbki i warunków pomiaru.
Zwykle nie. Spektrometria służy przede wszystkim do oznaczania składu chemicznego (np. pierwiastków) lub właściwości związanych z oddziaływaniem promieniowania z materią. Skład ziarnowy to rozkład rozmiarów cząstek, a to najczęściej wyznacza się metodami mechanicznymi (sita) lub fizycznymi (sedymentacja).
Częsty błąd to utożsamianie "koncentratu miedzi" z koniecznością badania chemicznego i wybieranie metod typu spektrometria lub chromatografia. W takich pytaniach kluczowe jest słowo "skład ziarnowy" – ono wskazuje na rozmiar ziaren, a nie na zawartość miedzi czy zanieczyszczeń.
Wynik przedstawia się jako tabelę lub wykres: masa (lub procent) frakcji zatrzymanej na każdym sicie oraz frakcja przechodząca. Na tej podstawie można zbudować krzywą uziarnienia i porównać partie materiału. W praktyce ważne jest też prawidłowe ważenie i czyszczenie sit.
Próbkę zwykle ujednolica się i dobiera reprezentatywną masę, a następnie zapewnia jej stan suchy (brak wilgoci zmniejsza zlepianie i poprawia przesiewanie). Kluczowe jest też dobranie odpowiedniego zestawu sit i czasu przesiewania, aby rozdział frakcji był powtarzalny.
Do częstych błędów należą: zbyt krótki czas przesiewania, przeciążenie sit zbyt dużą masą próbki, pozostawienie wilgoci powodującej aglomerację oraz niedokładne oczyszczenie sit między próbami. Skutkiem jest zafałszowanie udziału frakcji i słaba powtarzalność wyników.
Poza analizą sitową i sedymentacyjną warto kojarzyć ogólnie metody oparte o pomiar właściwości cząstek, np. obrazowanie i analizę obrazu lub metody dyfrakcyjne. Na egzaminie najczęściej sprawdza się jednak umiejętność dobrania metody do rodzaju materiału (suchy sypki vs zawiesina).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Skład ziarnowy (granulometria) wysuszonego materiału sypkiego określa się przez rozdział na frakcje na zestawie sit o różnych oczkach, czyli analizą sitową."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z przeróbki kopalin: rozdziały o granulometrii i przesiewaniu
  • Instrukcje laboratoryjne dotyczące analizy sitowej materiałów sypkich
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dotyczących metod badań surowców i produktów metalurgicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego