KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2019 (test 2)

PYTANIE NR 24.
Na podstawie informacji zawartych w tabeli określ, jakie stężenie SO2 występuje w powietrzu, jeżeli na danym obszarze stwierdzono występowanie tylko porostów skorupiastych i proszkowych.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z ochroną środowiska, szczególnie dotyczącą stężenia dwutlenku siarki (SO2) w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Porosty są bioindykatorami wrażliwymi na SO2.
Jeżeli na obszarze występują wyłącznie porosty skorupiaste i proszkowe, oznacza to silniejsze zanieczyszczenie niż tam, gdzie pojawiają się formy listkowate lub krzaczkowate. Dlatego właściwy jest przedział stężeń przypisany w tabeli tej kategorii: 170÷100 µg/m3.

Pełne wyjaśnienie:

W bioindykacji porostowej wykorzystuje się fakt, że różne grupy porostów mają różną wrażliwość na zanieczyszczenia powietrza, w tym na dwutlenek siarki (SO2). W uproszczeniu: im gorsza jakość powietrza (wyższe obciążenie SO2), tym uboższa i bardziej odporna jest biota porostów.

Warunek w pytaniu mówi, że stwierdzono występowanie tylko porostów skorupiastych i proszkowych. Taki zestaw jest typowy dla obszarów, gdzie bardziej wrażliwe formy (np. listkowate i krzaczkowate) nie utrzymują się. Zatem należy w tabeli odnaleźć wiersz/klasę odpowiadającą sytuacji "pozostają tylko formy najbardziej odporne" i odczytać przypisany do niej przedział stężeń SO2.

Odpowiedź "170÷100 µg/m3" jest poprawna, ponieważ odpowiada kategorii, w której obserwuje się wyłącznie porosty skorupiaste i proszkowe (czyli stan większego zanieczyszczenia niż przy obecności porostów bardziej wrażliwych).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "100÷70 µg/m3" – to zakres sugerujący niższe stężenia, które w typowych skalach porostowych wiążą się z bogatszym składem gatunkowym lub obecnością form bardziej wrażliwych. Nie pasuje do warunku "tylko skorupiaste i proszkowe".
  • "> 170 µg/m3" – wskazuje na jeszcze wyższe stężenia niż w poprawnym przedziale. Jeśli tabela rozróżnia klasę "tylko skorupiaste i proszkowe" jako zakres 170–100, to znak "> 170" oznaczałby inną, bardziej skrajną kategorię (np. jeszcze większą degradację), której nie opisano w warunku zadania.
  • "< 30 µg/m3" – to bardzo niskie stężenia, przy których zwykle oczekuje się obecności porostów bardziej wrażliwych (większa różnorodność). Jest sprzeczne z obserwacją ograniczenia się do form odpornych.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu zadaniach kluczowe jest odczytanie w tabeli dokładnie tej klasy, która odpowiada opisowi (tu: "wyłącznie" dwie formy), oraz uważne rozumienie zapisu przedziału (to zakres wartości, a nie działanie matematyczne).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Bioindykacja porostowa to metoda oceny jakości powietrza na podstawie obecności i różnorodności porostów.

Porosty różnie reagują na zanieczyszczenia (np. SO2), więc skład porostów w terenie może wskazywać na wyższe lub niższe obciążenie zanieczyszczeniami.

Porosty pobierają wodę i substancje z powietrza całą powierzchnią plechy, nie mają "filtra" jak wiele roślin naczyniowych.

Dlatego szybciej reagują na zanieczyszczenia gazowe i pyłowe, a zmiany w ich występowaniu mogą sygnalizować pogorszenie jakości powietrza.

W typowych skalach bioindykacyjnych bardziej odporne są formy skorupiaste i proszkowe, które częściej utrzymują się w warunkach silniejszego zanieczyszczenia.

Formy listkowate i krzaczkowate są zwykle bardziej wrażliwe, więc zanikają wcześniej przy wzroście obciążenia zanieczyszczeniami.

Przedział stężeń oznacza zakres wartości od dolnej do górnej granicy (np. 100–170 µg/m³).

Na egzaminach zapis może bywać nietypowy (np. "170÷100"), ale nadal chodzi o zakres, a nie o wykonywanie dzielenia. Wybieraj odpowiedź zgodną z klasą z tabeli.

Taki opis sugeruje, że w danym miejscu nie utrzymują się porosty bardziej wrażliwe, a więc warunki są dla nich niekorzystne.

W skali porostowej zwykle interpretuje się to jako większe zanieczyszczenie powietrza i przypisuje do odpowiedniego (wyższego) zakresu stężeń SO2.

Nie. Bioindykacja jest metodą pośrednią i orientacyjną, pokazuje długookresowy wpływ zanieczyszczeń na organizmy.

Pomiary instrumentalne dają konkretne wartości stężeń w czasie. W praktyce metody mogą się uzupełniać: obserwacje biologiczne wspierają interpretację danych pomiarowych.

Najczęstsze błędy to: pomylenie klasy w tabeli (np. nieuwzględnienie słowa "tylko"), odczytanie złego wiersza/kolumny oraz wybór odpowiedzi skrajnej z ">" lub "<" bez sprawdzenia opisu.

Pomaga powolne dopasowanie opisu z pytania do kategorii tabeli.

Stosuje się je m.in. w rozpoznaniu terenowym (screening), w edukacji ekologicznej oraz jako wsparcie przy ocenie obszarów narażonych na emisje.

To przydatne narzędzie tam, gdzie chcemy ocenić wpływ zanieczyszczeń w dłuższym okresie, a nie tylko chwilowy poziom stężeń.

Opanuj: jednostki stężenia (µg/m³), podstawowe pojęcia emisja/immisja oraz logikę skali porostowej (które formy są bardziej wrażliwe, a które bardziej odporne).

Ćwicz zadania z tabelami: szybkie dopasowanie opisu do klasy i poprawny odczyt zakresów liczbowych.

Poza SO2 znaczenie mają m.in. inne zanieczyszczenia powietrza, zapylenie, wilgotność, zacienienie, rodzaj podłoża (kora, skała, beton) oraz mikroklimat.

Dlatego w praktyce wyniki bioindykacji interpretuje się ostrożnie i najlepiej w połączeniu z innymi danymi środowiskowymi.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Dlatego właściwy jest przedział stężeń przypisany w tabeli tej kategorii: 170÷100 µg/m3."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o bioindykacji (porosty jako organizmy wskaźnikowe)
  • Podstawy monitoringu jakości powietrza (jednostki, stężenia, interpretacja wyników)
  • Ćwiczenia terenowe: rozpoznawanie form morfologicznych porostów i mapowanie stanowisk

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego