KWALIFIKACJA GIW12 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 7.
Na podstawie instrukcji technicznej pompy płuczkowej, określ przy ilu skokach pompy wydatek tłoczenia osiągnie 667 [l/min], przy założonym "obłożeniu" pompy tulejami 6".
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z tematyką wiertnictwa, prawdopodobnie używaną w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby ustalić liczbę skoków, korzysta się z instrukcji/charakterystyki pompy dla tulei 6" i odczytuje wartość SPM odpowiadającą wydatkowi 667 l/min (lub wyznacza ją przez prostą interpolację). Z podanych opcji właściwy odczyt to 70 skoków.

Pełne wyjaśnienie:

W pompach płuczkowych (tłokowych, wyporowych) wydatek tłoczenia zależy głównie od dwóch elementów: pojemności geometrycznej na skok (wynikającej m.in. z zastosowanych tulei/linerów, np. 6") oraz od liczby skoków w jednostce czasu (w praktyce zwykle skoki na minutę, SPM).

W zadaniu trzeba wykonać typową czynność eksploatacyjną: na podstawie instrukcji technicznej pompy znaleźć, przy jakiej liczbie skoków uzyskuje się zadany przepływ 667 l/min dla obłożenia tulejami 6". W dokumentacji producenta jest to podane najczęściej w postaci tabeli lub wykresu (Q w funkcji SPM dla danej średnicy tulei).

Poprawna odpowiedź to 70, ponieważ dla konfiguracji z tulejami 6" właśnie ta liczba skoków odpowiada wydatkowi 667 l/min według charakterystyki z instrukcji.

  • "65" jest zbyt małą liczbą skoków, więc przy tej samej pojemności na skok da niższy wydatek niż 667 l/min.
  • "60" jeszcze bardziej obniża wydatek i zwykle odpowiada wartościom wyraźnie poniżej 667 l/min dla tego samego obłożenia.
  • "75" jest zbyt wysoką liczbą skoków, więc dawałaby wydatek większy od wymaganego (o ile nie uwzględnia się dodatkowych ograniczeń, których w pytaniu nie podano).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w tabeli/na wykresie wiersz/krzywa dotyczy dokładnie tej średnicy tulei oraz czy odczyt jest dla skoków/min. Jeśli wartość 667 l/min wypada między węzłami tabeli, zastosuj konsekwentne zaokrąglenie lub interpolację zgodnie z zasadami przyjętymi w instrukcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydatek tłoczenia to objętość płuczki przepompowana w jednostce czasu, najczęściej w l/min lub m³/min. W pompie wyporowej zależy przede wszystkim od pojemności na skok (związanej z tulejami) oraz od liczby skoków na minutę (SPM).
W typowych warunkach eksploatacyjnych zwiększenie liczby skoków na minutę powoduje wzrost wydatku, bo pompa wykonuje więcej cykli tłoczenia w tym samym czasie. Zależność jest w przybliżeniu proporcjonalna, o ile nie występują ograniczenia instalacji i poślizg.
"Obłożenie" oznacza zastosowaną konfigurację części roboczych pompy, w tym średnicę tulei (linerów). Tuleje 6 cali wpływają na objętość przemieszczaną na skok: większa średnica zwykle oznacza większy wydatek przy tej samej liczbie skoków.
Należy znaleźć w instrukcji tabelę lub wykres zależności Q(SPM) dla tulei 6" i odczytać wartość SPM odpowiadającą 667 l/min. Jeśli 667 l/min wypada między punktami tabeli, zwykle stosuje się interpolację lub wybiera najbliższą wartość zgodnie z zasadą z instrukcji.
Średnica tulei determinuje przekrój roboczy cylindra, a więc objętość tłoczoną na jeden skok. Dla tej samej liczby skoków dwie różne średnice tulei dadzą różne wydatki. Pomylenie 6" z inną średnicą to jeden z najczęstszych powodów błędnej odpowiedzi.
Teoretycznie tak, jeśli zna się pojemność geometryczną na skok i uwzględni sprawność/poślizg. W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej wymaga się jednak odczytu z DTR, bo dokumentacja zawiera gotowe zestawienia dla konkretnego modelu pompy i konfiguracji tulei.
Typowe błędy to: odczyt z niewłaściwej krzywej (inna tuleja), pomylenie osi (SPM vs l/min), nieuwzględnienie opisów w legendzie oraz błędne zaokrąglenie wartości pośredniej. Pomaga zaznaczenie punktu na osi i prowadzenie linii pomocniczych.
W praktyce eksploatacyjnej przepływ może się różnić od wartości nominalnej z tabeli z powodu poślizgu, zużycia elementów czy parametrów płuczki. W zadaniu egzaminacyjnym przyjmuje się zwykle, że 667 l/min to wartość z tabeli/wykresu i do niej dopasowuje się SPM.
Interpolację stosuje się, gdy szukany wydatek leży pomiędzy dwoma wartościami podanymi w tabeli lub pomiędzy punktami na wykresie. Pozwala to oszacować SPM "pomiędzy" wierszami/odczytami. Trzeba jednak trzymać się założeń: ta sama tuleja i te same warunki zestawienia danych.
Sprawdź monotoniczność: większa liczba skoków powinna dawać większy wydatek. Następnie porównaj, czy wybrana liczba skoków jest blisko punktu z tabeli/wykresu dla 6". Jeśli są dwie bliskie opcje, wybierz tę, która daje wydatek najbliższy 667 l/min.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby ustalić liczbę skoków, korzysta się z instrukcji/charakterystyki pompy dla tulei 6" i odczytuje wartość SPM odpowiadającą wydatkowi 667 l/min (lub wyznacza ją przez prostą interpolację)."

Źródła:

  • Wikipedia: Reciprocating pump — https://en.wikipedia.org/wiki/Reciprocating_pump (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia: Mud pump — https://en.wikipedia.org/wiki/Mud_pump (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Instrukcja techniczna (DTR) konkretnej pompy płuczkowej używanej w zadaniach szkoleniowych
  • Materiały dydaktyczne z hydrauliki wiercenia (zależność przepływu od SPM i średnicy tulei)
  • Ćwiczenia z odczytu tabel i wykresów parametrów pomp wyporowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego