KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 30.
Na podstawie mapy, określ klasy czystości wody rzeki Warty.
Ilustracja przedstawia mapę Polski z zaznaczonymi klasami czystości wód rzek, co jest istotne w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "III i wody nieodpowiadające normom" wynika z odczytu oznaczeń na mapie jakości wód: na różnych odcinkach Warty wskazano klasę III oraz fragmenty sklasyfikowane jako niespełniające norm. Pozostałe zestawy klas nie odpowiadają kompletowi kategorii widocznych w legendzie mapy.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na interpretacji mapy tematycznej przedstawiającej klasy czystości/jakości wody w rzece Warcie. W praktyce nie "zgaduje się" klasy, tylko odczytuje ją z oznaczeń (kolorów, szrafu, symboli) przypisanych do konkretnych odcinków rzeki oraz potwierdza w legendzie, co dane oznaczenie znaczy.

Poprawna odpowiedź "III i wody nieodpowiadające normom" oznacza, że na mapie występują co najmniej dwie kategorie: odcinki o klasie III oraz odcinki, które zostały oznaczone jako niespełniające wymagań (kategoria "wody nieodpowiadające normom"). Taki zestaw jest spójny z typowym sposobem prezentacji wyników monitoringu: rzeka może mieć różną jakość na różnych fragmentach, a część odcinków może wypadać poza wymagania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "I i wody nieodpowiadające normom" – zawęża klasy do I, podczas gdy mapa wskazuje inną klasę (III). To częsty błąd, gdy ktoś kieruje się intuicją, że "najlepsza klasa" powinna występować, zamiast sprawdzić legendę.
  • "I, II i III" – pomija kategorię "wody nieodpowiadające normom". Jeśli mapa zawiera takie oznaczenie, nie można go ignorować, bo pytanie dotyczy klas czystości (w ujęciu mapy) występujących na Warcie.
  • "I, II, III i wody nieodpowiadające normom" – jest zbyt szerokie: dopisuje klasy, których na mapie nie ma. Ten błąd często wynika z założenia, że "żeby być bezpiecznym, wybiorę wszystko", zamiast precyzyjnie odczytać dane.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj dwa kroki – najpierw zidentyfikuj wszystkie różne oznaczenia występujące na przebiegu rzeki, a dopiero potem przypisz im nazwy z legendy i wybierz odpowiedź, która zawiera dokładnie ten zestaw (ani mniej, ani więcej).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw sprawdź legendę mapy i zidentyfikuj, jakie kolory/symbole odpowiadają poszczególnym klasom. Potem prześledź przebieg rzeki i zanotuj, jakie oznaczenia pojawiają się na jej odcinkach. Na końcu wybierz odpowiedź zawierającą dokładnie te kategorie.
To kategoria wskazująca, że dla danego odcinka rzeki jakość wody nie spełnia określonych wymagań (norm/standardów oceny) przyjętych w danym opracowaniu. Na mapach bywa prezentowana obok klas, ale nie jest "kolejną klasą" – to informacja o niespełnieniu kryteriów.
Jakość wody zmienia się wzdłuż biegu rzeki z powodu dopływów, zrzutów ścieków, spływu z terenów rolniczych, pracy oczyszczalni czy warunków hydrologicznych. Dlatego mapy zwykle pokazują klasy dla odcinków, a nie jedną wartość dla całej rzeki.
Najczęściej: pomijanie legendy, przeoczenie krótkiego odcinka o innej klasie, mylenie symboli podobnych kolorystycznie oraz "dopisywanie" klas, których nie ma na mapie. Pomaga metodyczne zaznaczenie wszystkich odcinków i porównanie ich z legendą.
Zwykle kluczowa jest umiejętność odczytu z mapy, a nie pamięciowe definicje. Jednak podstawowe rozumienie, że klasa oznacza poziom jakości, ułatwia pracę i ogranicza błędy. Definicje szczegółowe zależą od przyjętej metodyki i okresu opracowania.
Gdy mapa pochodzi z wcześniejszych lat lub opiera się na starszej klasyfikacji/metodyce. Jakość wód potrafi zmieniać się w czasie (modernizacja oczyszczalni, zmiany w zlewni, susze/powodzie). Na egzaminie przyjmuj jednak dane z mapy jako obowiązujące dla zadania.
Wskazówką jest sformułowanie pytania: "określ klasy czystości" (liczba mnoga) sugeruje, że na mapie występuje więcej niż jedna kategoria. Dodatkowo, jeśli legenda pokazuje różne oznaczenia na różnych odcinkach rzeki, odpowiedź powinna obejmować cały zestaw widoczny na Warcie.
Wypisz wszystkie unikalne kategorie z przebiegu rzeki: np. "klasa III" oraz "wody nieodpowiadające normom". Nie wolno pomijać odcinków problemowych, bo pytanie dotyczy klas/kategorii występujących w rzece. Odpowiedź ma odzwierciedlać kompletny zestaw oznaczeń.
Prześledź rzekę od źródła do ujścia (lub odwrotnie) i podziel ją na fragmenty zgodnie ze zmianą oznaczeń. Zrób krótką listę: "odcinek 1 – …, odcinek 2 – …". Dopiero potem zamień symbole na nazwy z legendy i wybierz wariant odpowiedzi zgodny z listą.
Przydają się: czytanie map tematycznych, rozpoznawanie warstw (rzeki, zlewnie, punkty pomiarowe), interpretacja legend i skal oraz łączenie danych przestrzennych z opisowymi (np. wyniki monitoringu). To pomaga w ocenie stanu środowiska i planowaniu działań naprawczych.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Odpowiedź "III i wody nieodpowiadające normom" wynika z odczytu oznaczeń na mapie jakości wód: na różnych odcinkach Warty wskazano klasę III oraz fragmenty sklasyfikowane jako niespełniające norm."

Źródła:

  • Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23.10.2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z map tematycznych i GIS dla ochrony środowiska (legendy, skale, symbole)
  • Podręczniki/opracowania o monitoringu wód powierzchniowych i interpretacji wyników
  • Przykładowe raporty z monitoringu wód (regionalne opracowania z mapami)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego