Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM3 - CZERWIEC 2020



PYTANIE NR 36.
Na podstawie informacji zawartych w tabeli, wskaż liczbę próbek pierwotnych, które należy pobrać z partii materiału o objętości 100 m3.
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny używany do obliczania liczby próbek pierwotnych, które należy pobrać z partii
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oblicz liczbę miejsc poboru:
n = 0,5 · √V = 0,5 · √100 = 0,5 · 10 = 5. Ponieważ obowiązuje warunek minimalny n = 12 (oraz maksymalny n = 30), wynik 5 jest za mały, więc należy przyjąć wartość minimalną, czyli 12 próbek pierwotnych.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wyznaczyć liczbę próbek pierwotnych (liczbę miejsc poboru) z partii materiału, stosuje się zależność n = 0,5 · √V, gdzie V jest objętością partii w m3, a n liczbą miejsc poboru. Następnie wynik należy zaokrąglić do liczby całkowitej, ale jednocześnie trzeba uwzględnić dodatkowe ograniczenia organizacyjne i jakościowe: minimalnie n = 12 oraz maksymalnie n = 30.

Dla objętości V = 100 m3 obliczenie przebiega krok po kroku:

  • √100 = 10
  • n = 0,5 · 10 = 5

Otrzymane 5 nie może jednak zostać przyjęte, ponieważ jest mniejsze niż dopuszczalne minimum. W praktyce minimum zapewnia, że pobór obejmie wystarczająco wiele miejsc, by próbka ogólna była reprezentatywna mimo możliwej niejednorodności materiału. Dlatego właściwym wyborem jest 12 próbek.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "5 próbek." to wynik samego wzoru bez sprawdzenia warunku minimalnego; to najczęstsza pułapka w tego typu zadaniach.
  • "30 próbek." odpowiada wartości maksymalnej, którą stosuje się dopiero przy bardzo dużych partiach; dla 100 m3 nie ma podstaw, by narzucać maksimum.
  • "50 próbek." wykracza poza podany limit maksymalny n = 30, więc nie jest zgodne z regułami metody.

Wskazówka egzaminacyjna: po każdym obliczeniu n zawsze sprawdź, czy wynik mieści się w przedziale 12–30. Jeśli jest mniejszy, przyjmij 12; jeśli większy, przyjmij 30.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest próbka pierwotna w pobieraniu próbek?
Próbka pierwotna to pojedyncza porcja materiału pobrana z jednego miejsca partii (punktu poboru). Z wielu próbek pierwotnych tworzy się próbkę ogólną, która ma jak najlepiej reprezentować całą partię. Kluczowe jest równomierne rozmieszczenie miejsc poboru.
Jak obliczyć liczbę miejsc poboru próbek dla objętości V?
Stosuje się wzór n = 0,5 · √V, gdzie V podaje się w m3. Po obliczeniu n wynik zaokrągla się do liczby całkowitej i sprawdza ograniczenia: minimalnie 12 i maksymalnie 30. Dopiero wtedy wybiera się ostateczną liczbę miejsc poboru.
Dlaczego dla V = 100 m3 nie wychodzi 5 próbek jako odpowiedź?
Choć z samego wzoru wychodzi n = 5, obowiązuje dodatkowy warunek minimalny: n = 12. Minimum ma zapewnić reprezentatywność próbkowania nawet wtedy, gdy partia jest niejednorodna. Dlatego wynik obliczeń koryguje się do wartości minimalnej.
Kiedy stosuje się minimalną liczbę miejsc poboru n = 12?
Minimalną liczbę n = 12 stosuje się zawsze, gdy obliczone n z wzoru jest mniejsze od 12. W praktyce dotyczy to mniejszych partii, gdzie sam wzór dawałby zbyt mało miejsc poboru. Dzięki temu nie ryzykuje się pobrania zbyt małej liczby próbek pierwotnych.
Kiedy stosuje się maksymalną liczbę miejsc poboru n = 30?
Maksimum n = 30 stosuje się, gdy wynik obliczeń przekracza 30. Jest to ograniczenie praktyczne: zbyt wiele miejsc poboru zwiększa czas, koszty i złożoność próbkowania. Wtedy przyjmuje się 30 jako górną granicę, zachowując jednocześnie sensowną reprezentatywność.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w zadaniach o liczbie próbek?
Najczęściej popełnia się błąd polegający na przyjęciu wyniku obliczeń bez sprawdzenia warunku minimalnego/maksymalnego. Inny błąd to pomylenie minimum z maksimum i wybór 30 "na wszelki wypadek". Zdarza się też mylenie liczby miejsc poboru z liczbą podpartii lub serii.
Jak zaokrągla się wartość n do liczby całkowitej?
Zasada mówi, że n zaokrągla się do liczby całkowitej po wykonaniu obliczeń ze wzoru. Następnie trzeba jeszcze sprawdzić, czy wynik mieści się w dozwolonym zakresie 12–30. Jeśli po zaokrągleniu nadal jest poniżej 12, przyjmuje się 12, a jeśli powyżej 30, przyjmuje się 30.
Czy liczba próbek pierwotnych to to samo co liczba próbek do analizy?
Nie zawsze. Liczba próbek pierwotnych oznacza liczbę miejsc poboru w partii. Z próbek pierwotnych często przygotowuje się próbkę ogólną (mieszaną) i dopiero z niej próbkę laboratoryjną do badań. W praktyce zależy to od procedury i celu analizy.
Gdzie w praktyce technik analityk wykorzystuje takie obliczenia n?
Takie obliczenia stosuje się przy planowaniu poboru próbek surowców, materiałów sypkich lub cieczy w zbiornikach, gdy trzeba ustalić liczbę punktów poboru. Pozwala to ujednolicić działania w laboratorium i ograniczyć ryzyko, że próbka będzie niereprezentatywna dla całej partii.
Jak przygotować się do egzaminu z zadań o próbkowaniu partii materiału?
Ćwicz zadania, w których najpierw liczysz n ze wzoru, a potem zawsze sprawdzasz warunki brzegowe (minimum i maksimum). Warto robić krótką "checklistę": oblicz √V, pomnóż przez 0,5, zaokrąglij, porównaj z 12 i 30. To minimalizuje typowe pomyłki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Oblicz liczbę miejsc poboru:n = 0,5 · √V = 0,5 · √100 = 0,5 · 10 = 5."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z chemii analitycznej (rozdziały o pobieraniu i przygotowaniu próbek)
  • Instrukcje i procedury laboratoryjne dotyczące próbkowania surowców (SOP) stosowane w pracowniach szkolnych
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obszaru: przygotowanie próbek do badań analitycznych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego